Мем у Зин – күрд әдебиетінің ең маңызды туындысы, 1692 ж. жазылған махаббат дастаны. Ахмед Ханидің поэмасы, күрд ұлттық сезімі мен суфизмді қамтиды. 🏛️
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мем мен Зин – 1692 жылы жазылған күрд халқының классикалық махаббат дастаны және күрд әдебиетінің эпосы саналады. Бұл күрд жазушысы және ақыны Ахмад Ханидің (1651-1707) ең маңызды туындысы. "Мам мен Зин" нағыз оқиғаға негізделген, ол ұрпақтан-ұрпаққа ауыз әдебиеті арқылы жеткізіліп келген. Оқиғаның сан қыры бар, соның ішінде суфизм және күрд ұлтшылдығы да бар. Цизре облысындағы Мем мен Зин мазары туристерді қызықтыратын танымал орынға айналды.
Mem and Zin is a Kurdish classic love story written in 1692 and is considered to be the épopée of Kurdish literature. It is the most important work of Kurdish writer and poet Ahmad Khani (1651 1707). Mam and Zin is based on a true story narrated from generation to generation through oral tradition. The story has multiple facets, among which are the presence of Sufi discourse and Kurdish nationalism. The Mem u Zin Mausoleum in Cizre province has become a tourist attraction.
Қысқаша мазмұны
Онда екі жас ғашықтың қайғылы тарихы айтылады. Мем – "Алан" руынан шыққан, Батыс қаласының мұрагері, жас күрд жігіті, ол "Ботан" руынан шыққан Зинге, Ботан билеушісінің қызына ғашық болады. Олардың одағын Бакран руынан шыққан Бакр, Мемнің бойына тарих барысында қарсылас ретінде келеді. Зин бұл жаңалықты естігенде, құлап, Мемнің өліміне күйініп, оның қабірі басында қайғырып көз жұмады. Шегінік қайғыдан көз жұмып, Мемнің қасына жерленеді. Мем мен Зиннің қазасы туралы хабар Жазира Ботан халқы арасында жылдам таралады. Бакрдың (Беконың) оқиғадағы кінәсі анықталғанда, Мемнің жақын досы Такдин оны өлтіреді. Бакр (Беко) Мем мен Зиннің қабірлерінің жанына жерленеді. Өйткені, Мем өлер алдында куәлік беріп: "Біз Беконың кесірінен бірге бола алмадық, сондықтан ол біздің махаббатымызды көрісін деймін; егер өлсе, оны мен және Зиннің қасына жерлеңдер" дейді. Бірақ, оның қабірінен Бакрдың қанымен өскен тікенді бұта шығады: зұлымдықтың тамырлары тереңге сіңіп, ғашықтардың қабірлері арасын бөліп, тіпті өлімде де оларды айырады.
It tells the tragic story of two young people in love. Mem, a young Kurdish boy of the "Alan" clan and heir to the City of the West, who falls in love with Zin, of the "Botan" clan and the daughter of the governor of Botan. Their union is blocked by Bakr of the Bakran clan, who is Mem’s antagonist throughout the story When Zin receives the news, she collapses and dies while mourning the death of Mem at his grave. The immense grief leads to her death and she is buried next to Mem in Cizre. The news of the death of Mem and Zin spreads quickly among the people of Jazira Botan. When Bakr's (Beko) role in the tragedy is revealed, Tacdîn, the best friend of Mem, kills him. Bakr (Beko) will be buried next to Mem and Zin's graves. Because before dying, Mem gives his testimony and says that "It was because of Beko that we could not come together, so I want him to witness our love; if he dies, bury him next to me and Zîn". However, a thorn bush, nourished by the blood of Bakr, grows out of his grave: the roots of malice penetrate deep into the earth among the lovers’ graves, thus separating the two even in death.
Мәтіндер
Барлық нұсқалардың ішінде ең танымал Ахмад Ханидің шығармасы. Курд князі Селадет Али Бедирхан және француз шығыстанушысы Роджер Леско 1930 жылдары Адиаман және Сирияның Африн аймағынан бірнеше күрд Денгбеж әншілерінің көмегімен Меме Алан әңгімесін толықтырды. Бұл әңгіменің тамыры тарихи, шамасы 14 ғасырда пайда болған және Денгбежтер арқылы ұрпақтан-ұрпаққа жеткізілген. Ол Мем мен Зиннің бақандай болып келген махаббатының оқиғасын нақты әрі поэтикалық тілмен суреттейді. Бұл ерлік дәстүрлері мен қоғамдық нормалар аясында өрбиді. Бұл нұсқа – халық ертегісінің келесі түрі. Меме Алан жыр-дастанының толық нұсқасы қазір күрд әдебиетінің бір бөлігіне айналды.
Of all variations, the work of Ahmad Khani is the best known. Kurdish prince Celadet Ali Bedirxan and Roger Lescot, a French Orientalist, added in the 1930s, the Memê Alan narrative with the help of several Kurdish Dengbêj singers from Adiyaman and Afrin Syria. The forecast is partly historical roots, probably originating in the 14th century and has been handed down by the Dengbêj. She describes, in precise and poetic language, the story of the ill fated love of Mem and Zin. Against the background of chivalric traditions and social conventions. This version is the version of the folk tale the next. The full version of the legend Memê Alan is now an integral part of the Kurdish literature.
Киноға бейімделу
1992 жылы "Мем у Зин" кітабы негізінде Өміт Елші осы аттас фильмді түсірді. 1980 жылдан 1990 жылдардың соңына немесе 2000 жылдардың басына дейін Түркияда күрд тіліне тыйым салынғандықтан, күрд дастаны түрік тілінде шығаруға мәжбүр болды. 2002 жылы "Курдистан" спутниктік арнасы Насыр Хасан режиссерлік еткен "Меми Алан" атты көркемдегіш мини-сериалды жасады.
In 1992, on the basis of the book Mem u Zin, Ümit Elçi directed a film with the same name. Since the Kurdish language in Turkey was prohibited from 1980 until the late 1990s or the early 2000s, the Kurdish epic had to be released in Turkish. In 2002, the Kurdistan satellite channel Kurdistan TV produced the dramatised mini series Memi Alan directed by Nasir Hassan.