Кіріспе

Ирландиядағы Ұлыбритания парламенттік сайлау округі, 1801–1922

Уотерфорд округі – Ирландиядағы парламенттік сайлау округі, Ұлыбританияның Палаталар палатасында өкілдік еткен.

Шекаралар мен шекаралық өзгерістер

Бұл сайлау округінің құрамына Уотерфорд округі кірді, Дунгарван (1801–1885) және Уотерфорд қаласы (1801–1885 және 1918–1922) парламенттік қалаларынан басқа. Ол 1801–1885 жылдары екі депутатты, ал 1918–1922 жылдары бір депутатты сайлап жіберді. Бұл округ Ұлыбритания мен Ирландияның бірігуі 1801 жылдың 1 қаңтарында күшіне енген кезде парламенттегі алғашқы округтердің бірі болды. 1885 және 1918 жылдар аралығында бұл аймақ Шығыс Уотерфорд және Батыс Уотерфорд округтері арасында бөлінді. 1922 жылдан бастап ол Ұлыбритания парламентінің Төменгі палатасында өкілдік етпейтін болды.

Саясат

1918 жылғы сайлауда Синн Фэйн Ирландия парламенттік партиясының атынан ұлттық партиядан кандидаттық қойған Дж. Дж. О'Шиді 3:1 есебімен жеңді. Сайлау округінен жаңадан сайланған Синн Фэйн депутаты – Катал Бруга. Сол жылы сайланған басқа Синн Фэйн депутаттары сияқты, ол Вестминстердегі мандатын қабылдамай, керісінше, 1919 жылғы 21 қаңтарда Дублинде құрылған революциялық Бірінші Дэйлде орын алды. Көзге көрiнерлi тұлғалар тұтқындалғандықтан, Бруга Ирландия Республикасының бірінші төрағасы (Ceann Comhairle атағымен) болды, ал бір күннен кейін – бірінші үкімет басшысы (Dáil Éireann президенті атағымен) тағайындалды.

Бірінші Дал

Синн Фейн 1918 жылғы жалпы сайлауда Ұлыбритания парламентінде жеңіп алған орындарын иеленудің орнына Дублинде революциялық ассамблея құру платформасымен қатысты. Республикалық теория бойынша Ирландияда сайланған әрбір депутат осы ассамблеяның потенциалды депутаты болатын. Бірақ іс жүзінде тек Синн Фейн мүшелері ғана осы ұсынысты қабылдады. Революциялық Бірінші Дал 1919 жылғы 21 қаңтарда құрылып, 1921 жылғы 10 мамырда соңғы рет отырды. 1921 жылғы 10 мамырда қабылданған қаулыға сәйкес, Бірінші Дал Екінші Дал жиналған кезде ресми түрде таратылды. Бұл 1921 жылғы 16 тамызда болды. 1921 жылы Синн Фейн Солтүстік Ирландия және Оңтүстік Ирландия парламенттеріне Ұлыбритания санкциясымен өткен сайлауды Ирландия Республикасының Екінші Дайылына сайлау ретінде пайдаланды. Бұл аймақ Уотерфорд-Типперри-Ист сайлау округінің бес мандатты округінің бір бөлігі болды.