Кіріспе

Эрмано Вольф-Ферраридің операсы «Сусаннаның құпиясы» (ағылш. Susanna's Secret, нем. Susannens Geheimnis) – Эрмано Вольф-Ферраридің Энрико Голисиани жазған итальяндық либреттосына арналған бір актілі интермеццо. Операның тұңғыш көрсетілісі 1909 жылы өтті және Вольф-Ферраридің барлық шығармаларының арасында ең көп қойылатын опера болып табылады. Осы туындының увертюрасы танымал концерттік пьесаға айналды. Операда әйеліне жасасқандық күдігімен мазаланған күйеудің оқиғасы баяндалады, себебі ол одан темекі иісі сезеді; бірақ кейін оның құпиясы – ол темекі шегетін адам екендігі анықталады. Музыка зерттеушісі Джон К.Г. Уотерхаус былай деп жазды: «Сусаннаның құпиясы» өзінің сәттілігін көптеп қарапайымдылығына қарызды. Бар болғаны 45 минутқа созылатын, тек екі әншілік рөл бар, сондықтан оны қою өте арзан; либреттоның нәзік, бірақ ерекше идеясы, музыканың әдемі әрі алуан түрлі тартымдылығымен үйлесіп, тіпті кейінгі қатерлі ісіктерді зерттеулер де оның әсерін күрт әлсіреткен жоқ».

Өнер тарихы

Алғашында итальян тілінде жазылған «Il segreto di Susanna» операсының премьерасы 1909 жылғы 4 желтоқсанда Мюнхендегі Хофтеатрда Макс Кальбектің аудармасымен неміс тілінде қойылды. Марио Саммарко 1911 жылғы шілдеде Ковент-Гардендегі Корольдік опера театрында операның алғашқы сахналануында граф Гил рөлін қайта орындады, ал Сусанна рөлін сопрано Лидия Липковска орындады; сопрано Элис Нильсен кейіннен 1913 жылы сол театрдың спектакльдерінде бұл рөлді қабылдады. 1918 жылы Фортуна Галлоның Сан-Карло опера труппасы Марселла Крафт пен Джозеф Ройердің қатысуымен операны АҚШ-та гастрольдік көрсетімдермен ұсынды. 1976 жылы опера Мария Киара мен Бернд Вейкльдің қатысуымен Ковент-Гардендегі Корольдік опера театрында қайта жандандырылды. Көрсетім Decca Records компаниясымен жазылып, дискіге шығарылды. 2016 жылы операның жаңа қойылымы Ла Фениче театрында сахналанды. 2019 жылы Опера Холланд Паркінде Джон Уилкидің режиссерлігімен Клэр Пресланд, Ричард Буркхард және Джон Савурнин рөлдерін орындаған, зор мақтауға ие болған жаңа қойылым қойылды. Джон Эндрюс Лондон қалалық симфониялық оркестріне дирижерлік етті. Бұл қойылым Халықаралық опера сыйлығының «Үздік қойылым» номинациясына ие болды. Ол 2024 жылдың жазында қайта оралады.