Кіріспе

1982 жылы түсірілген Джеймс Кэмеронның қорқынышты фильмі

«Пиранья II: Шаруашылық» (экранда «Пиранья: Екінші бөлім – Шаруашылық» деп көрсетіліп, халықаралық аренада «Пиранья II: Ұшатын өлтірушілер» деп шығарылған) – Джеймс Кэмеронның толық метражды дебюті болған 1982 жылғы монстрлар туралы қорқынышты фильм. Бұл 1978 жылғы «Пиранья» фильмінің жалғасы және «Пиранья» фильмдер сериясының екінші бөлімі. Сценарийді Кэмерон мен Чарльз Х. Эгли «Х. А. Милтон» деген ортақ псевдониммен жазды. Фильмде Трисия О’Нил, Ланс Хенриксен, Стив Марачук, Тед Рихерт, Рикки Пауль Голдин және Лесли Грейвс түскен. Бұрын Роджер Корманның арнайы эффекттер суретшісі болған Кэмерон, атқарушы продюсер Овидио Г. Ассонитис өзінің алдыңғы режиссерін жұмыстан босатқаннан кейін режиссер болып тағайындалды. Өндіріс қиындықтарға толы болды, себебі Ассонитис шығармашылыққа күшті бақылау жасады, ағылшын тілін білмейтін итальяндық топты жалдады және Кэмеронның монтаждау процесіне қатысуына кедергі келтірді. Фильмнің соңғы нұсқасына Кэмеронның қаншалықты ықпал еткені күмәнді. Кейбір дереккөздер ол екі аптадан кейін жұмыстан босатылғанын, ал фильмді көбінесе Ассонитис түсіргенін мәлімдейді, ал басқалары Кэмерон негізгі түсірілімдердің барлығына қатысқанын айтады. Шығарылғаннан кейін Кэмерон көп жылдар бойы «Пиранья II» фильмінен бас тартты. Су астындағы көрінестердің көп бөлігі Гранд-Кайман аралдарында түсірілді. Ішкі көрінестер Римдегі Де Паолис студиясында түсірілді. Түсірілімнің алғашқы аптасында режиссер мен продюсерлердің (Ассонитис күнделікті жұмысты тексеруді талап етіп, Кэмеронның көптеген шешімдерімен келіспейтін) арасындағы пікірталас туып, жұмыс атмосферасы бұзылды. Сондықтан, Кэмерон түсірілімге жауапты болғанымен, көптеген шешімдер Ассонитистің билігінде болды. Стивен Спилбергтің «Жау» (1975) фильмінің сәттілігінен шабыттанған көптеген қорқынышты фильмдердің бірі болған бұл фильмде пираньялар адам өміріне қауіп келтіретін жауыз монстрлар рөлінде көрінеді және бұрынғы фильмде болмаған ұшу қабілетін дамытады. «Терминатор 2: Сот күні» фильміне жасалған түсіндірулерде Кэмерон фильмді әзілдеп, тілімен қатты ойнап, «қазіргі кезде жасалған ең керемет ұшатын өлтіруші балықтар туралы қорқыныш пен комедияның бірі» деп қорғады. Кейіннен ол пираньяларды ұшыру үшін қолданған механизмдерді «Чужой» фильміндегі facehugger аниматроникасын жасау үшін пайдаланды.

Өндірістен кейінгі

Екі жарым аптадан кейін мені итальяндық продюсер ауыстырды. Ол мені жұмыстан шығарып, өзі бастығы болды, ол мені жалдағанда осылай істеуді жоспарлаған. Не болғанын мен көп уақыттан кейін ғана түсіндім. "Мен жақсы жұмыс істеп жатырмын деп ойладым" дедім. Бірақ олар монтаждаған нәрсені көргенде, ол қорқынышты еді. Содан кейін продюсер менің атымды фильм тізімінен алып тастамады, себебі олар оны итальяндық атымен шығара алмады. Сондықтан, мені не істесем де, тізімде қалдырды. Мен Калифорния штатының Помона қаласында, дос үйінде диванда жатып, оған заңды түрде әсер ете алмайтын едім. Мен тіпті адвокатты да танымадым. Шындығында, мен фильмде режиссерлік жұмыс істедім, бірақ оны өзімнің алғашқы фильмім деп есептемеймін. – «Пирана II: Жауыру» фильмін түсіру кезінде Джеймс Кэмерон. Кэмерон дистрибьютормен келісім жасап, оның түсірілген материалдарын сатып алуға және фильмді қайтадан монтаждауға, қайта дыбыстауға келісім алды. Осылайша, шығарылым алдындағы түпкі мақсатына сәйкес фильмді қайта құрды. Нәтижесінде, оның альтернативті нұсқасы кейбір аймақтарда үйде көруге арналған форматта шықты және дистрибьюторға пайда әкелді.

Шығару

Фильм Италияда 1982 жылдың 14 тамызында тұңғыш рет көрсетілді. АҚШ-та фильм 5 қарашада Saturn International Pictures тарапынан жарық көрді.

Үй медиасы

Режиссерлік нұсқасы тек Embassy Home Entertainment компаниясының лазерлік дискісінде және VHS кассетасында ғана бар. 2003 жылы Columbia TriStar Home Entertainment компаниясы фильмді А аймағында толық экранды форматтағы DVD-де шығарды. Басқа аймақтарда DVD кең экранды форматта жарық көрді. 2018 жылы Scream Factory компаниясы фильмді А аймағындағы Blu-ray дискісінде жақсартылған кең экранды көшірмесімен шығарды.

Сыни жауап

Кейбір сыншылар фильмді "нашар" деп атады, ал басқалары "пираньялар әзіл-қалпы дүкенінен қалған сияқты көрінеді" және олар "тісті балыққа" ұқсайды деп пікір білдірді. Тим Хилидің "Әлемдегі ең нашар фильмдер" (1986) кітабында фильм "барлық уақыттың ең нашар қорқыныш фильмдері тізіміне лайықты үміткер" деп жазылған. Бұл фильм кассада сәтсіздікке ұшырады. Metacritic сайтында фильм 5 сынға негізделген 15/100 бағасын алды, бұл "көптеген жақтың ұнатпағанын" көрсетеді.

Кэмеронның жауабы

Джеймс Кэмерон "Терминаторды" өзінің алғашқы толық метражды фильмі деп есептейді, тіпті ол 1984 жылы, "Пиранья II: Жауырудан" екі жыл кейін түсірілгеніне қарамастан. Дегенмен, 2010 жылы Камерон "60 минут" бағдарламасында журналист Морли Сейфермен сұхбаттасып, "Пиранья II" фильмін "қазімге түсірілген ең керемет ұшатын пирана фильмі" деп мойындады.