Кіріспе

Коттер, котьер, коттар, Козатер немесе Коттер – неміс немесе шотландтық термин, ол шаруа шаруасын білдіреді (мысалы, бұрын Шотландияның таулы аймағында). Коттерлер шағын үйлерде тұрып, кішкентай жер участақтарын өңдеді. Коттер сөзі көбінесе «Домсдей кітабында» жазылған котариус терминін аудару үшін қолданылады. Бұл әлеуметтік топтың нақты мәртебесі тарихшылар арасында талқылаулар тудырды және әлі де даулы мәселе болып табылады. «Домсдейге» сәйкес, котариустердің саны жеті мыңнан аспады, олар Англия бойынша біркелкі емес, негізінен Оңтүстік Англия округтерінде орналасқан. Олар кішкентай жер участақтарын өңдеді немесе [[виллейн]] шаруашылықтарында жұмыс істеді. Виллейндермен бірге олардың экономикалық жағдайы, иелерінен басқа барлық адамдарға қатысты еркін деп сипатталады. Коттар немесе котьер – фермерден немесе жер иесінен жерді жалға алған жалдамалы шаруа.

Шотландия

17-шы ғасыр мен 18-шы ғасырдың көп бөлігінде шотланд төмендіктеріндегі ауыл халқының үштен бірінен жартысына дейіні коттарды құрады. Олар дәстүрлі фермалық елді мекендердің жалға алушы шаруаларынан жерді жалға алып, шағын жерлерді пайдаланды. Олар, әсіресе, егін егу және жинау кезеңдерінде ақша төлеудің орнына еңбек етіп жалдамақы төледі. Көптеген коттар тоқу немесе ұсталық сияқты қолөнермен де айналысты. 18-шы ғасырда төмендіктердің ауыл шаруашылығын жақсартуы ірі фермалардың пайда болуына және жалға алушылар санының азаюына әкелді. 1770 жылдардан бастап коттарға орын қалмады: көптегендері жақын жердегі өнеркәсіптік қалаларға көшіп кетті, ал қалғандары жаңа ірі фермаларда шаруа немесе күндізгі жұмысшы болып жұмыс істеді. Таулы аймақтың коттары (Малл сияқты аралдардағыларын қоса) өнеркәсіптік революцияның әсеріне ұшырады. Жер иелері егінге қарағанда қойдан көбірек пайда табатынын түсінді, себебі қойдың жүнінен мата жасалып экспортталды. Жер иелері жалға ақысын қол жеткізбес деңгейге дейін көтерді немесе бүкіл ауылдарды қоныстандырып шығарды, бұл «Таулы аймақтың тазалауы» деп белгілі болды. Бұл шаруалар мен коттардың жаппай көшіп кетуіне әкелді, нәтижесінде бұрынғы коттар Гласгоу сияқты өнеркәсіптік орталықтарға ағылып келді. Коттар 18-шы ғасырдың шотланд пасторальдық поэзиясында, мысалы Роберт Бернстің «Коттардың сенбілік кеші» және Роберт Фергюсонның «Фермердің үйі» шығармаларында жиі идеализацияланды.

Германия

Кё(т)тер, Кёт(х)нер, Кятнер, жеке және көпше түрі бірдей, немесе Kotsasse(n [pl.]), әсіресе Пруссия мен Мекленбургте сондай-ақ Kossat(h)e(n [pl.]), Коссатер (sg./pl.) немесе Kossäte(n [pl.]), ортағасырлық Еуропада қарапайым үйі – Kate(n [pl.]) немесе Коттен (sg./pl.) ("сарай") деп аталатын үйде тұратын шаруа болған. Кёттер термині Германияда 14 ғасырдан бері қолданылып келеді. Коссате термині төменгі неміс тілінен алынған және "сарайда отырушы" дегенді білдіреді. Коттер үйлері (Kate немесе Kotten) неміс ауылдарының жанындағы жеке тұрғын үйлер болып, үй және шеберхана ретінде пайдаланылған. Көптеген Коттен/Коттер үйлері бүгінге дейін сақталған. Кёттердің шаруашылықтары көбінесе ауылдың шетінде немесе ескі шаруашылықтың бөлігі болып орналасқан. Жерінен алатын табысы көбінесе күнкөрісіне жеткіліксіз болғандықтан, олар қолөнер немесе сауда арқылы, немесе ірі шаруашылықтарда немесе помещиктіктерде күндізгі жұмысшы (Tagelöhner) ретінде жұмыс істеу арқылы табыстарын толықтырған. Олардың жері сегізден жартылай өгізге дейін (Hufe) болған, аз малдары болған және бір аттан аспаған. Сөздерге сәйкес, Kossät үй мен жер телімін пайдалануға алған үшін ақшалай немесе табиғатта (мысалы, тауық немесе астық) пайыз төлеуге ғана емес, сонымен қатар қол еңбегін көрсетуге, жүк тасуға арналған мал мен жабдықтарды ұсынуға, яғни егін жинауға көмектесуге міндетті болған. historische berufe. de Көп жағдайда, сарайда немесе Кейтте шағын көкөніс бақшасы болған, ол қосымша табыс көзіне айналған. Көптеген Кятнерлер басқа негізгі жұмысы болған. Олар мұғалімдер, қолөнершілер немесе жерлері жеткілікті болса, шаруалар болған. Олардың жері толық уақытты шаруаларға немесе Hufner-лерге бөлінген егістік жерлерден (Flur) тыс жерде жатқан. Кёттерлер көбінесе жалпы жерге үлесі аз болған. Әлеуметтік-ауылшаруашылық иерархиясында Кёттер толық уақытты шаруадан немесе Vollbauer-ден төмен, бірақ үйі мен бақшасы бар және саудагерлікпен айналысып күнкөріс табатын Büdner-ден жоғары, сондай-ақ күндізгі жұмысшылардың (Inste және Tagelöhner) әртүрлі санаттарынан жоғары тұрған. 15 ғасырдың ортасында, Анербенрехт деп аталатын тұңғыштық құқық пен халық санының тез өсуіне байланысты Кёттерлер Эрбкоттер мен Марккоттерге бөлінген. Біріншілері, әдетте жерді бөлу нәтижесінде пайда болған, әрқашан ауылдың ішінде немесе шаруашылық қауымдастығында үйі мен бақшасы болған, бұл қорғау және өзара көмек көрсету үшін маңызды саналған. Ал енді, қаншалықты кедей болса да, егістікке жарамды жерлер шіркеу аумағында басқа жерлерде тазартылып, ауылдан немесе жақын елді мекеннен шақырымдар қашықтықта, ортасында Марккоттен деп аталатын сарай салынған, ол Марккоттерге беріліп, онда тұруға міндетті болған. Марккоттерге толыққанды мұра берілмеген және ол Эрбкоттерден төмен тұрған. Мұрагерлер немесе ескі шаруалар (Altbauern) сияқты, бұл топтың ешқайсысы отбасылық шаруашылықты мұра етпеген. Екі топтағы Кёттерлер – Эрбкоттер және Марккоттер – әлеуметтік иерархияда әлі де сарай иелеріне қарағанда заңды және экономикалық жағынан тәуелді болған Heuerling-тен жоғары тұрған.

Польша

Польшадағы котердің (кем дегенде 19 ғасырға дейін) баламасы Пачиарц кроу болды. Бұл термин "сиыр шаруасының иесі" деп аударылады. Пачиарц кроудың міндеттерінің бірі – жер иелерін сүт және басқа мал өнімдерімен қамтамасыз ету еді.

Ирландия

Ирландияда котьердің бір анықтамасы (шамамен 1700-1850 жылдар) – картоп, сұлы және мүмкін зығыр өсіру үшін қарапайым лашық үйді және бірден бір жарым акрға дейін жерді жалға алған адам. Жер жылдық негізде берілетін, ал жалғақы көбінесе еңбекпен төленетін. Әдетте, котьерлер класына тиесілі жерлер иелері басқа пайдалану үшін тиімсіз деп санайтын жерлер болатын. Жоғары жалғақы және жер мен еңбек күші үшін бәсекелестік салдарынан котьерлер күн көріс деңгейінде өмір сүрді. Көбінесе котьерлер жер иесіне жұмыс істеп, жалғақы және басқа шығындар есептелгеннен кейін ақша алатын. Жерді жақсартуға ешқандай ынта болмады, себебі кез келген жақсарту әдетте жалғақының өсуіне алып келді. XIX ғасырдың басында халық саны артуымен котьерлердің жағдайы одан бетер нашарлады. Картоф шілмегінің салдарынан көптеген шаруалар аштықтан және аурудан қайтыс болды, нәтижесінде халық саны азайды, бұл 1845-49 жылдардағы Ұлы ашаршылыққа әкеп соқты. Ашаршылықтан кейін котьерлер класы дерлік толығымен жойылды.