Кіріспе

Давид Йозеф Бах (13 тамыз 1874 – 30 қаңтар 1947) – австриялық журналист, музыка сыншысы және 20 ғасырдың басындағы Вена мәдени өмірінде маңызды рөл атқарған тұлға.

Ерте өмір және Арнольд Шенбергтің досы

Бах 1874 жылы Львовта (сол кездегі Австриялық Галицияның астанасы Лемберг) еврей ата-аналарының отбасында дүниеге келді. Бала кезінде Бах жас Арнольд Шенбергтің жақын досы болды, ол кейіннен оны музыка мен әдебиетті зерттеуде үлкен ықпал еткен үш досының бірі деп атады (қалған екеуі – Оскар Адлер мен Александр фон Землинский). Шенберг оны "тіл білгісі, философ, әдебиетті білуші, математик" және "жақсы музыкант" деп сипаттап, досы Д. Бахтың өзіне "вульгарлыққа және жалпыға ортақ танымалдылыққа қарсы тұруға қажетті этикалық және моральдық күш" сыйлағанын айтты ("Менің дамуым", 1949).

Алғашқы оқулары мен мансабы

Вена университетінде табиғаттану ғылымдарын оқығаннан кейін, Эрнст Махтың ықпалына ішкен Д. Д. Бах журналист болды. 1904 жылы Йозеф Шеудің (1841–1904) қайтысынан кейін ол «Жұмысшы газеті» (Arbeiter Zeitung) газетінің музыка сыншысы болып тағайындалды. Шенбергтің және одан сәл үлкен Густав Малердің адал жақтасы ретінде ол «қазіргі заманғы» туындылардың орындалуы кейде шулы наразылықтармен тоқтатылатын қаладағы заманауи музыканы қолдады.

Социалистік

Жұмысшы таптарға өнерді қолжетімді етуге арналған белсенді социалист Д. Д. Бах 1905 жылы Венада «Жұмысшы симфониялық концерттері» (Arbeiter Symphonie Konzerte) атты концерттерді ұйымдастырды. Оның кең ауқымды қызметі оған оңшыл топтардың ашуын тудырды, олар оның көркемдік бағдарламасын дәстүрлі австриялық мәдениетті құлдырату мақсатындағы «еврейлік құпияластырудың» бір бөлігі деп жамандады. Мұндай айыптаулар одан да қатты болды, себебі Д. Бах Зигмунд Фрейдтің басшылығымен жұмыс істеген және мүшелерінің көп бөлігі еврейлерден құралған Вена психоаналитикалық қауымдастығының ең алғашқы мүшелерінің бірі болды.

"Arbeiter-Zeitung" газетінің бас редакторы

1917 жылы Д. Бах «Arbeiter Zeitung» газетінің әдебиет және өнер бөлімінің бас редакторы болып тағайындалды. Алайда, 1919 жылы Социал-демократиялық партия билікке келгеннен кейін, ол саяси тұрғыдан зор ықпалға ие болды. Ол бірден «Социал-демократиялық өнер кеңесі» директоры болып тағайындалып, «Қызыл Вена» деп аталған социалистік қайта құру бағдарламасының негізгі бөлігі ретінде мәдени шаралардың серге жол беретін бағдарламасын жасауға мүмкіндік алды. Ол Вена жұмысшылары үшін сатирик Карл Краустың оқылымдарын ұйымдастырды; 1933 жылы Вильгельминберг балалар үйінің панорамалық көрінісін бейнелейтін Оскар Кокошканың суретін тапсырыс берді; және авангардты сахна суретшісі Фредерик Кислерді Концертхауста толық өлшемді тәжірибелік сахна – «Raumbühne» құрастыруға шақырды. 1924 жылы Вена қаласының театр және музыка фестивалін ұйымдастыру оның мансабындағы маңызды жетістіктердің бірі болды. Бірақ ол жыл сайын жұмысшы табының көрермендеріне үлкен музыкалық және театрлық қойылымдарды қолжетімді ету үшін субсидияланған жаппай билеттер жүйесін пайдаланды. 1926 жылдан 1931 жылға дейін «Kunststelle» жұмысшыларға концерттерге, операларға немесе спектакльдерге қатысуға дайындалуға көмектесу үшін ай сайын «Kunst und Volk» өнер журналын шығарды, онда Еуропаның түкпір-түкпірінен келген көрнекті авторлар тек аталған өнер шараларын ғана емес, сонымен қатар тарихи, саяси және әлеуметтік мәселелердің кең ауқымын талқылады.

Музыка

Музыка оның басты назарында болды және солай қалды, ол 1919 жылы әуесқой «Вена әншілер қауымын» («Вена хор қоғамы») құрды. Бұл ұйым, «Arbeiter Symphonie Konzerte» және «Жұмысшылар музыкалық консерваториясы» бірге 1934 жылы жаңа фашистік үкіметтің Социал-демократиялық партияны тыйым салуымен және авторитарлық конституция енгізуімен таратылғанға дейін гүлденді. Антон Веберн барлық музыкалық ұйымдардың дирижері ретінде белсенділік танытты және Д.Д. Бахпен берік және ұзаққа созылған достық қарым-қатынас орнатты: осы Бах композитордың елу жылдығын мерекелеу үшін 1933 жылғы 3 желтоқсанда өткен Веберннің музыкалық концертін ашқан құттықтау сөзді айтты, сондай-ақ Бах Вебернді 1934 жылы Флоренциядағы Альбан Бергтің «Возцек» операсының саяси себептермен жойылған қойылымынан кейін Венаның Халықаралық қазіргі заманғы музыка қоғамының (ISCM) президенті лауазымынан кетпеуге көндірді.

Мәдени саясат

Д. Бахты Вена мәдени саясатында ерекше орын алғанын айтуға болады. «Оң» және «сол» бағыттары арасындағы поляризация күшейген кезде, ол Хоффмансталь мен Кралик сияқты консервативтерді де, Эрнст Фишер мен Альбан Берг сияқты радикалдарды да өзінің қолдауына алып, мәдени келісімге келуге тырысты. Вена мәдени қауымдастығының оған деген құрметі 1924 жылғы тамыз айында оның 50 жылдығына орай сыйланған «Кассета» жинағындағы сексен сегіз үлкен форматты әдеби, көркем және музыкалық арнауларда көрінеді. Қазір Кембридждегі Гонвилл және Каиус колледжінің қамқорлығында сақталатын бұл жинақ құнды көркем туындыларды қамтиды және Вена мәдени өмірінің бірегей «уақыт капсуласы» болып табылады.

Лондонға көшіп барып , өлім

1939 жылы Дэвид Бах, оның әйелі Гизела және жүрегі туыс Герберт Лондонға эмиграциялады. Англияда ол Австрия еңбек клубының жетекші мүшесі және Австрия журналистер одағының президенті болды. Ол музыкалық шараларды, әсіресе болашақ Амадей квартетінің мүшелері қолдаған камералық музыка концерттерін ұйымдастыруды жалғастырды. Бах 1947 жылы Лондонда қайтыс болды.