Кіріспе

Канадалық сот ісі Royal Bank of Canada v R – бұл Privy Council Сот комитетінің маңызды канадалық конституциялық шешімі, онда Кеңес провинцияның провинция шегінен тыс шарттық құқықтарға қатысты заң шығару мүмкіндігін шектеді.

Өмірбаян

1909 жылы Альберта және Ұлы су жолдары теміржол компаниясы Альберта заң шығару жиналысының заңымен құрылды. Сол жылы тағы бір заң қабылданды, ол провинцияға компания шығаратын облигациялардың негізгі сомасы мен пайызына кепілдік беруге уәкілеттік берді. Англияда тартылған облигациялардан түскен қаражат провинция құрған теміржол арнайы есебіне түсті және Эдмонтондағы Канада Корольдік банкінің филиалында сақталды. Компания Канада Батыс құрылыс компаниясымен келісімшарт жасасты. 1910 жылы провинция жасасқан келісімдерге байланысты халық алаңдады және мәселені зерттеу үшін патшалық тергеу комиссиясы құрылды. Комиссия жұмыс істеп жатқанда, жаңа үкімет құрылып, екі жаңа заң қабылдады. Бірінші заң компанияның теміржол құрылысы бойынша міндеттемелерін орындамағанына байланысты теміржол арнайы есебіндегі қалдық қаражатты провинцияның жалпы кіріс қорына аударуға рұқсат берді. Екінші заң бірінші заң бойынша залал шеккендердің Үкіметке өтініш беруін және оның заң шығару жиналысына есеп беруін қарастырды. Провинциялық қазынашы арнайы есептен қаражатты алу үшін чек беруге тырысқанда, Канада Корольдік банкі оны төлеуден бас тартты. Содан кейін провинция банкке қаржы талап етті, ал екі компания да сотқа тартылды.

Төменгі сатыдағы соттар

Алғашқы қарауда Солтүстік Альберта округтік соты, судья Стюарт облигациялардың сатылуынан түскен қаражат провинция шегінде болды деп шешті, демек бұл мәселе оның жергілікті мәселесі болып табылады. Осыған сәйкес, заң заңды түрде қабылданды және сот провинцияның пайдасына үкім шығарды. Бұл үкім Альберта Жоғарғы соты тарапынан бірауыздан қолдау тапты.

Таза кеңеске шағымдану

Шариат кеңесі шағымды қабылдады, бұл саладағы заң Лондондағы несие берушілерге Монреальдегі бас кеңсесіндегі Банктен олардың жоқ болған мақсат үшін берген ақшаны талап етуге құқықтары бар екенін көрсеткенін атап өтті. Осылайша, бұл Альберта провинциясының шегінен тысқары азаматтық құқық болып табылады, және Альбертаның заң шығарушы органы оған қарсы жарамды заң қабылдауға құқылы емес.

Салдары

Канада Корольдік банкі Р ісіндегі абсолютті ереже Ре Верхний Черчилль су құқығын қайтару туралы заңмен кейіннен біршама жеңілдетілді, осыған байланысты МакИнтайр судьясы былай атап өтті: кездейсоқ салдарларға жол беріледі.