Кіріспе

Британдық антрополог Зигфрид Фредерик Надель (1903 жылдың 24 сәуірі – 1956 жылдың 14 қаңтары) – африкалық этнология саласында маманданған британдық антрополог.

Ерте өмір және білім

Зигфрид Фердинанд Стефан Надель 1903 жылғы 24 сәуірде Габсбург монархиясының құрамындағы Галициядағы Лемберг (Львов) қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы да Лембергте туған. Оның отбасы, әкесі Мориц – жоғары дәрежелі теміржол заңгері болған, 1912 жылы Венаға көшіп келді. 1913–1921 жылдары Венадағы Мемлекеттік нақты ғылымдар гимназиясын бітіргеннен кейін Вена университетінің Музыка академиясына түсті. Оның бастапқы арманы дирижер және композитор болу еді. Ол өте талантты ғалым болды. Музыка оны музыка психологиясына жетеледі, ал жалпы психология сол кезде философиямен байланысты болды. 1925 жылдың қараша айында ол музыкатану бойынша диссертациясын қорғады. Сол жылы ол Дюссельдорф опера театрында уақытша дирижердің көмекшісі болып жұмыс істеді. Келесі жылы ол Лизбет Браунға (т. 1900), ол да музыкатанушы, үйленді.

Мансап

1927 жылы ол жеке опералық труппасын құрып, Чехословакияда гастрольдік сапарлар жасады. Англиядағы жазғы музыка мектебінде қысқа уақыт өткізген соң Венаға оралды, онда музыкатанушы ретінде жұмысын жалғастырды, африка, ява және кавказ музыкасына қызығушылық танытты. Музыка консерваториясында Рудольф Похтың этномузыкалық материалдарын сұрыптап, кейіннен Вена халықтар мұражайы үшін музыкалық аспаптардың тізімін жасады. Ол психологиямен де қызығды және Карл Бюлердің психологиялық семинарларының белсенді қатысушысы болды. Сонымен қатар, Психология институтында ассистент болып жұмыс істеді. (Грей) Надель 1930 жылдың 10 желтоқсанында «Музыканың екі жақты табиғаты: музыкалық типология» тақырыбындағы Habilitation жұмысын тапсырды. Наделдің Habilitation-ды сәтті тапсырмай қоюы кәсіби және тәртіптік дау-жанжалдардың салдары болды, бұл оған жеке бағытталмаған; алайда, отырыс хаттамасын мұқият зерделеу сол кезде Венада кеңінен тараған антисемитизмнің жасырын себептерін ашады. (Грей) Осы кезеңде Надель Психология институтында ассистент болып жұмыс істеді және этномузыкологияға қызығушылығы күшейді. Ол Вена радиосы үшін музыкалық бағдарламалар дайындады, онда батыс емес музыка туралы талқылаулар өтті, ал 1930 жылы маримба туралы мақала жазды. Бұл Дидрих Вестерманның Африка антропологиясына деген қызығушылығына айналды, онымен бірге Надель Берлиндегі Фонограммархивте «алғашқы халықтардың» музыкасын, ал Берлин университетінде африка тілдерін зерттеді. 1932 жылы Надельге Рокфеллер стипендиясы тағайындалды, бұл оған антропологиялық африкалық зерттеулер бойынша аспирантурадан кейінгі білім алуға мүмкіндік берді. Надель Лондон экономика мектебінде Бронислав Малиновский мен С.Г. Селигманның жетекшілігімен оқыды. Надель бұл стипендияны алған үш студенттің бірі болды, қалғандары – Мейер Фортес және Сьёрд Хофстра, олар Малиновскиймен оқыған студенттердің алғашқы тобы ретінде «Мандариндер» деп танылды. Тығыз байланыста болған топтың барлығы Батыс Африканы зерттеуді жоспарлады және тіпті Англиядан Африкаға бір кемемен саяхаттады. Надель 1933 жылы Нигериядағы нупе халқымен далалық зерттеулерін бастады. 1935 жылы қорғалған диссертациясының тақырыбы «Нупе қоғамының саяси және діни құрылымы» болды. 1950 жылдардың басында Надель тағы екі кітап жариялады: «Әлеуметтік антропологияның негіздері» (1951) және «Нупе діні» (1954). Ол 53 жасында күтпеген жерден коронарлық тромбоздан қайтыс болды. Оның «Әлеуметтік құрылым теориясы» 1957 жылы, қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Наделдің өмірі мен еңбектері Надель эссе сыйлығымен еске алынады. Грей, Джеффри, 2018 жыл. «Маңызды тұлға. Зигфрид Фредерик Наделдің өмірі мен еңбектері» Bérose Encyclopédie internationale des histoires de l'anthropologie, Paris, IIAC LAHIC, UMR 8177.