Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нанси (南戲) немесе сивен (戲文) – қытай операсының ерте түрі, 12 ғасырда Сун әулеті кезінде мим, ән салу және бидің ежелгі дәстүрлерінен пайда болған. Атауы тікелей "оңтүстік театры" дегенді білдіреді, ал бұл өнер түрі Қытайдың оңтүстік-шығысындағы Вэньчжоу аймағында қалыптасқан. Нанси – нэнкю сивен (南曲戲文, "Оңтүстік музыкалық театр мәтіні") немесе нэн сивеннің қысқартылған түрі.
Nanxi (南戲) or xiwen (戲文) was an early form of Chinese opera, developed from ancient traditions of mime, singing, and dancing during the Song dynasty in the 12th century. The name means literally "southern drama", and the form originated in the area around Wenzhou in southeastern China. Nanxi is an abbreviation of nanqu xiwen (南曲戲文, "Southern music theatre text") or nan xiwen.
Өнер көрсету
Нанси операсында, батыс опереттасындағыдай, сөйленген бөлімдер халық музыкасына салынған өлеңдермен (qu 曲) кезектесіп келді. Кәсіби актерлер тобы нансиді мыңдаған көрерменді қабылдай алатын театрларда қойды. Нансиде жеті түрлі рөл болды, олардың көптегені кейінірек қытай операсының түрлерінде де кездеседі. Шенг – батыр ерлердің, дан – батыр әйелдердің кейіпкерлері болды. Мо (末), джин, чоу, вай (外) және хоу (后, сондай-ақ ти 貼 деп те аталады) рөлдері оқшаулау болды, ал осы рөлдердегі актерлер бір пьесада әртүрлі кейіпкерлерді сомдады. Қытай операсының кейінгі түрлеріндегі рөлдердің жіктелуі қатаңдатылды, бірақ олардың тамыры нансиде жатыр деп есептеуге болады.
In Nanxi opera, as with western operetta, spoken passages alternated with verses (qu 曲) set to popular music. Professional companies of actors performed nanxi in theatres that could hold thousands of spectators. Nanxi had seven role types, many of which were seen in later Chinese opera forms. Sheng were heroic male characters and dan heroines. Mo (末), jing, chou, wai (外), and hou (后, also called tie 貼) were less defined roles, and actors in these role types portrayed a variety of characters in the same play. The role types of later forms of Chinese opera were made more strict, but can be seen to have their roots in nanxi.
Шығармалары
Нанси төменгі өнер түрі саналғандықтан, қазіргі заманғы тарихнамада назардан тыс қалды және 16 ғасырдың ортасынан кейін ғалымдар оны көбінесе ұмытып кетті. Юань әулетінің соңына дейінгі Нанси туындыларының көп бөлігі авторсыз жазылған. Автор аты белгілі алғашқы туынды – Гао Миннің «Пипа әңгімесі». Бұл пьеса күйеуін табу үшін 12 жылдық саяхатқа шыққан, тастап кетілген әйелдің тағдырын баяндайды және ол пипа тартып күнкөріс істеген. Бұл пьеса Мин әулетінің драмасы үшін үлгі болды, себебі ол алғашқы Мин императорының сүйікті операсы еді. «Пипа әңгімесінен» кейін жарық көрген танымал Нанси пьесалары: «Шыңқырлы шаштық» (荊釵記), «Ақ қоян» (白兔記), «Ай павильоны» (拜月亭) және «Итті өлтіру» (殺狗記). Лиу Вэньлунг және «Су кестесінің айнасы» сияқты жоғалған пьесалардың бір бөлігі басқа тілдерде сақталған.
Nanxi was considered a low art form and thus ignored in contemporary historiography, and it was almost forgotten by scholars after the mid 16th century. Most Nanxi works from before the end of Yuan dynasty were produced by anonymous authors. The first work with a known author is Tale of the Pipa by Gao Ming. The play tells the story of an abandoned wife who set off on a 12 year journey to find her husband, surviving by playing the pipa. The play became a model for Ming dynasty drama as it was the favorite opera of the first Ming emperor. Other notable Nanxi plays following the Tale of the Pipa include The Thorn Hairpin (荊釵記), The White Rabbit (白兔記), The Moon Pavilion (拜月亭), and Killing Dog (殺狗記). Some of the missing plays such as Liu Wenlong and the Water Chestnut Mirror have been preserved in other languages.