Кіріспе

Эверест тауының шығысқа қараған жағы – Кангшунг жағы (қытайша: 康雄壁) немесе Шығыс жағы, таудың Тибет жақтарының бірі. Кангшунг мұздығындағы табанынан шыңына дейінгі қашықтық 3350 метрді құрайды. Бұл жақ оң жағында (төменнен қарағанда) Жоғарғы Солтүстік-шығыс қырқасымен, сол жағында Оңтүстік-шығыс қырқасы мен Оңтүстік қырқасымен шектеледі. Беттің жоғарғы бөлігінің көп бөлігі аспалы мұздықтардан, ал төменгі бөлігі тік жартасты тіреулерден және олардың арасындағы шағырлардан тұрады. Кангшунг жағының оңтүстік бөлігінің үштен бірі Лхотсе тауының Солтүстік-шығыс жағын да қамтиды; Оңтүстік "Неверест" тіреуінен Оңтүстік қырқасына дейін бөлінгеннен кейін бұл бөлікті жеке бет деп қарастыруға болады. Бұл стандартты Солтүстік және Оңтүстік бағыттарымен салыстырғанда қауіпті бағыт саналады және таудың ең қиынға жететін жағы болып табылады, себебі оған жақындау ұзаққа созылады.

Тарих

Таудың шығыс жағы Тибеттің күрделі және шалқары жер бедері мен климатының, сондай-ақ буддалықтардың тауға шығуға тыйым салғандығының салдарынан 20 ғасырға дейін сыртқы әлемге беймәлім болды. 1921 жылы Джордж Маллори мен Гай Буллок алғашқы батыстықтар болып Кангшунг бетін көрді және оны зерттеді, бұл 1921 жылғы алғашқы британдық барлау экспедициясының бір бөлігі болды. Бұл экспедиция Тибет Далай Ламасынан Эверестке шығуға рұхсат алған алғашқы экспедиция еді. Маллори мен Буллокты жергілікті як шаруалары таудың шығыс жағына алып барды, олар биік Лангма Ла және Кама Чудың рододендрон ормандарынан өтті. Жылдың осы тамыз айындағы кезеңде аңғарларда және Кангшунг мұздығының жанында гүлді шалғындар мен жайлы өсімдіктер кездеседі. 1980 жылы жас американдық альпинист Энди Гарвард Шығыс бетін қазіргі заманғы барлаудан өтті. Бүгінде көптеген туристік фирмалар клиенттерді Кангшунг мұздығына жетеледі, онда олар Эверестті көре алады. Юбаға (Хартаның жанында) жақын жердегі ең жақын жолдан Кангшунг мұздығына жетуге алты-жеті күн уақыт кетеді.

Тау-кен жорықтарының тарихы

1981 жылы Ричард Блум мен Луис Райхардт бастаған, құрамында Эдмунд Хиллари, Джордж Лоу, Джон Роскелли және Ким Момб болған американдық экспедиция тік жартас тіректерінде табысқа жетті, бірақ жоғары қар көшкіні қаупіне байланысты шамамен 7000 метрде тоқтатылды. Кангшунг бетіне алғашқы сәтті көтеріліс 1983 жылы Джеймс Д. Моррисси басқарған американдық экспедициясы жасады. Бес жарым апталық күш-жігерден кейін Ким Момб, Карлос Булер және Луис Райхардт 1983 жылдың 8 қазанында шыңға шықты. Джордж Лоу, Дэн Рид және Джей Касселл ертесі күні шыңға көтерілді. 1988 жылы американдық/британдық экспедиция жаңа бағытпен Оңтүстік тіреуге көтеріліп, стандартты Оңтүстік-Шығыс қыры арқылы шыңға жетті. Стивен Вениблс, баллондағы оттегінсіз шыңға көтерілген алғашқы британдық болды. Эд Вебстер (АҚШ) және Роберт Андерсон (АҚШ) Оңтүстік шыңына жетті, бірақ шыңға жетпеді. Пол Тир (Канада) Оңтүстік тұйыққа жетті, бірақ денсаулығы нашарлағандықтан қайта оралды. Оларды қолдағандар: дәрігер Мириам Зиман (АҚШ); фотограф Джозеф Блэкберн (АҚШ); аспазшы Пасанг Норбу (Непал) және аспазшының көмекшісі Касанг Цзеринг (Тибет). 1992 жылы Чили экспедициясы бұл бағыттан сәтті өтті, бұл осы бағыттан өтуші екінші экспедиция болды. Шыңға жеткен альпинистер: Родриго Джордан, Кристиан Гарсия Уидобро және Хуан Себастьян Монтес. Кангшунг бетінде Линкольн Холл 2006 жылы Эверест тауына шығу экспедициясынан кейін қайтыс болды деп есептелгеннен кейін тірі күйі табылған еді. Ол: "Менің осында екенімді көріп таң қалғаныңызды білемін" деді. Линкольн Холлды Кангшунг жартасының үстінде отырған күйінде қайта тапқанда осы сөздерді айтқан.