Кіріспе

Екі жиынтық елу 15 ғасырдағы итальяндық гравюралар

Матенья Тарокки, сонымен қатар Тарокки карталары, Матенья стиліндегі Тарокки, Балдини карталары деп те аталады – екі түрлі белгісіз суретшінің жасаған, елуден тұратын 15 ғасырдағы итальяндық ескі шеберлік гравюраларының екі жиынтығы. Бұл жиынтықтар E сериялы Тарокки карталары және S сериялы Тарокки карталары (немесе E сериясы, e сериясы сияқты) деп белгіленеді, ал авторлары "E сериялы Тарокки шебері" және "S сериялы Тарокки шебері" деп танылады. Одан басқа, олардың көптеген көшірмелері мен кейінгі нұсқалары да бар. Атауына қарамастан, бұл – әлеуметтік топтардың немесе абстракциялардың бейнеленген түрінен тұратын оқу-ағарту визуалды құралдары.

Қате атау

Кейінгі жазушылар бұл атауды көптеген қосымша сурет карталарын қамтитын қазіргі заманғы карта ойыны Тароккомен жаңылыстырған секілді. Олар карта ойындарына немесе болжауға қолданылмаған, бірақ жоғары сыныптағы балаларға білім беру құралдары болған болуы мүмкін, алайда олардың қолданылуы туралы ешқандай құжат сақталған жоқ. Кейбір жиынтықтар ерте заманда кітап түрінде сақталған (мысалы, BNF, Париж және Павия), ал барлық мысалдар жұқа қағаздың жеке парақтарында басылған. Цинциннати мен Нью-Йорктегі мысалдарда алтынмен қолмен бояу іздері бар, бұл баспаларда өте сирек кездеседі. Көркем өнер тарихшылары енді Андреа Мантенья олардың ешқайсысын да ойып жасамағанына сенеді, бұл бұрынғыда, тоғызыншы ғасырға дейін солай ойлаған, бірақ аты әлі де қолданылады, көбінесе "Мантенья Тарокки" деп аталады. Баччо Балдини – флоренциялық гравёр, ол бұрын автор болу мүмкіндігі қарастырылған, сондықтан бұрын Балдини карталары немесе Тарокки деген атау да қолданылған. Феррарадағы Шифаноя сарайының Salone dei Mesi стилімен ұқсастығына байланысты, гравиюралар Франческо дель Коссамен бірге жұмыс істеген суретшілер жасаған деген консенсус күшейіп келеді.

E және S сериялары

Олар итальяндық гравюраның маңызды мысалдары болып табылады және көбінесе ескі шеберлердің гравюралары коллекциясының бөлігі ретінде музейлерге тиесілі. Бастапқы екі жиынтық E сериясы және S сериясы деп аталады, олардың ішінде E сериясы көбінесе ескірек деп есептеледі (AM Hind осы пікірді айтқаннан бері). Ол, жалпы алғанда, жақсы ойылып жасалған және әдетте екеуінің де жақсы басылған нұсқасы. Екі серия арасындағы айырмашылықтар E сериясының шебері бейнелерінің әдеби көздерін жақсырақ білгенін көрсетеді. Көптеген бейнелер сериялар арасында айнаға келтірілген (яғни, көрініс өзгертілген). Олардың жасалған орны мен мерзімі әлі де даулы, бірақ Феррара шамамен 1465 жыл (E сериясы) және 1470-5 жылдар (S сериясы) ең мүмкін деп саналады. Кейбір бейнелер 1467 жылғы қолжазбадан көшірілген, бұл E сериясы үшін terminus ante quem саналады. Кейбір суреттердің атаулары ферраралық немесе венециялық диалектіде жазылған – «Докс» дож немесе герцог үшін, ал «Артишан» – шебер үшін. Кейбір сюжеттер ойын карталарынан, ал кейбіреулері замандас өнердің басқа көздерінен алынған. Ал қалғандары ойлап табуға тура келді. Екі гравюра, әлдебір ерекше сюжеттерде, әдетте белгісіз «E сериясының Тароки шеберіне» және біреуі «S сериясының Тароки шеберіне» жатқызылады.