Ибн Бадис (1889-1940) – алжирлік ислам ғалымы, ұлттық қозғалыстың қайраткері. Алжир мұсылман ғалымдарының бірлестігін құрды, білім беруге үлкен үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алжирдің салафит ислам ғалымы (1889–1940)
Salafist Islamic scholar in Algeria (1889–1940)
Абд әл Хамид ибн Мұстафа ибн Маки ибн Бадис (عبد الحميد بن مصطفى بن المكي بن باديس), көбінесе ابن باديس (عبد الحميد بن باديس) (4 желтоқсан 1889 – 16 сәуір 1940) деп танылған, алжирлік педагог, қасиетті кітаптарды түсіндіруші, ислам реформаторы, ғалым және мәдени ұлтшылдықтың басшысы болды. 1931 жылы Бен Бадис Алжир мұсылман ғалымдарының қауымдастығын құрды, ол Алжирдегі түрлі және кейде қарама-қарсы пікірдегі көптеген ислам ғалымдарын біріктірген ұлттық ұйым болды. Бұл қауымдастық Алжирдің тәуелсіздік соғысына дейін Алжирдің мұсылман саясатына зор әсер етті. Сол кезеңде ол мұсылман ата-аналарының мыңдаған алжирлік балаларына білім берген көптеген оқу орындарын ашты. Қауымдастық сондай-ақ ай сайынғы «Аль Чихаб» журналын шығарды, ал Сухейл Бен Бадис 1925 жылдан 1940 жылы қайтыс болғанға дейін үнемі мақалаларымен қатысты. Журнал оқырмандарына қауымдастықтың діни реформаға қатысты идеялары мен ойлары туралы хабар берді және басқа да діни және саяси мәселелерді қамтыды.
Abd al Hamīd ibn Mustafa ibn Makki ibn Badis (عبد الحميد بن مصطفى بن المكي بن باديس), better known as ابن باديس (عبد الحميد بن باديس (December 4, 1889 – April 16, 1940) was an Algerian educator, exegete, Islamic reformer, scholar and figurehead of cultural nationalism. In 1931, Ben Badis founded the Association of Algerian Muslim Ulema, which was a national grouping of many Islamic scholars in Algeria from many different and sometimes opposing perspectives and viewpoints. The Association would have later a great influence on Algerian Muslim politics up to the Algerian War of Independence. In the same period, it set up many institutions where thousands of Algerian children of Muslim parents were educated. The Association also published a monthly journal, the Al Chihab and Souheil Ben Badis contributed regularly to it between 1925 and his death in 1940. The journal informed its readers about the Association's ideas and thoughts on religious reform and spoke on other religious and political issues.
Ерте өмір
Әбділхамид Бен Бадис 1889 жылы Константин қаласында дүниеге келген. Оның отбасы – бербер Зирид әулетінің ұрпақтары, Ифрикияны билеген әулет. Бен Бадистің әкесі Си Макки бен Бадис (1889 жылы қайтыс болған) қади болған. Оның әкесі Мұхаммед Мұстафа (1868 жылы туған) – колониялық парламенттің қаржылық делегациясының мүшесі және қосымша судья болған. Бен Бадис білімді және діни отбасында өсті, нәтижесінде он үш жасында Құранды жаттап алды. Ол әлі өте жас болғанда Хамдан Лунисидің тәрбиесіне берілді. Луниси Бен Бадистің жастық шағына зор ықпал етті. Бен Бадис Лунисидің кеңесін ешқашан ұмытқан жоқ. Луниси оған: «Білімді міндеттің бұлжымас талабы ретінде емес, білім үшін үйрен» деді. Луниси Константиннің мұсылман халқының құқықтарын қатай қорғады. Луниси жас Бен Бадистен Францияға (Алжирдегі отаршыл билік) қызмет етуге ешқашан бармауға уәде алды. Ибн Бадисқа ислам реформаторлары Джамал әл-Дин әл-Афгани мен Мұхаммед Абдухтың ойлары мен көзқарастары да әсер етті. Ол Сайид Рашид Риданың ай сайын жарияланатын «Аль-Манар» журналын тұрақты оқыды және оған үлгі алып, Алжирде «Аль-Шиһаб» журналын шығарды. Ол Рашид Риданың ізбасары саналады және оның реформалық күш-жігері Солтүстік Африкадағы кең Салафия қозғалысының бір бөлігі болды.
Abdelhamid Ben Badis was born in Constantine in 1889. His family were a prestigious family of ulama and notables that descended from the Berber Zirid dynasty, rulers of Ifriqiya. Ben Badis' grandfather Si Makki ben Badis (d. 1889), was a qadi. His father, Muḥammad Mustafa (b. 1868), was an adjunct judge and a member the financial delegations [fr], the colonial parliament. Ben Badis grew up in a scholarly and religious household and as a result memorized the Quran at the age of thirteen. He was still very young when he was placed under the tutorship of Hamdan Lounissi. Lounissi had a significant influence on the youth of Ben Badis. Ben Badis never forgot Lounissi's counsel. Lounissi remarked to him "learn knowledge for the sake of knowledge, not because of duty." Lounissi was a stalwart defender of the rights of the Muslim inhabitants of Constantine. Lounissi extracted from young Ben Badis a promise to never enter into the service of France (the Colonial power in Algeria). Ibn Badis was also influenced by the thoughts and outlook of the pan Islamic reformers Jamal al Din al Afghani and Muhammad Abduh. He was a regular reader of Sayyid Rashid Rida's monthly Al Manar, and would publish the journal Al Shihab in Algeria, modelled on it. He is regarded as an heir to the thought of Rashid Rida and his reformist efforts were part of the wider Salafiyya movements across North Africa.
Зейтуна университетінде
1908 жылы Бен Бадис білімін арттыру үшін алғашқы саяхатын бастауға шешім қабылдады. Ол Тунис қаласына барып, сол кездегі білім мен ғылымның, әсіресе ислами ғылымдардың ірі орталығы болған Зейтуна университетіне оқуға түсті. Зейтуна университетінде Бен Бадистің көрінісі кеңейді. Ол ислами ғылымдар мен араб тілінен көптеген жаңа білім алды. Ол жеке тұлғасына және Ислам туралы біліміне ешбір із қалдырған көптеген ғалымдармен танысты. Шейх Мохаммед әл-Нахлидің насихаты оны мұсылман қауымдастықтарын қасиеттілерге табыну сияқты бұрыс діни амалдардан тазарту қажеттігіне көндірді. Шейх Мұхаммед Әл Тахер Бен Ашур Бен Бадиске араб тілінің көркемдігін бағалауға көмектесті. Шейх Әл-Башир Сафермен бірге Бен Бадис мұсылман қауымдастықтарының өткен мен қазіргі проблемаларына қызығушылық танытты, соның ішінде Батыс отаршылдығына қарсы тұру жолдарын іздеу және оның әлеуметтік-экономикалық салдарымен күресу мәселелерін зерттеді. 1912 жылы ол диплом алды. Ол тағы бір жыл Зейтуна университетінде оқытушы болып жұмыс істеді.
In 1908, Ben Badis, decided to begin his first trip in order to advance his learning. He traveled to Tunis and enrolled at the Zeitouna University, which was, at the time, a great center of learning and knowledge, particularly in the Islamic fields of studies. At the Zeitouna University, Ben Badis horizons widened. He learned a great deal of the Islamic Sciences and Arabic Language. He met many scholars who left an indelible mark on his personality and his knowledge of Islam. The teachings of Sheik Mohammed Al Nakhli convinced him on the need to purge Muslim communities of deviant or incorrect religious practices such as the cult of saints. Sheik Muhammed Al Taher Ben Achour influenced Ben Badis in finding his appreciation of the splendor of the Arabic language. With Sheik Al Bachir Safer, Ben Badis developed an interest in contemporary and past problems of Muslim communities, including finding a response to Western colonialism and dealing with its socioeconomic after effects. In 1912, he was awarded a degree. He spent another year at the Zeituna University as a teacher.
Алжирға оралу
1913 жылы Бен Бадис Алжирге оралып, Константинге қоныстанды. Сол қалада ол 1914 жылдың басында әл-жами’ әл-ахдар (Жасыл мешіт) мешітінде сабақ беруді бастады. Бен Бадис және басқа да ислам ғалымдары алжирлік патриоттарды табалауға қарсы тұрды; сол жылдары журналист ретінде жұмыс істей келе, француз оккупанттарының фашистік насихатын және антисемиттік қастандықтарын үнемі айыптады. Бен Бадис – ең көрнекті алжирлік ислам ғалымдарының бірі еді. Замандастары мен әріптестерінің көмегімен ол маработтық амалдарды сынап, алжир қоғамының ислами консервативті бір бөлігінің қалыптасуына зор ықпал етті. 1940 жылдың 16 сәуірінде Бен Бадис қант диабетімен ұзақ күрестен кейін дүние салды. Оның жаназасы 8000 адамның, оның ішінде 1000 әйелдің қатысуымен өткізілді. Оның өмірі Ахмет Меңұрдың 2019 жылғы «Олардың екеуі үшін өмір сүрдім» романының негізгі тақырыбы болды.
In 1913, Ben Badis returned to Algeria and settled in Constantine. In the same city, he started teaching at al jāmiʿ al akhḍar (The Green mosque) in early 1914. Ben Badis and other Islamic scholars resisted the suppression of Algerian patriots; working as a journalist during those years he regularly denounced fascist propaganda and anti Semitic intrigues of the French occupiers. Ben Badis was one of the most prominent Algerian Islamic scholars. With the aid of his contemporaries and associates he criticized Maraboutic practices and had a great influence in the creation of an Islamic conservative subsection of Algerian society. On 16 April 1940, Ben badis died after a long struggle with diabetes. He was buried in the presence of 8000 people, including 1000 women. His life was the subject of Ahmed Menour's 2019 novel For Both Their Sakes, I Lived.