Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ислам хадисі ғалымы (824–892)
Islamic hadith scholar (824–892)
Мұхаммед ибн Иса әл-Тирмизи (محمد بن عيسى الترمذي; 824 – 9 қазан 892 ж.с. / 209–279 һ.ш.), көбінесе Термези/Термизи имамы деп аталады, ислам ғалымы және Термезден (алғашқы Хорасан және қазіргі Өзбекстан) хадис жинақтаушы. Ол «әл-Жамиғ ас-Сахих» (Тирмизидегі «Жамиғ» деп белгілі) еңбегін жазды, ол сүнни исламның алты канондық хадис жинағының бірі. Ол сондай-ақ ислам пайғамбары Мұхаммедтің (ﷺ) өмірі мен мінез-құлқына қатысты хадис жинағын «Шәмаил Мухаммадия» (көбінесе «Шамаил ат-Тирмизи» деп танылады) деп атап жазды. Тирмизи араб тілі грамматикасын жақсы білген, араб поэзиясын маңызды көз ретінде сақтағандықтан Басра мектебінен гөрі Куфа мектебін жоғары бағалаған.
Muhammad ibn Isa al Tirmidhi (محمد بن عيسى الترمذي; 824 – 9 October 892 CE / 209 279 AH), often referred to as Imām at Termezī/Tirmidhī, was an Islamic scholar, and collector of hadith from Termez (early Khorasan and in present day Uzbekistan). He wrote al Jami` as Sahih (known as Jami` at Tirmidhi), one of the six canonical hadith compilations in Sunni Islam. He also wrote Shama'il Muhammadiyah (popularly known as Shama'il at Tirmidhi), a compilation of hadiths concerning the person and character of the Islamic prophet, Muhammad. At Tirmidhi was also well versed in Arabic grammar, favoring the school of Kufa over Basra due to the former's preservation of Arabic poetry as a primary source.
Туу
Мухаммад ибн Иса ат-Тирмизи Аббасид халифа әл-Мамун билік еткен кезеңде дүниеге келген. Оның туған жылы 209 хижри (824/825 жылдары) деп хабарланған. Әд-Дахаби тек Тирмизи шамамен 210 хижри (825/826 жылдары) туғанын айтады. Кейбір дереккөздер оның Меккеде туғанын көрсетеді (Сиддики оның 206 хижри (821/822 жылдары) Меккеде туғанын айтады), ал басқалары оның Тирмидте (парсы тілінде: Термез), қазіргі Оңтүстік Өзбекстан аумағында туғанын айтады. Тирмидте туғаны туралы пікір күштірек.
Muhammad ibn `Isa at Tirmidhi was born during the reign of the Abbasid caliph al Ma'mun. His year of birth has been reported as 209 AH (824/825). Adh Dhahabi only states that at Tirmidhi was born near the year 210 AH (825/826), Some sources indicate that he was born in Mecca (Siddiqi says he was born in Mecca in 206 AH (821/822)) while others say he was born in Tirmidh (Persian: Termez), in what is now southern Uzbekistan. The stronger opinion is that he was born in Tirmidh.
Хадистерді зерттеу
Тирмизиде 20 жасында хадис ғылымын оқуға кірісті. 235 хижри жылынан бастап (849/850) хадис жинау мақсатымен Хорасан, Ирак және Хиджазды кеңінен аралады. Аятта былай делінген: "Түннің бір бөлігінде оны (яғни, Құранды) оқы, бұл сен үшін қосымша (ғибадат) болады. Раббың сені мақтаулы мәртебеге көтерілуі үміті бар". Ханбалиттер мақтаулы мәртебені Мұхаммедтің Алла Тағаланың Аршының жанында отыруы деп түсіндірді, оны қолдайтын риуаяттардың жалпы әлсіздігіне қарамастан.
At Tirmidhi began the study of hadith at the age of 20. From the year 235 AH (849/850) he traveled widely in Khurasan, Iraq, and the Hijaz in order to collect hadith. The verse is: "And from [part of] the night, pray with it [i. e., recitation of the Qur’ān] as additional [worship] for you; it is expected that your Lord will resurrect you to a praised station." The Hanbalites interpreted the Praiseworthy Station as the seating of Muhammad on the Throne next to God, despite the overall weakness of the narrations supporting it.
Өлім
Ах Дахабидің айтуынша, Әл-Тирмиди өмірінің соңғы екі жылында көзі көрмей қалған. Оның соқырлығы Аллаға деген қорқыныштан немесе әл-Бухаридің қазасынан туған шектен тыс жоқтаудың нәтижесі болған деседі. Ол 279 жылдың 13 ражаб күні, дүйсенбі түні (892 жылдың 8 қазаны, жексенбі түні) Буғ қаласында дүниеден озды. Әл-Тирмиди Өзбекстанның Термез қаласынан солтүстікке қарай 60 шақырым жердегі Шеробод шетінде жерленген. Термезде ол жергілікті халық арасында Әбу Иса ат-Термези немесе "Термез Ота" ("Термез әкесі") деп белгілі.
At Tirmidhi was blind in the last two years of his life, according to adh Dhahabi. His blindness is said to have been the consequence of excessive weeping, either due to fear of God or over the death of al Bukhari. He died on Monday night, 13 Rajab 279 AH (Sunday night, 8 October 892) in Bugh. At Tirmidhi is buried on the outskirts of Sherobod, 60 kilometers north of Termez in Uzbekistan. In Termez he is locally known as Abu Isa at Termezi or "Termez Ota" ("Father of Termez").