Кіріспе

Мысыр туған Катар имамы (1926–2022)

1952 – Алимья дәрежесі, Усул ад-Дин колледжі (Ислам дінінің діни негіздері)
1958 – Араб тілі бойынша аспирантура, Араб тілі мен әдебиеті институты
1960 – Магистр дәрежесі
1973 – Ph. D. дәрежесі, Усул ад-Дин колледжінің Құрандық зерттеулер кафедрасы
| марапаттары = Король Фейсал халықаралық сыйлығы (Сауд Арабиясы)
Ислам университетінің сыйлығы (Малайзия)
Халықаралық қасиетті Құран сыйлығы (Дубай)
Сұлтан Хассанал Болкиа сыйлығы (Бруней)
Аль-Оуайс сыйлығы (БАӘ)
Тәуелсіздік медалі, бірінші класс (Иордания)
«500 ең ықпалды мұсылман» тізіміндегі топ-10 (Ұлыбритания)
Foreign Policy журналы бойынша әлемдегі ең ықпалды 20 интеллектуал (Вашингтон, АҚШ)
| веб-сайты = alqaradawi.net
| еңбектері = Фиқһ әз-Закат, әл-Халал уә әл-Харам фи әл-Ислам, Фиқһ әл-Жихад, Фиқһ әл-Аулавият, Фиқһ әд-Даула, Мадхал ли Ма’рифат әл-Ислам және басқалары
| ықпалдары = Ибн Таймия, Ибн Қайым, Мұхаммед Абдух, Рашид Рида. Оның ықпалына Ибн Таймия, Ибн Қайым, Сайид Рашид Рида, Хасан әл-Банна, Әбуль-Хасан Әли Хасани Надуи, Әбуль-Ала Маудуди және Наим Сиддики кірді. Ол Al Jazeera телеарнасындағы «Шарият және өмір» (الشريعة والحياة, al Sharīʿa wa al Ḥayāh) бағдарламасымен танымал болды, оның аудиториясы шамамен 40–60 миллион адамды құрады. Сондай-ақ, ол 1997 жылы құрылған IslamOnline веб-сайтының негізін қалаушысы және бас діни ғалымы ретінде танылды. Әл-Қарадауи 120-дан астам кітап жариялады және ең ықпалды ислам ғалымдарының бірі саналды. Әл-Қарадауи Мысырдың «Мұсылман бауырластығы» саяси ұйымының зияткерлік жетекшілігінде маңызды рөл атқарды, бірақ ол енді мүше емес екенін бірнеше рет мәлімдеді.

Әл-Қарадауи кейде «орташа исламшы» деп сипатталды. Оның кейбір көзқарастары, мысалы, израильдіктерге қарсы палестиналық қанағатсыздық шабуылдарын қолдауы, Батыс үкіметтерінің наразылығын тудырды: 2008 жылы оған Ұлыбританияға виза беруден бас тартты.

2011 жылы Мысырға оралды

2011 жылғы Египет революциясынан кейін Қарандауи 1981 жылдан бері алғаш рет Египетте көпшілік алдына шықты. Тахрир алаңында 18 ақпанда ол жұма намазын басшылық етті, шамамен екі миллионнан астам египеттікке үн қозғай отырып сөз сөйледі. Ол "Эй, мұсылмандар және копттар!" деп бастады, бұл Египеттің копт христиан азшылығына сілтеме жасады, исламдық жұма уағыздарындағы дәстүрлі "Эй, мұсылмандар!" деген сөзден өзгеше. Ол: "Египет халқы 30 жыл түрмеде отырған шамнан шыққан джин сияқты", - деген сөздерді айтты. Сондай-ақ ол Египет түрмелеріндегі саяси тұтқындарды босатуды талап етті, жұма намазында мұсылмандарды қорғағаны үшін копттарды мақтады және жаңа әскери билеушілерді азаматтық билікті қалпына келтіруге асығуға шақырды. Ол Хосни Мубаракты "қатыгез перғауын" деп атады. Уағызында Қарандауи саяси тұтқындарды дереу босатуға, Мубарактың кабинетін таратуға және Газаға экономикалық блокаданы тоқтатуға шақырды. Брукингс институтының өкілі Шади Хамид Қарандауидің египеттік қоғамның бағытында екенін және оның исламшыл емес египеттіктердің арасында да қолдауға ие екенін айтты. Ол уағызды "конфессиялық емес" және "негізінен саяси" деп сипаттады. 2011 жылдың 21 ақпанында Қарандауи Мұаммар Каддафиді өлтіруге рұқсат беретін фетва шығарды. Бұл Каддафидің Ливиядағы наразылық білдірушілерді өлтіру жоспарына жауап ретінде жасалды. Ол сонымен қатар Ливияның бүкіл әлемдегі елшілерін Каддафи үкіметінен алшақтауға шақырды.

Өлім

2022 жылғы 26 қыркүйек күні Қардауи 96 жасында Катарда дүние салды. Мыңдаған адамның, оның ішінде Катар әмірінің орынбасары Абдулла бин Хамад бин Халифа Әл Тани және басқа да қатарлық және шетелдік лауазымды тұлғалардың қатысқан жерлеу рәсімінен кейін, Қардауи Имам Мұхаммед бин Абдул Уәхаб мешітінде Дохадағы Месаймер зиратына қойылды.

Экстремизм

Әл-Карадави "Исламдық ояну: қарсылық пен экстремизм арасындағы" тақырыбындағы диссертациясында исламның экстремистік топтарының қауіптілігі туралы жазды. Бұл диссертация мұсылман жастары арасындағы діни экстремизм құбылысын талқылайды. Ол жас мұсылмандардың экстремизмге жүгіну себептерін қарастырып, олардың көптеген себептері ересек мұсылмандардың жеңілтектігі мен өзіне қайшылығынан туындайды деп санайды. Ол, жағдайды түзетудің жалғыз жолы – ересек мұсылмандардың өздерін және қоғамдарын Исламның нағыз үйретіктеріне сәйкес реформалау екенін айтты. 2014 жылы Қарадави Ирак және Сириядағы Ислам мемлекеті (ИМ) жариялаған ислам халифаты шарият заңын бұзатынын мәлімдеді. Қарадави жасаған мәлімдемеде, бұл жариялау "шарият бойынша күшін жойды" делінген. Бұл мәлімдеме, ИМ басшысы Әбу Бакр әл-Бағдадидің әскери, медициналық және басқару дағдылары бар мұсылмандарды жаңадан жарияланған жалпы ислам мемлекетіне шақыруынан кейін жасалды.

Суфизм

Әл-Карадави өзі "Ислам суфизмі" деп атаған нәрсеге белсенді шақырушы болды және оны ұстанатындарды ізгі деп мақтап айтты.

Шииттер

Қарандави шииттерді сүнни қоғамдарына шабуыл жасауда деп айыптап, шиит дінінің кейбір аспектілерін сынады. Ол оларды "қадірсіздер" деп сипаттап, аймақтағы сүнни көшбасшылары шииттердің қайта жандануына алаңдап отырғанын айтты. Қарандавидің шиит тармағы туралы мәлімдемелері шиит басшыларының арасында қырқыс дау мен наразылық тудырды. Оның сөздері араздық тудырып, шииттерге қарсы сөздерді қолдау ретінде қарастырылады. Оның мәлімдемелеріне реакциялар саяси мақсатта жасалып, секталық қақтығысқа әкелуі мүмкін. Иранның Қарандавиге реакциясы ерекше күшті болды, кейбір ирандық шенеуніктер бұрын Қарандавиді "халықаралық масондық пен раввиндердің өкілі" деп сипаттаған Иранның Mehr News Agency агенттігінің жеке шабуылы үшін кешірім сұрады. Қарандави Египетте шииттік ықпалдың артуы және сүнниттер мен олардың ғалымдарының осы қауіптің бар екенін білмеуіне байланысты алаңдағанын айтады.

Мұсылман еместер

Қарандави ислам дінінің мұсылмандарға басқа діндегі адамдарға мейірімділік пен жомарттық көрсетуге тыйым салмайтынын жазды. Дегенмен, Ислам Китап иелеріне, яғни яһудилер мен христиандарға ерекше назармен қарайды. Ол, мұсылмандар яһудилер мен христиандармен диалог кезінде ашу-ыза тудыратын немесе дұшмандық сезімдерді оятуға әкелетін тәсілдерден сақтануы керек екенін айтты. Қарандавидің сөзіне қарағанда, мұсылмандарға яһудилер мен христиандармен қарым-қатынасты үзуді бұйырған Құран аяттары (Әл Маида 5:54-55) исламға қарсы тұрған және мұсылмандарға қарсы соғыс ашқан адамдарға қатысты. Бұл, мұсылмандар исламға қарсы адамдармен достық қарым-қатынас жасауға немесе оларға көмектесуге рұқсат етілмейді, тіпті бұл олардың өзінің мүдделеріне қайшы келсе де.

Яһудилер

2005 жылдың тамызында The Wall Street Journal Дублинде орналасқан, Әл-Қарадауи президенті болған Еуропалық фетвалар және зерттеулер кеңесінің теологиялық пікірталастарында антисемиттік «Сион ақсақалдарының хаттамаларын» пайдаланғанын хабарлады. Әл-Қарадауидің бұл сөздерін Антидиффамация лигасы (АДЛ) қатысты сынға алды, оны еврейлерге қарсы зорлық-зомбылыққа қоқан-қорқыту деп айыптады. 2009 жылдың 9 қаңтарында Ғаза соғысы кезінде Аль-Жазира телеарнасында көрсетілген уағызында Қарандауи Алладан «Исламның жауларынан», атап айтқанда, ол сатқын, зорлық-зомбылық пен жемқорлық таратқан агрессорлар деп сипаттаған еврейлерден кек алуын тіледі. Ол: «Алла олардың ешқайсысын тірі қалдырмай, толығымен қырып жіберсін!» деді. 2013 жылдың 26 сәуірінде Катар телеарнасында таратылған жұмалық уағызында Қарандауи, егер еврейлер шақырылса, келесі жылғы дінаралық диалогқа қатыспайтынын мәлімдеді, олармен әділетсіздік жасағандармен пікір таластырудың қажеті жоқ деді. Ол Құраннан бір аят келтіріп, «Кітап иелерімен тек жақсы жолмен ғана талас-тартыс жасау керек» делінгенін айтты, содан кейін еврейлердің үлкен әділетсіздік жасағанын және «олардың қолы қанға малған» екенін мәлімдеді. Қарандауидің бұл мәлімдемелері еврей саяси зерттеулерінің шолу мақаласында геноцидке итермелеу ретінде сипатталды, онда оның еврейлерге қатысты құпия жоспарларға сенуі және оларға қарсы зорлық-зомбылыққа шақыру арасындағы байланыс көрсетілді. Қарандауи Гитлердің еврейлерді Құдайдың рұхсатымен жазалағанын айтты және мұсылмандарды да осындай жазаға тартуға шақырды, ашық түрде геноцидке шақырды. Оның геноцидке шақырулары, еврейлерді Исламның ең үлкен жауы деп есептейтін параноидтік қастандық ойлармен бірге келді; бүкіл Таяу Шығысты, Мекке мен Мединені басып алу үшін еврейлердің құпия жоспары бар екенін айыптады; 1924 жылы Ислам халифатының жойылуына және коммунизмнің таралуына еврейлер кінәлі екенін мәлімдеді; еврейлердің Әл-Ақса мешітін бұзып, оның орнына еврей ғибадатханасын салуды жоспарлап отырғанын айыптады.

Исламнан бас тарту

Әл-Карадави исламдағы діннен бас тарту – мұсылмандардың исламнан кетуі – мұсылман қауымы үшін ауыр қауіп екенін және барлық мұсылманның міндеті "діннен бас тартудың барлық түрлерімен және оның пайда болатын жерлерімен күресу, оған мұсылман әлеміне енуге мүмкіндік бермеу" екенін айтты. 2013 жылдың ақпан айында Қарандауи Мысыр теледидарында Мұхаммед пен оның ізбасарларының бірнеше сөздері мен жазбаларына сілтеме жасап, исламнан кеткендерге өлім жазасы қажет екенін мәлімдеді. Ол көптеген хадистерде кез келген діннен бас тартқан адамды өлтіру керек екені және мұның исламды сақтау үшін қажеттілігі айтылғанын түсіндірді. 2011 жылы Әл-Карадави діннен бас тарту үшін өлім жазасы қолданылуы мүмкін екенін жазды, бірақ бұл тек діннен бас тартқан адам басқа да қылмыс жасаған жағдайда ғана мүмкін. Ол жазаны орындау алдында діннен бас тартқандарға тәубе ету мүмкіндігі беруді жақтайды және жасырын діннен бас тартқандарды мұсылман қауымы жазаламауы керек, оларды Алланың үкіміне қалдыру керек дейді.

Азаматтық мемлекет теократияға қарсы

Әл-Карадави мұсылман әлемінде демократияны қолдап, әсіресе Таяу Шығыстағы саяси жағдайды реформалау қажеттігін айтты. 2011 жылдың 22 ақпанында ол OnIslam.net сайтына эксклюзивті сұхбат берді, Мысырда діни мемлекет құруды қалайды деген айыптаманы жоққа шығарып: "Керісінше, менің сөзім діни негіздері бар азаматтық мемлекет құруды қолдады, мен теократияға толығымен қарсымын. Біз муллалардың мемлекеті емеспіз".

Ирак соғысы

2004 жылы әл-Карадауи төрағалық еткен және құрамында Мұсылман бауырластығы мен/немесе Хамасқа байланысты көптеген белгілі тұлғалары бар Халықаралық мұсылман ғалымдары одағы "Ирактағы басқыншы әскерлеріне қарсы тұру қабілетті мұсылмандардың міндеті, соғыс зардап шеккен елде де, одан тыс жерлерде де, ал басқыншыға көмектесуге жол жоқ" деп үкім шығарды. 2007 жылдың 5 қаңтарында Катар телеарнасында сөйлеген сөзінде әл-Карадауи Ирактағы американдық бақылаудағы Саддам Хусейнге жасалған сот процесін сынады, бірақ егер сот процесі "Иракты американдық отаршылдықтан азат еткеннен кейін" ирак халқы тарапынан жүргізілсе, оған келісуге дайын еді. Ол бұл сот процесін "Саддамның Израильге ракеталық шабуылдары үшін американдықтардың кек алу әрекеті" деп атады. Саддамның дарға асылуын ол қатты сынға алды:

Адамның жаны қадірленуі керек. Бұл адамдар адамның жанын қадірлемеді. Ол тыныш және сабырлы болды. Көзін байлаудан бас тартты, өлімге ашық көздерімен қарауға талап етті және шаһаданың екі бөлігін айтты. Ол: «Алладан басқа ешқандай құдай жоқ» деп қайтыс болды. «Алладан басқа ешқандай құдай жоқ» деген соңғы сөздерімен көшкен адам жұмаққа барады. Саддам Хусейннің өмірін жақсартқан нәрсе – Ирактағы бауырларымыз айтқандай – оның соңғы жылдарында өзгеретін болды. Ол қатаң түрде намаз оқып, Құран оқып, қайырымдылықпен айналыса бастады. Адамдарға көмектесуге болатын кез келген нәрсені жасауға асықты. Мешіттер салуға көмектеседі және егер біреу мешіт салғысы келсе, үкімет құрылыс материалдарының жартысын төлеуі керек дейді. Олар оның (с.ғ.с.) жасырын жасырынына кіргенде, оның ішінде намазға арналған кілем мен ашық Құранды тапты.

Хезболла

2006 жылы мұсылман ғалымы Абдулла ибн Жириннің, мұсылмандардың шииттер болғандықтан Хезболлаға қолдау көрсетуіне немесе олар үшін дұға етуіне тыйым салатын фәтүасына жауап ретінде әл-Қарадауи Хезболлаға қолдау көрсетудің барлық мұсылман үшін діни міндет екенін, ал Палестинада немесе Ливандағы қарсылықтың ең құрметті амал екенін айтты. Ол: «Шиялар исламның негізгі принциптерінде сүнниттермен келіседі, ал даулар ғибраттарда ғана» деді, сондай-ақ Ирактың сүнниттері мен шииттерін азамат соғысын тоқтатуға шақырды. Жеті жыл өткен соң, Сирия азамат соғысы кезінде Қарадауи барлық сүнниттерді Хезболлаға қарсы күресуге шақырды, Хезболла басшысы Хасан Насралланы және Иранды сынады: «Шайтан партиясының басшысы сүнниттермен күресу үшін келді. Енді ирандықтардың ниеті бізге белгілі болды – олар сүнниттерді өлтіру үшін жаппай қырғынды жалғастыруды қалайды». Қарадауи бұрын сүнниттер мен шииттердің арасын жақындастыруды қолдағандығына және 2006 жылы Хезболланы қорғағандығына өкініш білдірді. 2011 жылғы Бахрейндегі наразылықтарға жауап ретінде Қарадауи қолдау көрсетуге асықпады: «Бахрейндегі наразылықтар діни сипатта. Шииттер сүнниттерге қарсы көтеріліс жасап жатыр». Ол шиит наразылықшылары сүнниттерге шабуыл жасап, олардың мешіттерін басып алғанын мәлімдеді. Шиит көпшілігінің сүнниттермен әділдік мәселесінде заңды алаңдаушылықтары бар екенін мойындады: «Мен олардың өз елдерінің толыққанды азаматтары болғанын қалаймын». Қарадауи 2011 жылғы Сирия көтерілісіндегі наразылық білдірушілерге барлық арабтардың қолдау көрсетуі керек деді: «Бүгін революция поездісі тоқтауы тиіс стансаға жетті: Сирия стансасы», – деді ол және «Сирияның араб қауымының тарихынан бөлінуі мүмкін емес» деді. Ол Сирияның «қанаушы режиміне» қарсы наразылықты қолдады, «атаулы қылмыстар» жасалғанын мәлімдеді. Ол биліктегі Баас партиясына қарсы жеңіске жетуді талап етті және көтерілісте армияның маңызды рөл атқаратынын айтты. «Мұсылман бауырлар» мен Сирия үкіметі арасындағы келіссөздерге делдалдық етуді ұсынғанда, біреу оны қасақана бұзғанын мәлімдеді. Қарадауи сондай-ақ Батыс елдерінің Ливиядағы қауіпсіздік аймағын қолдады, «Ливиядағы операция – Каддафинің зорлық-зомбылығынан азаматтарды қорғау» деді және Араб лигасының басшысы Амр Мусаны оны сынағаны үшін айыптады.

Холокост туралы пікірлер

Аль-Карадави Холокост кезінде миллиондаған адамның жаппай қырғынын "жаза" ретінде қорғады. 2009 жылғы 28 қаңтарда Газа соғысы кезінде «Аль-Жазира» телеарнасында көрсетілген мәлімдемесінде әл-Карадави Адольф Гитлер мен Холокост туралы (MEMRI аударғандай) былай деді: Тарих бойы Алла еврейлердің бұрыққандығы үшін оларды жазалайтын адамдарды жіберді. Соңғы жазаны Гитлер орындады. Ол оларға жасаған барлық істері арқылы – олар бұл мәселені әдейі ұлғайтса да – оларды өз орнына қойды. Бұл оларға Алланың берген жазасы. Алла қаласа, келесі жазаны сенушілер атқарады.

Әйелін ұрып-соғу

Әл-Карадави The Guardian газетінде әйеліне соққы берудің "міндетті емес, тіпті ұнамды да емес" екенін, бірақ оны "соңғы шара ретінде қабылдағанын, алайда тек жеңіл соққы ғана" айтты. Channel 4 News телеарнасында ол мұның белгілі бір жағдайларда қабылдандырылатынын мәлімдеді. Британдық The Daily Telegraph газеті әл-Карадавидің "Исламда рұхсат етілген және тыйым салынған" кітабында әйеліне соққы беруге барлық басқа көндіру әрекеттері сәтсіз аяққан жағдайда ғана рұқсат етілетінін жазды. Ондай жағдайда күйеуі әйеліне "қолдарымен жеңіл соққы бере алады, бірақ бетіне және басқа да сезімтал жерлеріне тигізбеуі керек".

Әйел жыныстық мүшелерін қию (ӘҚБ)

Қарандави ислам дінінде әйелдердің жыныс мүшелерін кесу амалы харам екенін айтты. Ол мұсылман әлемінің кейбір бөліктерінде, әсіресе Африканың ауылдық аймақтарында кең таралған "әйелдер сүндеті" тоқтатылып, тыйым салынуын қалады. Оның пікірін Әл-Азхар шейхтері де қолдады.

Әйелдердің мастурбациясы

Қарандави әйелдерді өзін-өзі жыныстық қылыққа салудан тыйым салып, қынапқа нәрселер енгізудің қауіпті екенін мәлімдеді.

Гомосексуализм

2006 жылғы 5 маусымда «Аль-Жазира» телеарнасының «Шарият және өмір» бағдарламасында әл-Қарадави (бағдарламаның тұрақты қатысушысы) гомосексуализмге қатысты дәстүрлі көзқарасын қайталады. «Ливат (содомия) немесе сихақ (лесбияндық әрекет) жасайтындарға қандай жаза беріледі?» деген сұраққа әл-Қарадави: «Кез келген жыныстық бұрмалаушыға берілетін жаза – зина жасағанмен бірдей жаза» деп жауап берді (MEMRI аудармасы). Зина жасау үшін жаза – қамшылау. «Шпигель» журналына берген сұхбатында Қарадави гомосексуализмге деген көзқарасы христиан дініндегідей екенін айтты. Ол сұхбатында: «Бір жыл бұрын Лондонда гомосексуализмге қарсы сөйлегенім үшін маған қарсы демонстрация өтті. Адамдар бұл ойды мен ойлап таппағанымды ұмытып кеткен сияқты. Бұл – Мұса және Иса пайғамбарлар айтқан Құдайдың бұйрығының бір бөлігі» деді. Ислам заң мектебінде (фикх) жүргізілген қатаң ғылыми пікірталастар ЛГБТ адамдарының генетикалық бұзылулармен анықталуы мүмкін бе және ғылыми-медициналық тұрғыдан ЛГБТ санатына жататындығы дәлелденген жағдайларда рұқсат етілуі немесе рұқсат етілмеуі мүмкін бе деген мәселелерді көтеріп отыр. Мұханатун (трансгендерлер) үшін де осыған ұқсас жағдайлар бар, онда Ислам пайғамбары Мұхаммедтің (оған Алланың сәлемі болсын) заманында әйел болуға бейім ер адамдарға қатысты көптеген хадистер бар, олар Мәдина қаласындағы үлкен қауымның бір бөлігі ретінде тең құқықтарға ие болды. Қарадави осы мәселе бойынша пікір білдірген көптеген ислам ғалымдарының бірі болды.

Ташпен атқылау жазасы

Әл-Карадави "тас лақтыруды" исламдық емес деп атады, себебі ол исламмен ешқандай қатысы жоқ, ол яһуди дінінің заңдары, яһуди діни заңдары. Оның сөзінше, Торада зына жасағандар, бойын бергендер, ЛГБТ+ адамдары және тағы да көптеген себептермен таспен жазалауды қолдайтын ондаған аят бар.

Құрметке қарсы қылмыс

Әл-Карадавидің айтуынша, «намыс үшін өлтіру» – мыңдаған жылдар бұрын ежелгі өркениеттерде, мысалы, римдіктерде, қараңғы ғасырларда, қытай императорларында және тағы да басқаларда болған дәстүр. Ол мұның Исламмен еш қатысы жоқ екенін, Құранда да, Сүннетте де (Пайғамбардың хадистерінде) мұндай нәрсе жоқ екенін айтты. Ол осы қылмысты жасағандарды өлім жазасына кесуге шақырды, «жанға жан».

Мәүлид (Мұхаммедтің туған күні)

Әл-Карадави Маулидті толық қолдады және оны жақтады. Оның айтуынша, Мұхаммедтің өмірбаянын еске алу үшін оның туған күнін пайдалану – бұл бидъат емес. Шын мәнінде, сахих хадиске сүйене отырып, Исламда жақсы амал жасау (Мән сана суннатун хасана) ұсынылады. Ал Алла Тағала Құран Кәрімнің 21-тарауы, 107-аятында былай дейді:

"Біз сені, әй Мұхаммед, барлық адамзатқа рақым ретінде ғана жібердік." | Құран, 21:107

Әл-Карадави Алла Тағаланың Мұхаммедтің керемет туылуы туралы айтқанын түсіндірді, өйткені аятта "сені жібердік" делінген. Басқаша айтқанда, оның болуы, тууы, келуі – барлық әлемге (Алланың) рақымы. Яғни, барлық адамзатқа мейірімділік. Ол барлық жаратылысын (барлық тіршілік иесін) қамтиды. Егер кімде-кім Исламда жақсы амал (сүннет) бастаса, ол өзінің амалы үшін, сондай-ақ, Қиямет күніне дейін оған еліктегендердің сауабын да алады. | Мұхаммед (ﷺ), Сахих Муслимде келтірілген, хадис № 1017

Әл-Карадави осы сахих хадисте жақсы және жаңа амалдар шарияға қайшы келмесе, қатты ұсынылатынын баса айтты. Дінді қамтудан гөрі, егде адамды жолдан өткізіп, қауіпсіз жерге жеткізу сияқты дүниелік жақсылықтардың маңызы зор. Бұл екеуіне де пайдалы. Оның айтуынша, осы Исламның нағыз мағынасы мен мақсаты – мейірімділік (рақым) діні болу және тек жақсылық жасап қана қоймай, одан да артық жақсылық жасау, соның арқасында басқалар біздің үлгімізбен жүріп, соларға еліктеуі керек, осылайша соңғы заманға дейін.

Никаб

Әл-Карадави исламда ниқаб (жамылғы) міндетті емес деді. Ол әйелдің беті аура емес екенін көрсетті. Ниқаб киетіндерді ислам Арабияға келгенге дейінгі дәстүр мен мәдениетті ұстанатындар деп атады. Бұл адамдар, сол кезде әйел де, ер де, шаңды шөлден және әсіресе құмдауыл кезінде шаңды тыныс алудан қорғау үшін беттерін жабуға мәжбүр болған. Ал Азхардың Бас имамы, сондай-ақ Мысырдың Бас мүфтиі шейх Мұхаммед Саид Тантауи де ниқабтың исламмен еш қатысы жоқ екенін айтты.

Органдарды трансплантациялау

Сонымен қатар Қарадауи мүшелерді тірі адамнан тірі адамға трансплантациялау исламда рұқсат етілгенін, бірақ бұл донорлық арқылы жасалуы керек деген фәтуа (үндеу) шығарды, себебі донорлық – садақа болып есептеледі. Ал қайтыс болған адамнан мүшелерді трансплантациялау миы тоқтағаннан кейін ғана мүмкін.

Мұсылман әлеміндегі қабылдау

Әл-Қарадауи заманауи мұсылман ойшылдары мен ғалымдарының алдың қатарында болды. Оның зор үлесіне 80-нен астам кітап және Исламның негізгі қағидалары мен заңдарынан бастап, қазіргі мұсылман қоғамдарының қажеттіліктері мен қиындықтарына дейінгі түрлі ислами мәселелерге арналған жүздеген мақала кіреді. Оның білімі, зиялылығы, мұқтасылдығы және исламды кеңінен таратуға жасаған тың еңбектері оған әлемдегі миллиондаған мұсылман мен мұсылман емес адамдардың құрметін сыйлады. Оның "Аш шариғат вал хаят" (Шариғат және өмір) телебағдарламасының әлем бойынша 700-800 миллион көрермені болды деп есептеледі. 2012 жылы Қарадауи Араб көктемі кезінде Қарадауидің екі жүзді ұстанымын деп есептеген Әбу Абд әл Рахман Ибн Ақил әл Захиримен пікір алмасты. Ол бұл айыптауды жоққа шығарды. Пакистандық ғалым Мұхаммед Тақи Усмани: "Шүбәсіз, мен – Ислам фиқһының ең төменгі шәкірті ретінде – ұлы доктор әл-Қарадауидің кітаптарынан көп пайда көрдім және оның көптеген еңбектеріне таң қалдым. Дегенмен, кейбір нақты мәселелерде оның нәтижелерімен келіспеймін. Бірақ заңгерлік үкімге негізделген (иджтихади) пікірлердің мұндай айырмашылықтары (ихтиляф) табиғи және білімді адамдар осы пікірлерді ұстанатындарды ақыл-ойы немесе діні жағынан әлсіз деп санамаса, олардың авторын бағалаудың негізі бола алмайды. Бұл кітаптардың маңыздылығы мен ғылыми және да'уадағы құндылығына тіпті ең аз дәрежеде де әсер етпейді" деді. Сонымен қатар, ол кейбір заманауи ғалымдарға сілтеме жасап: "Өкінішке орай, бүгін біз көріп отырғанымызда, жазбаларында жоғары идеяларды және сөздері мен уағыздарында биік теорияларды алға тартатын адамдар көбінесе қарапайым адамнан аспайды" дейді, бірақ Қарадауиді былай деп босатады: "Ал ерекше, білімді ғалым доктор Юсуф әл-Қарадауиге келетін болсақ, Алла (Жоғары) оны сақтасын, Алла (Жоғары) мені саяхатта да, тұруда да онымен бірге болуға, онымен отыруға және ұзақ және қайта-қайта кездесулерде тығыз байланыста болуға мүмкіндік берді. Оның тұлғасында Исламның үлгілі қасиеттерін көрдім, өйткені ол мұсылман болудан бұрын адам, исламға шақырушы (да'и) болудан бұрын адал мұсылман, ал исламға шақырушы болудан бұрын ғалым және заңгер". Түркістан Ислам партиясын қолдайтын Doğu Türkistan Bülteni Haber Ajansı Қарадауиге шабуыл жасап, оның сенімін "бұрмаланған" деп атады және оны "демократиялық көпқұдайшылар" ұстанды деп мәлімдеді. Қарадауиге Хани Аль Сибай шабуыл жасады.

Сирия мен Ресей туралы

Қарандави Ресейді Сирия режимімен әскери қарым-қатынастары үшін "Исламның жауы" деп атады. Оның бұл сөзі Ресей мұсылмандарының қатты наразылығын тудырды. Чечен президенті Рамзан Кадыровтың айтуынша, "Қарандауидің мәлімдемесі Ресей мұсылмандарының арасында таңғалыс тудырды". Кадыров Қарандауидің мәлімдемесі негізінен "осы елдің азаматтары, осы жерде туып, өмір сүріп, өз елін қамын ойлайтын Ресей мұсылмандарына қарсы бағытталған" деп мәлімдеді. Кадыров "Сирияға әлемнің түкпір-түкпірінен келген мыңдаған жалдамалылардың құйылғанына және күнделікті террористік шабуылдар жасап, әйелдердің, қарттардың және балалардың қанын төгіп жатқанына қару-жарақ пен ақша беруші – Ресей емес" деп мәлімдеді, бірақ ол 2004 жылы Лондонға барған. MEMRI лобби тобы бұл шараларға өз үлесін қосты деді. 2003 жылдың шілдесінде ол Швеция мұсылман қауымдастығы ұйымдастырған Стокгольм мешітіндегі конференцияға, Стокгольмге, Швецияға барды. Конференция барысында әл-Қарандауи Израиль азаматтарына қарсы қанағатсыздық шабуылдарын қолдап, Палестина аумақтарын Израильдің басып алуына қарсы күресті "қажетті джихад" деп атады. Франция 2012 жылдың наурыз айында оған елге кіруге рұқсат бермейтінін хабарлады.

Террористік айыптаулар

2004 жылдың қазан айында Нью-Йорк пен Джиддада орналасқан Сауд Арабиясының Arab News газеті хабарлағандай, 23 елден келген 2500-ден астам мұсылман зиялысы Біріккен Ұлттар Ұйымына жолданған петицияға қол қойды. Петицияның мақсаты – дінді зорлық-зомбылыққа ұлтату үшін пайдалануға қарсы хабардарлықты арттыру болды. Аль-Карадави, қол қойғандардың «өлім шейхтері» деп атаған топқа енді. Олар дінді зорлық-зомбылықты қоздыру үшін манипуляциялайтындарды осылай анықтады, және оны «терроризмге діни жамылғы беруші» деп көрсетті. Аль-Карадави бұл айыптауды негізсіз және қаралап жазу деп мәлімдеді, себебі ол «Ислам мемлекетінің өзін-өзі халифат деп жариялауын шариғат бойынша жарамсыз» деп есептеді. 1999 жылы Аль-Карадавиге АҚШ-қа кіруге тыйым салынды. 2008 жылы Ұлыбританияның Ішкі істер министрлігі Аль-Карадавиге медициналық көмек алу үшін Ұлыбританияға виза бермеді, себебі оның уағыздары «қоғамдық топтар арасында зорлық-зомбылықты тудыруы мүмкін» деген опасы болды. 2012 жылдың наурыз айында Франция президенті Николя Саркози Тулузадағы шабуылдан кейін елге экстремистердің кіруіне тыйым салу туралы шешім қабылдағанын жариялады және Аль-Карадавиді Францияға кіруге тыйым салынғандардың бірі ретінде атады. Аль-Карадави ХАМАС инфрақұрылымын қолдаған исламдық қайырымдылық ұйымдарының коалициясы – «Жақсылық одағына» төрағалық етті. Бұл ұйым АҚШ Мемлекеттік департаментінің шетелдік террористік ұйымдар тізіміне енген. 2014 жылдың желтоқсанында Аль-Карадави басқаратын Халықаралық мұсылман ғалымдары одағы, дін мен саясатты араластырды және терроризмді қолдады деген айыптамалар негізінде, Каирде орналасқан Халықаралық исламдық дағуат және көмек кеңесінен шығарылды. Терроризмді қаржыландыруға қарсы консорциум 2010 жылы Аль-Карадавидің Катар Ислам банкінің шариғатты бақылау кеңесінің төрағасы екенін хабарлады. Бұл банк – Катардың шариғат заңдарына сәйкес келетін ірі банктерінің бірі және оның даулы қаржылық ұйымдармен ұзақ мерзімді ынтымақтастығы болған деген күдік бар. Олардың үшеуі британдық университеттерден докторлық дәрежесін алған. Оның қызы, Илхам Юсуф Аль-Карадави – халықаралық деңгейде танымал ядролық ғалым. Оның ұлы, Абдулрахман Юсуф Аль-Карадави – Мысырдың ақын және саяси белсендісі.

Фикһ әл-Джихад

Оның "Фиқһ әл-Жихад" атты кітабы кеңінен талқыланды. The Guardian жазады: Керісінше, Қарадауи джихадтың "орта жол" тұжырымын ұсынады: палестиналықтар және басқа да алдыңғы қатардағылармен "бірлік" көрсету, зорлық-зомбылықтан гөрі, джихадтың міндетті түрі болып саналады. Сондай-ақ, садақа беру міндетімен (закат) үйлесетін қаржылық джихад та есептеледі. Мұсылмандар технологиялық өзгерістердің нәтижесінде бұқаралық ақпарат құралдары мен ақпараттық жүйелердің джихадистердің қару-жарақтарымен бірдей маңызды бөлігі екенін мойындауы керек. Әсіресе, мұсылмандар өздерінің ұстанымдарын жеткізу үшін бұқаралық ақпарат құралдары мен басқа да ресурстарды еркін пайдалана алатын жағдайда, исламды тарату үшін күш қолдануға ешқандай негіз жоқ. Бұл кітапты Оңтүстік Калифорния университетінің профессоры Шерман Джексон және тунистік исламшы ғалым-саясатшы Рашид Ганнучи да талдады. Оның джихадқа қатысты пікірлері кейбір экстремистік топтардың сыныптарына ұшырады.