Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рамри аралы (; сонымен қатар Янбэй аралы деп те жазылады) – Мьянманың Рахин штатының жағалауындағы арал. Рамри аралы Аракан жағалауындағы және Мьянмадағы ең үлкен арал болып табылады. Аралдың ауданы шамамен және негізгі елді мекен орталығы Рамри. Бирма тілінде ол Янбэй аралы деп аталады. Рамри аралындағы аудан – Кяукпю ауданы, ал Кяукпю – Ракхайн штатының маңызды қаласы және екінші астанасы.
Ramree Island (; also spelled Yanbye Island) is an island off the coast of Rakhine State, Myanmar (Burma). Ramree island is the largest island in the entire Arakan Coast and in Myanmar. The area of the island is about and the main populated center is Ramree. In the Burmese language it is known as Yanbye Island. The district on Ramree island is Kyaukpyu district, and Kyaukpyu is a major town and the second capital of Rakhine State.
География
Арал құрлықтан тар, бұғаз сияқты каналмен бөлінген, оның орташа ені шамалы ғана. Аралды құрлық жағалауымен байланыстыратын бұғаз арқылы көпір салынған. Ең биік нүктесі – Зиха Таунг, ол аралдың оңтүстік бөлігіндегі батыс жағалауына жақын орналасқан, биіктігі 300 метрге жететін тау. Аралда лайлы жанартаулар кездеседі.
The island is separated from the mainland by a narrow canal like strait, which is only wide in average. There is a bridge over the strait connecting the island with the continental shore. The highest point is Zikha Taung, a 984 feet (300 m) high mountain located near the western shore in the southern part of the island. There are mud volcanoes present on the island.
Жақын аралдар
Сагу Кюн – Рамридің оңтүстік мүйісінен шығысқа қарай орналасқан, одан кең бұғазбен бөлінген ұзын және кең арал. Маги Кюн – Сагу Кюнның оңтүстік ұшындағы ұзын аралша. Чедуба аралы жағалаудан әлдеқайда алыс, Рамри аралының оңтүстік-батыс жағалауынан шамалы қашықтықта жатыр.
Sagu Kyun is a long and wide island located off the southern cape of Ramree, separated from it by a wide strait. Magyi Kyun is a long islet off the southern end of Sagu Kyun. Cheduba Island lies further offshore, about from the south western coast of Ramree Island.
Тарих
Бастапқыда арал Мраук У патшалығының сауда бекеті болған, оның шаңырағында балықшылардың ауылдары орналасқан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1945 жылғы қаңтар және ақпан айларында Рамри аралы шайқасы Мьянма кампаниясының оңтүстік майданындағы британдық 14-ші армияның 1944–1945 жылдардағы шабуылының бір бөлігі ретінде болды. Шайқас аяқталғанда, жапондық әскерлер аралды қоршап тұрған батпақтарға тігіледі, ал тұзды су крокодилдері 400 (немесе бір мәлімет бойынша 980) сарбазды жеген деген қауесет тарады – бар болғаны жиырмасы ғана құтқарылған. Гиннестің рекордтар кітабы бұл оқиғаны «Адамдарға жануарлар салған ең үлкен апат» деп тіркеді. Алайда, осы оқиғаның растығы күмәнді, фактілер көрсеткендей, жапондық сарбаздардың шағын бөлігі ғана крокодилдердің шабуылынан қаза тапқан (бірден-бір расталған дерек – Рамри қаласының жанындағы Му өзенін кесіп өту кезінде крокодилдер өлтірген 10-15 адам), ал көпшілігі сусыздану, батып кету, британдық оқтар, дизентерия және тіпті акулалардың шабуылынан (Platt et al. 1998 ж.) қаза тапқан болуы мүмкін. Рамри Араканның соңғы билеушісі Маха Тхаммаданың туған жері болды.
Originally, the island was a trading post for the Kingdom of Mrauk U, with fishing villages spread across it. During World War II the Battle of Ramree Island was fought during January and February 1945, as part of the British 14th Army 1944–45 offensive on the Southern Front of the Burma campaign. At the close of the battle, Japanese soldiers were forced into the marshes surrounding the island, and saltwater crocodiles are claimed to have eaten 400 (or 980 of them, as only twenty survived according to one account) — in what the Guinness World Records has listed as "The Greatest Disaster Suffered [by humans] from Animals". However, the veracity of this story has been disputed and the facts suggest that, while a small number of Japanese soldiers were likely killed by crocodiles (the only verifiable mention is of 10 15 men killed by crocodiles while crossing the Mu River near Ramree town), the vast majority likely died due to a variety of other reasons including dehydration, drowning, British gunfire, dysentery, and perhaps even a small number to sharks (Platt et al. 1998). Ramree was the homeland of the last ruler of Arakan, Maha Thammada.
Жабайы табиғат
1960 жылдарға дейін Рамри аралы аймағында тұз су крокодилдері кең таралған, бірақ қазір бұл аймақта крокодилдердің тұрақты популяциясы жоқ. Бұған терісі үшін аң аулау себеп болуы мүмкін, ал 1980 жылдардың басындағы мәліметтер тек жеке-жеке крокодилдер қалғанын көрсетті.
Saltwater crocodiles were still common in the Ramree Island region up and into the 1960s, but the region no longer supports a viable population of crocodiles, likely due to hide hunting, and by the early 1980s evidence suggested only scattered individuals remained.
Құбыр желісі
Рамри аралы – Үнді мұхитының жағалауынан Қытайдың Юньнань провинциясына мұнай мен газ тасымалдайтын газ құбыры жүйесі орналасқан жер. Рахин штатындағы Кяукфью терең су портынан және Рамри аралынан Таяу Шығыстан мұнай, ал Мьянманың мұхиты жағалауынан газ құбырлар арқылы Қытайға тасымалданады. Бұл құбырлар Қытайдың Малакка бұғазы арқылы теңіз жолымен тасымалданатын мұнай мен газға тәуелділігін азайтуға, сондай-ақ тасымалдау уақытын екі аптаға қысқартуға мүмкіндік береді. Газды сатудан түсетін пайдадан бөлек, құбырлар арқылы газ тасымалдаудан түсетін ақы Мьянма үкіметінің кірісінің қосымша көзі болып табылады. Құрылыс 2011 жылы басталды. Газ құбырының Мьянмадағы бөлігі 2013 жылдың 12 маусымында аяқталды, ал Қытайға газ жіберу 2013 жылдың 21 қазанында басталды. Мұнай құбыры 2014 жылдың тамызында аяқталды.
Ramree Island is also the location of a gas pipeline system that transports oil and gas from the Indian Ocean coast to the province of Yunnan in China. From a deep water port on Kyaukphyu in Rakhine State and from Ramree Island, oil from the Middle East and gas from Myanmar's ocean coast is transported through the pipelines to China. The pipelines enable China to rely less on ocean transported oil and gas through the treacherous Strait of Malacca and also cut two weeks off the transport time. The pipeline transport fees are a source of revenue for the Burmese government, on top of the sale of the gas. Construction began in 2011. The Myanmar section of the gas pipeline was completed on 12 June 2013 and gas started to flow to China on 21 October 2013. The oil pipeline was completed in August 2014.