Британдық кітапханадағы ежелгі ирландиялық-бретондық жазбалар жинағы

Кіріспе

Британдық кітапхана, Эгертон МС 609 – 9 ғасырдың соңында немесе үшінші тоқсанында жасалған бретондық Ізгі хабар кітабы. Ол Францияда жасалған, бірақ нақты орны белгісіз. Әрбір Ізгі хабардың басындағы әсем әріптер каролинг қолжазбаларындағы әріптерге ұқсас, бірақ осы әріптердің безендірілуі Келл кітабы мен Линдисфарн Ізгі хабары сияқты аралдық қолжазбалардағы безендіруге жақын. Дегенмен, бретондық Ізгі хабар кітабындағы безендірулер аралдық қолжазбалардағыдан қарапайым және геометриялық пішінде. Қолжазбада Әулие Иеронимнің Папа Дамаске жазған хатының латын тіліндегі мәтіні, Матайға жасаған түсіндірмесі және төрт Ізгі хабар, сондай-ақ кіріспе (бастауыш материал) және канон тізімдері (орта ғасырлық қолжазбаларға арналған көрсеткіш) бар. Бұл қолжазба Британ кітапханасындағы Эгертон жинағының бір бөлігі болып табылады.

Шығу тегі

Бретон евангелиі Францияда, ең болмаса Бретаньде немесе Тур қаласында жасалған. Он бесінші ғасырда Турдағы Сент-Мартин бенедиктік аббаттығы осы қолжазбаға ие болды; 102v фолиосында (соңғы беті) «Iste Liber est de Ecclesia beatissimi Martini Turonensis» деген жазу бар. 1836 жылы Британ мұражайы Фрэнсис Генри Эгертоннан қалған қаржыға оны сатып алды. 1829 жылы қайтыс болғаннан кейін ол Британ мұражайына 12 000 фунт стерлинг және 67 қолжазбаны сыйлады, осылайша Эгертон коллекциясы құрылды. Басқа да «Ирландия-Нортумбриялық» деп саналатын қолжазбалар бар: Армағ кітабы, Личфилд Евангелиясы, Келл кітабы және Макрегол Евангелиясы. «Beato» әрпінің «O» әрпінде ерте ортағасырлық қолжазбаларда жиі кездесетін беттің бейнесі бар. Эгертон қолжазбасындағы алғы сөздер Монархиялық прологтар деп аталады. Лұқа тағы да тұсаукесері немесе әшекейленген басы жоқ жалғыз қасиетті. Олар сондай-ақ, өріліс және зооморфизммен бірге бірдей түстерді қолданды. Лұқаның Bibliothèque Nationale MS nouv. acq. lat. 1587 қолжазбасының колофонынан Egerton 609-дағы колофонға ұқсастықтар бар. Ұлттық кітапхана MS nouv. acq. lat. 1587 8-9 ғасырларда Бретаньде жасалған. «LI» әрпіндегі жануарлардың бас суреттері мен өрілістер ерте ортағасырлық Солтүстік және Батыс Франциядан өзгертілген және қарапайымдастырылған стильдермен байланысты. Тақырыбы фолионың жоғарғы жағында (f. 8r) үлкен әріптермен, жазуға түс қосылып жазылған. Алғашқы екі әріп Марк әрпі сияқты «IN» болып табылады, бірақ екеуінің де суретшінің стилі әртүрлі және бір-бірінің толық көшірмесі емес. Бұл қолжазбадағыдай, жануардың басын адам денесімен біріктіріп, олардың көптеген бейнелеу түрлері ертеде жасалған. Марк миниатюралық портретінде қолжазба оны бүркіт ретінде бейнелейді (Марк және Жохан екеуі де бүркіт ретінде көрсетілген), ал басқалары оның арыстан екеніне сенді. +ФолиоБөлім1r 1v Әулие Иеронимнің Папа Дамаске жазған хаты2r 3r Әулие Иеронимнің Матайға түсіндірмесінің кіріспесі3v 7r Еусебианның канондық кестелері7v Матайдың алғы сөзі7v 44v Матайдың Евангелиясы24 Жоқ бет44v 45r Марк Евангелиясының алғы сөзі45v Марк Евангелиясының портреті46r 53v Марк Евангелиясы 54r 77r Лұқа Евангелиясы77v 78r Жохан Евангелиясының алғы сөзі78v Жохан Евангелиясының портреті79r 101v Жохан Евангелиясы102r 102v Жохан Евангелиясынан үзінділер.

The Breton Gospel Book was produced in France, most likely in Brittany or Tours. In the fifteenth century, the Benedictine Abbey of St Martin at Tours owned the manuscript; it has the inscription "Iste Liber est de Ecclesia beatissimi Martini Turonensis" on folio 102v (the last page). It was bought in 1836 by the British Museum, using money that was left to them from Francis Henry Egerton. When he died in 1829, he donated £12,000 and 67 manuscripts to the British Museum creating the Egerton Collection. Other manuscripts considered 'Irish Northumbrian' are the Book of Armagh, the Lichfield Gospels, the Book of Kells and the MacRegol Gospels. In the O of 'Beato' there is a face which was a common decoration in early medieval manuscripts. The prefaces in the Egerton manuscript are the so called Monarchian Prologues. Luke is again the only saint not to have a preface or a decorated beginning. They also used the same colors, along with interlace and zoomorphism. There are similarities from the colophon of Luke from the Bibliothèque Nationale MS nouv. acq. lat. 1587 to that in Egerton 609. The Bibliothèque Nationale MS nouv. acq. lat. 1587 was produced in the 8th to 9th century in Brittany. The animal heads and interlace which appear on the 'LI' are related to styles that have been transformed and simplified from early medieval Northern and Western France. The title is written at the top of the folio (f. 8r) in capital letters with color added to the script. The first two letters are 'IN', just like Mark's, but both have varied artist style and are not exact replicas of each other. There were many different types of depictions of them developed early on with the combination of the animal head with a human body, just like the ones in this manuscript. In the miniature portrait of Mark, the manuscript depicts him as the eagle (both Mark and John are shown as eagles), while others believed instead of him being the lion. +FolioSection1r 1vSt. Jerome's letter to Pope Damasus2r 3rThe Prologue of St Jerome's commentary on St Matthew3v 7rEusebian Canon Tables7vPreface of St. Matthew7v 44vGospel of St. Matthew24Missing Page44v 45rPreface of St. Mark45vPortrait of St. Mark46r 53vGospel of St. Mark 54r 77rGospel of St. Luke77v 78rPreface of St. John78vPortrait of St. John79r 101vGospel of St. John102r 102vExtracts from the Gospel of St. John