Кіріспе

Жан Маркале (23 мамыр 1928, Париж – 23 қараша 2008) – Жан Бертранның қалам аты, француз жазушысы, ақын, радио бағдарламасының жүргізушісі, лекторы және Бретаньде тұратын француз тілі мұғалімі. Сорбоннада кельттану саласындағы бұрынғы маман ретінде ол христиандықтан бұрынғы және орта ғасырлық мәдениет пен руханиатты зерттеді. Ол кельт цивилизациясы туралы, әсіресе кельт мәдениетіндегі әйелдердің орны және артурий әдебиеті туралы көптеген кітаптар жариялады.

Дау

Маркале өзі жазған тақырыптар бойынша көп оқыған адам ретінде танылғанымен, оның еңбегінің құндылығы күмәнді. Оның "шығармашылық" зерттеулерді пайдалануы және ойлауда үлкен секірістер жасауға бейімділігі, дәстүрлі және консервативті әдістерді ұстанатын ғалымдарды наразылыққа ұшыратады. Сыншылары күмәнді деп санайтын тақырыптарға, соның ішінде оккультизмнің түрлі салаларына деген қызығушылығы оған жақтастардан гөрі қарсыластары көбірек. Тағы бір дау тудыратын мәселе – Карл Юнгтің "ұжымдық бейсана" тұжырымын түсіндіру құралы ретінде қолдануы, себебі Юнгтік терең психологиядан тыс психологтардың көпшілігі бұл тұжырымды қабылдамайды. Оның бұрыннан шағын болған беделі 1989 жылы, ол Бретаньның ерекшеліктері мен ежелгіліктері туралы маңызды және жақсы құжатталған нұсқаулықты өз атынан жариялағаннан кейін, плагиат ісіне қатысқаннан кейін одан да нашарлады. Бұл мәтін жиырма жыл бұрын басқа автормен, тіпті сол баспагер арқылы жарияланған болатын. Бретон ғалымы Кристиан Жозеф Гюонварк Маркалені былай бағалады: «Мырза Жан Бертран, әлде Жан Маркале, өзін классикалық әдебиет профессоры деп таныстырады. Ол қайда сабақ беретінін ешқашан айтпайды, бірақ [ ] грек тілінде дұрыс акцент қоя алмайды, латын тілін білмейді [ ] ирланд тілінде неше жағдай бар екенін білмейді (кейде екі дейді, кейде үш дейді) [ ] Жан Маркале өзінің кейінгі басылымдарында өз еңбектерін тым еркін пайдаланады және әрқашан ирланд мәтіні кездессе, оқырманды өзінің "Келттік жырларына" сілтейді, бұл кітапта нақты аудармалар бар немесе бұл мәселе бойынша ең негізгі анықтамалық еңбек болып табылады деп есептейді. Бәрі де, ең жақсы жағдайда, әзіл». Дегенмен, басқалар үшін оның еркін ғылыми ұсынылымын «Маркаленің әртүрлі мәтіндер туралы айтқан терең ойларымен, кейбір көріністерді ақылға қонымды түсіндірулерімен және басқа дәстүрлермен ой қозғайтын параллельдерімен» толықтырады.