Александр Зұлсапынының Үндістан жорығы туралы Аррианның «Индика» кітабы
Indica (Arrian)
Александр Великийтің Үндістанға жасаған жорығы туралы Аррианның 2 ғ. жазған «Indica» тарихы. Зерттеу, жорықтар, география, және Үнді өзені маңы туралы мәліметтер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Indica (Ἰνδική Indikḗ) – б.з. 2-ші ғасырында Ариан жазған Ішкі Азия, әсіресе Үндістан туралы қысқаша әскери тарихтың атауы. Кітаптың мазмұны – б.з. дейінгі 336-323 жылдар аралығында, Арианнан шамамен 450 жыл бұрын өткен Ұлы Александрдың жорығы.
Indica (Ἰνδική Indikḗ) is the name of a short military history about interior Asia, particularly India, written by Arrian in the 2nd century CE. The subject of the book is the expedition of Alexander the Great that occurred between 336 and 323 BCE, about 450 years before Arrian.
Тарихи кезең
"Индика" Александр Македонскийдің дәуірімен айналысады. Инд өзені аңғарындағы жорығынан кейін Александр өзінің империясының орталығы – Вавилонға қайтуды жоспарлады. Александр өзі құрлық арқылы қайтуға ниеттенді, бірақ Инд өзенінің сағасын (өз өзі жетпеген жерін) және Үндістан мен Вавилон арасындағы теңізді зерттегісі келді. Сондықтан ол өзінің офицерлерінің бірі – Неархты, осындай саяхатқа жіберіп, көргендерін баяндауды тапсырды. "Индика" көбінесе Неархтың осы саяхат барысында көргендерін сипаттайды.
Indica deals with the period of Alexander the Great. After Alexander's expedition in the Indus Valley, he planned to return to the center of his empire in Babylon. Alexander planned to return himself over land but wanted to learn about the mouth of the Indus (which he himself did not reach) and the sea between India and Babylon. Therefore, he sent one of his officers, Nearchus, to perform such a voyage and report what he saw. Indica mostly describes what Nearchus saw on that voyage.
Авторы туралы
"Индика" кітабын грек тарихшысы, мемлекеттік қызметкер, әскери қолбасшы және рим дәуірінің философы Ариан жазған. Арианның еңбегі Ұлы Александрдың жорықтары туралы ең толық мәлімет беретін көз болып есептеледі.
Indica was written by Arrian, a Greek historian, public servant, military commander and philosopher of the Roman period. Arrian's work is considered the best source on the campaigns of Alexander the Great.
Шолу
Indica Үндістанның географиясын сипаттаудан басталады, әсіресе Индус және Ганг өзендерінің мөлшеріне, сондай-ақ олардың салаларына ерекше назар аударады. Бұл өзендер Дунай мен Нілмен салыстырылады. Содан кейін мәтін Үндістанда Геракл және Дионис туралы баяндармен жалғасады. Indica үндістердің кәсіптерінің топтарын және олардың жалпы әлеуметтік құрылымын да сипаттайды. Мәтінде олардың аң аулау (Үндістанның көптеген ірі жануарларын қамтиды) және соғыс жүргізу әдістері де келтірілген. Сосын мәтін Неархтың Ұлы Александрдың жаулауларынан кейін Үндістаннан Вавилонға жасаған саяқаты туралы әңгімеге көшеді. Осы сәттен бастап мәтін көбінесе теңіз саяхаты туралы айтады. Дегенмен, Арриан баяндаудың негізгі бағытынан уақыт-уақыт ауысып, жол бойында тұратын түрлі халықтар, мысалы, Ихтиофагтар туралы толыққанды мәлімет береді. Арриан кейде Неархтың әскерлерінің жергілікті тұрғындармен болған шайқастарын да сипаттайды. Кітап Неархтың Үндістаннан Сузаға құрлықпен саяхат жасап келген Ұлы Александрмен кездесуімен аяқталады. Неарх қауіпсіз сапары үшін құттықталып, еңбегі үшін сыйлық алады.
Indica begins with a description of the geography of India, in particular focusing on the size of the rivers Indus and the Ganges, together with their tributaries. A comparison is made with the Danube and the Nile. The text then proceeds to tell the stories of Heracles and Dionysus in India. Indica also describes the classes of occupation that the Indians have and their overall social structure. The text also describes their manner of hunting (which includes a description of many of the great fauna of India) and making war. The text then moves into the story of Nearchus' voyage from India to Babylon following the conquests of Alexander the Great. From this point onwards, the text mostly tells the story of a naval adventure. However, Arrian leaves the main story from time to time to tell in detail about the various peoples that lived along the way, as of the Ichthyophagi. Occasionally, Arrian describes Nearchus' soldiers' battles with the local people. The book ends with Nearchus meeting up with Alexander the Great, who had been conducting his own land voyage from India to Susa. Nearchus is congratulated for a safe journey and rewarded for his efforts.
Арианның дереккөздері
Арриан өзінің "Индика" шығармасын жазуда көптеген ежелгі дереккөздерді пайдаланған. Оның басты дереккөзі – Неархтың жазған есебі. Бұл мәтіннің көбі қазір жоғалып кеткен, бірақ Арриан өз заманында оның толық түпнұсқасына ие болған сияқты. Арриан Эратосфен және, ең маңыздысы, Мегастеннің (оның өзінің кітабы да "Индика" деп аталған) еңбектеріне де сүйенген.
Arrian draws upon a number of ancient sources in composing his Indica. His main source is the account written by Nearchus. This text is now mostly lost, but it appears that Arrian had an extant and complete copy in his own time. Arrian also drew on a number of other ancient writers, including Eratosthenes and, most notably, Megasthenes (whose own book was also named Indica).