Кіріспе

Жапондық жарыс жүргізушісі Сатоши Мотояма (本山哲 Motoyama Satoshi; 4 наурыз 1971 жылы туған) – жапондық кәсіби жарыс жүргізушісі және команда менеджері. Ол Nissan компаниясының ресми жүргізушісі ретінде Super GT сериясында, бұрынғы All Japan Grand Touring Car Championship (JGTC) жарыстарында, сондай-ақ Formula Nippon Championship (қазіргі Super Formula Championship) жарыстарында танымал. Ол Super GT GT500 классының үш дүркін чемпионы және Formula Nippon/Super Formula чемпионатының төрт дүркін чемпионы, бұл оны барлық уақыттағы ең табысты жапондық жарыс жүргізушілерінің бірі етеді.

Ерте өмір және мансап

Токиода туған Мотояма 1984 жылы 13 жасында картингпен айналыса бастады. 1986 жылы A1 класындағы Бүкілжапондық картинг чемпионатында жеңіске жетті, ал 1987 және 1989 жылдары A2 класындағы титулдарды иеленді. Мотояма 1990 жылы картингтен шығып, Бүкілжапондық Формула 3 чемпионатында өнер көрсетті. Мотояма алғашқы үш маусымда аз ғана жетістікке қол жеткізді, ал 1993 және 1994 жылдары демеушілік табуға күресіп, серияда жартылай уақытпен ғана қатысты. 1995 жылы Мотояма Dome Racing командасымен келісімшарт жасап, чемпионатта Педро де ла Розадан кейін екінші орынды алды, бір жарыста жеңіске жетті, ал Де ла Роза сол маусымдағы қалған сегіз жарыста жеңіске жетті. Мотояма 1995 жылдан 1997 жылға дейін Super Touring дәуірінде Жапон Туристік Автомобильдер Чемпионатында (JTCC) қатысты. 1997 жылы Мотояма үш жарыста жеңіске жетіп, Nismo үшін чемпионатта үшінші орынды иеленді. Бірақ Фудзи спидвейіндегі маусымды аяқтаған жарыс даулы болды, өйткені қарсыласы Осаму Накако оны соққаннан кейін Мотояма трассаға оралып, Накаконы қасақана айналдырып, 100R бұрышындағы қорғаныш кедергілеріне жіберді. Мотояма сол жылғы Формула Ниппон чемпионатының соңғы кезеңінен және Твин Ринг Мотегидегі JGTC All Star Race-тен шеттетіліп, 500 000 иен айыппұл төледі.

JGTC/Super GT (1996-2018)

Мотояма 1996 жылғы маусымның үшінші кезеңінде Сэндай Хи Лэнд трассасында GT300 класындағы Nissan Silvia S14 көлігін тізгіндей, Кадзуёси Хосиноға тиесілі All Japan GT Championship-де дебют жасады. Өзінің алғашқы жарысында GT300 класында жеңіске жетті, сондай-ақ Sportsland Sugo-дағы бесінші кезеңде де жеңіс тұғырына көтерілді. 1997 жылғы маусымда Мотояма GT500 класына көтеріліп, Хошиномен бірге Calsonic Nissan Skyline GT R көлігімен Team Impul командасының құрамында өнер көрсетті. 1998 жылғы маусымда Мотояма команданы ауыстырып, Агури Сузукимен және жаңа Autobacs Racing Team Aguri құрамындағы көмекші жүргізуші Такеши Цучиямен бірге жарысқа қатысты. Мотояма 1997 жылы 11-орынды, ал 1998 жылы 12-орынды иеленді. 1999 жылы алғашқы Formula Nippon чемпионатын жеңіп алған Мотояма Nismo командасына қосылып, Pennzoil Skyline GT R көлігін тізгіндеді, ал оның серігі – серияның қорғаушы чемпионы және Formula 1 ардагері Эрик Комас болды. Маусымның төртінші кезеңінде Мотояма Central Park Miné Circuit трассасында өзінің алғашқы GT500 жеңісін тойлады. Мотояма барлығы төрт рет тұғырға көтеріліп, Комас GT500 екінші рет жеңіске жеткеннен кейін жүргізушілер чемпионатында үшінші орынды иеленді. Мотояма 1999 жылғы маусымның екінші кезеңінде Фудзи спидвейінде қатыспады, себебі сол күні Ле-Манның 24 сағаттық жарысына іріктеу кезеңіне қатысты. 2000 жылы Мотояма Calsonic Team Impul командасына оралып, тағы бір сәттілі жарыс маусымын өткізді, оның ішінде Мине трассасында екінші рет жеңіске жетті. Ол Хошиномен бірге чемпионатта үшінші орынды бөлісті. 2002 жылы Мотояма екінші Formula Nippon титулын жеңіп алып, Nismo командасына қайта оралды. Оның жаңа серігі – неміс жүргізушісі Майкл Крумм болды. Мотояма мен Крумм 2002 жылғы көңілі толмаған маусымнан кейін 2003 жылы серіктестігін жаңартты, сол жылы жеті кезеңнің барлығында ұпай жинап, TI Circuit Aida, Sugo, Fuji және Suzuka Circuit трассаларында тұғырға көтерілді. Жарыста жеңіске жетпесе де, Мотояма мен Круммның #23 Xanavi Skyline GT R көлігіндегі тұрақтылығы оларға GT500 чемпионы атанын жеңіп алуға жеткілікті болды, олар Сузукада үшінші орынды иеленді. Өзінің алғашқы JGTC титулын және Formula Nippon титулын жеңіп алып, Мотояма бір күнтізбелік жылда екі чемпионатты жеңіп алған екінші жүргізуші болды, ол 1997 жылғы "екі дүркін чемпион" Педро де ла Розаға қосылды. Мотоямаға 2004 жылғы титулын қорғау үшін жаңа көлік берілді, ол Nissan Fairlady Z33 болды, ол Skyline GT R көлігін Nissan GT500 флагманы ретінде алмастырды. Оның жаңа серігі Ричард Лайонс болды. Nismo трассасындағы алғашқы жарыста және жаңа Nissan Z көлігінің алғашқы жарысында Мотояма TI Circuit трассасындағы ашылу кезеңінде жеңіске жетіп, төрт жылдық жеңіссіздікке соңғы нүкте қойды. Сепанг халықаралық трассасында және Твин Ринг Мотегиде тұғырға көтеріліп, Автополис трассасында екінші жеңіске жеткен Мотояма Nismo командасымен GT500 чемпионатында бірінен соң бірі жеңімпаз атанды. Мотояма келесі үш маусымның әрқайсысында бір жарыста жеңіске жетті және 2005 және 2006 жылдары чемпионаттар үшін бәсекелесуді жалғастырды, сәйкесінше үшінші және алтыншы орындарды иеленді. 2008 жылы жаңа R35 Nissan GT R Nissan GT500 сыншысы ретінде таныстырылды, ал Мотояма Nismo командасымен жалғастырды, оның жаңа серігі Бенуа Трелюер болды. Дуэт Сузукадағы ашылу кезеңінде GT R көлігінің Super GT дебютінде 1-2 орынды иеленді. Олар Окаяма халықаралық трассасында жеңіске жетіп, жылды сәтті бастады. Олар келесі бірнеше кезеңдерде ауыр салмақтан қиналғанмен, Мотояма мен Трелюер Автополисте жылдың үшінші жарысында жеңіске жетті және Мотояма GT500 чемпионы үш мәрте атанды. Мотояма мен Трелюер 2009 жылы Фудзи және Суго трассаларында екі рет жеңіске жетті. Сугодағы жеңісі Мотояманың GT500-дегі 12-ші жеңісі болды, ол оны Юдзи Тачикавадан бұрын барлық уақыттағы жеңістер рекорды үшін алға жылжытты. 2010 жылы Мотояма мен Трелюер тұңғыш рет жарыста жеңіске жетпеді, Сепангте және тамыздағы Сузука жазғы арнайы жарыста екі екінші орынға жақын болды. Мотояма мен Трелюердің Nismo командасындағы серіктестігінің соңғы жылы олар Фудзи, Автополис және Мотегиде үш жарыста жеңіске жетті және GT500 чемпионатында екінші орынды иеленді. Автополистегі жеңіске Мотояманың 12-орыннан жарыстың көшбасшысына 26 айналымда жетуі ерекше болды. Олар Мотеги финалына дейін чемпиондық үміттерін сақтап қалу үшін жеңіске жетуі керек еді. 2013 жылы Nismo командасынан екі мәрте GT500 чемпионы MOLA командасына ауысқаннан кейін, Мотояма өзінің соңғы жеңісін 2015 жылы Чанг халықаралық трассасында өткен Бурирам Super GT Race жарысында жеңіп алды. Сугода ол өзінің соңғы карьералық pole position-ін иеленді. Blancpain GT Series Endurance Cup чемпионы Кацумаса Чийо 2016 жылғы маусымда Motoyama-ға MOLA командасында қосылды, және дуэт Окаямадағы дебютте тұғырға көтеріліп, сол жылы Сузука 1000 км жарысында да тұғырға көтерілді, жарақат алған Чийоның орнына Mitsunori Takaboshi шықты. 2017 жылғы маусымның төртінші кезеңінде Сугода Мотояма өзінің соңғы Super GT тұғырына көтерілді, ол Мотояманың соңғы айналымның соңғы бұрыштарында Кохей Хиратемен болған шайқасымен ерекшеленді. Мотояма мен Чийо 2018 жылы бірге жарысқа қатысты, бұл жолы GT500 класында MOLA командасының орнын алған NDDP Racing with B Max командасы үшін жарыс жасады. Мотояма GT500 жүргізушісі ретіндегі соңғы жарысын 2018 жылдың 11 қарашасында Твин Ринг Мотегиде өткізіп, 9-орынды иеленді. 2019 жылдың 10 ақпанында Мотояма Nissan GT500 жүргізушісі ретінде зейнетке шығқанын жариялады. Ол сол жылы Nissan зауыттық GT500 бағдарламасының атқарушы кеңесшісі болды.

Формула Ниппон (1996-2008 жылдар)

Мотояма 1996 жылы Formula Nippon Championship-те дебют жасады, команданың бірінші жыл иесі Агури Сузуки мен жаңа Funai Super Aguri командасының мүшесі ретінде. Маусымның алтыншы кезеңінде Sportsland Sugo трассасында ол тұңғыш рет подиумға көтерілді, ал Fuji Speedway трассасындағы соңғы кезеңде алдыңғы қатардан старт алды, бірақ бірінші айналымда көп көлік қатысқан соқтығысуға ұшырады. 1996 жылы чемпионатта 10-шы, ал 1997 жылы 11-ші орынды иеленді. 1998 жылы Мотояма Team LeMans командасына ауысты. Central Park Miné Circuit трассасындағы екінші кезеңде ол мансабындағы тұңғыш жеңісін тойлады, ал келесі Fuji трассасындағы кезеңде екінші жеңісін және тұңғыш поул-позициясын алды. Маусымның сегізінші кезеңінде Miné трассасында үшінші жарыста жеңіске жетті және Fuji трассасындағы екінші кезеңде екінші орын алып, алғашқы Formula Nippon чемпионатында жеңіске жетті. 1999 жылы Мотояма Team LeMans командасына қайта оралды, тағы үш жеңіс және үш поул-позиция алды. Чемпионаттың қорытындысы бойынша екінші орынды иеленді. 2000 жылы Мотояма Team Impul командасына ауысты, JGTC-дегідей Kazuyoshi Hoshino үшін жүргізді. Чемпионатта Toranosuke Takagi-ден кейін үшінші орынды иеленді, соңғы төрт жарыста бір жеңіс, екі поул және төрт подиум алды. 2001 жылғы маусымды Мотояма алғашқы төрт кезеңде үш поул-позиция алып, Miné трассасында жеңіспен бастады, бірақ екі рет жарыстан шығып қалды және ұпайсыз аяқтады, нәтижесінде төрт жарыстан кейін чемпионат көшбасшысы Naoki Hattori-ден 22 ұпайға қалып қойды. Алайда, Мотояма келесі төрт кезеңнің үшеуінде жеңіске жетіп, чемпионаттың көшбасшылығына ие болды, ал Hattori күреске түсті, нәтижесінде Motegi трассасындағы екінші орынмен екінші Formula Nippon титулын жеңіп алды. 2002 жылы, Formula Nippon тұңғыш рет бірдей шассилерге көшкен жылы, Мотояма тағы да керемет маусым өткізді, маусымдағы он жарыстың бесеуінде жеңіске жетті. Ол сол жылы басқа ешбір жүргізушіден көп жарыста жеңіске жеткенімен, чемпионатты Ralph Firman-ға екі ұпайқа ғана жоғалтты. 2003 жылғы маусым сәттілік пен қайғылы оқиғамен басталды. Мотояма Suzuka Circuit трассасындағы ашылу кезеңінде жеңіске жетті, ал келесі Fuji трассасындағы кезеңде де жеңіске жетті. Алайда, Мотояма Fuji трассасындағы жеңісін тойлай алмады, өйткені балалық шағындағы досы Daijiro Kato Suzuka трассасындағы 2003 жылғы MotoGP әлем чемпионатының кезеңінде апатқа ұшырап, ауыр жарақат алғанын білді. 27 сәуірде, Като жарақаттарынан қайтыс болғаннан кейін бір апта өткен соң, Мотояма Miné трассасында маусымның үшінші жеңісін тойлады. Мотояма Sugo трассасындағы алтыншы кезеңде тағы бір жеңіске жетті, ал Impul командаласы Benoît Tréluyer-дің соңғы күш-жігеріне қарамастан, Motegi трассасындағы алдыңғы соңғы кезеңде екінші орын алып, үшінші чемпионатын жеңіп алды. Ол өзінің ұстазы Kazuyoshi Hoshino және бұрынғы F1 жүргізушісі Satoru Nakajima-ға қосылып, жапондық жоғары формула чемпионатында үш немесе одан да көп рет жеңіске жеткен үшінші жүргізуші болды және Formula Nippon дәуірінде үш чемпионатта жеңіске жеткен алғашқы жүргізуші атанды. Renault және Jordan Formula 1 командаларында жарысқа қатысу мүмкіндігін табу үшін сынақтан өткеннен кейін, Мотояма 2004 жылы Formula Nippon-ға оралып, Team 5ZIGEN командасына ауысты. Маусымның алтыншы кезеңінде Sugo трассасында бір рет жеңіске жетті және чемпионатта алтыншы орынды иеленді, бұл 1997 жылдан бергі ең нашар нәтижесі болды. 2005 жылы Мотояма Team Impul командасына қайта оралды және Sugo, Suzuka және Motegi трассаларындағы жарыстарда үш рет жеңіске жетіп, чемпионатқа қайта оралды, бұл жеңіс Impul командаласы Yuji Ide-ден бұрын төртінші Formula Nippon чемпионы атанды. Мотояма 2006 жылы Impul командасында қалды, бірақ 1997 жылдан бері бірінші рет жарыста жеңіске жете алмады, төрт подиуммен чемпионатта бесінші орынды иеленді. Мотояма 2007 жылы жеңіске жетіп, Suzuka Circuit трассасында өткен маусымның барлық үш жарысында жеңіске жетті. Suzuka трассасындағы соңғы кезеңдегі жеңісі оның Formula Nippon мансабындағы 27-ші жеңісі болды және бұл оның соңғысы болды. Мотояма 2008 жылғы маусымда өзінің алғашқы чемпионатын жеңген Team LeMans командасына оралды. Чемпионатта он бірінші орынды иеленді, Suzuka трассасындағы қос жарыстың екінші кезеңінде бір подиум алды. 2009 жылдың 18 ақпанында Мотояма өзінің веб-сайтында 2009 жылғы Formula Nippon чемпионатында жарыспайтынын жариялады, бұл оның жапондық жоғары формула жарысындағы мансабына нүкте қойды. Оның төрт чемпионаты, 27 жеңісі және 21 поул-позициясы 1996 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейінгі Formula Nippon / Super Formula дәуіріндегі кез-келген жүргізушінің ең көп көрсеткіші. Жапондық Топ Формуласының жалпы тарихында, 1973 жылы өткен тұңғыш All Japan Formula 2000 чемпионатынан бастап, Мотояма Kazuyoshi Hoshino-дан кейін екінші орында тұр, ол 1974 жылдан 1996 жылға дейін 39 жарыста жеңіске жеткен.

Жарысқа оралу (2019-қазіргі уақыт)

Мотояма GT500 жүргізушілігінен кейін де жарыстарда жартылай белсенді болып қала берді. 2020 жылдың желтоқсанында Мотояма бір орындық жарыстарға қайта оралды, Team Goh Motorsports командасының көлігімен Автополистегі Жапон Формула аймақтық чемпионатының соңғы кезеңіне қатысты. Ол Фудзи спидвейінде өткен Super Formula Lights чемпионатының соңғы кезеңінде B Max Racing командасы үшін жүргізді. Бұл Мотояманың 1995 жылдан бері жапондық бір орындық жарыстардың екінші деңгейіне алғаш рет оралуын білдірді. 2021 жылдың 30 қаңтарында Мотояма GT300 класында Super GT жарысына толыққанды қатысатынын жариялады. Мотояма өзінің алғашқы Формула Ниппон чемпионатында жеңіске жеткен Team LeMans командасымен серіктестік құрып, Team LeMans with Motoyama Racing құрды. Команда өзі мен бұрынғы Жапония Формула 3 ұлттық классының чемпионы Йошиаки Катаяма үшін Audi R8 LMS GT3 Evo көлігін пайдаланды.

Ле-Манның 24 сағаты

Мотояма Ле-Манның 24 сағатына төрт рет қатысып, 1998 жылы NISMO және Том Уолкиншоу Racing командасымен Nissan R390 GT1 төрт зауыттық машинасының бірінде тұңғыш рет жарысқа шықты. Мотояма, Масами Кагеяма және Такуя Куросава #33 JOMO R390 GT1 машинасын жалпы нәтиже бойынша оныншы орынға, GT1 санатында тоғызыншы орынға жеткізді. Мотояма келесі жылы 1999 жылы NISMO-мен оралды, жаңа Nissan R391 Le Mans прототипін жүргізіп. Мотояма және оның серіктері Эрик Комас пен Майкл Крумм #22 R391 машинасында жалпы нәтиже бойынша төртінші орынға дейін көтерілді, бірақ 110 айналымнан кейін электрлік ақауға байланысты жарыстан шықты. Ле-Маннан он үш жылдық үзілістен кейін, Мотояма 2012 жылы Highcroft Racing командасы үшін Крумм және Марино Франчиттимен бірге Nissan қуатымен жұмыс істейтін DeltaWing эксперименталды прототипімен қайта оралды. Жарыстың алты сағаты өткен соң, қауіпсіздік машинасы қайта іске қосылғаннан кейін Мотояма Porsche бұрыштарында Кадзуки Накаджиманың Toyota TS030 Hybrid машинасымен соқтығысып, бетон тосқағышқа ұшты. Жарыстың ең есте қаларлық сәттерінің бірінде Мотояма DeltaWing-ті жөндеуге екі сағат жұмсады, ал оның Nissan механиктері көрермендердің қоршауында нұсқаулар берді. Ақырында ол машинаны тастауға және жарыстан шығуға мәжбүр болды. Мотояманың соңғы Le Mans жарысы 2014 жылы болды, ол Nissan GT академиясының түлектері Лукас Ордонес және Вольфганг Рейппен бірге тағы бір Nissan эксперименталды көлігін, толығымен электрлі ZEOD RC-ді жүргізді. ZEOD Circuit de la Sarthe трассасында алғашқы толық электрлік айналымды аяқтағаннан кейін, машина бес айналымнан кейін жарыстан шығуға мәжбүр болды.

Формула бірінші

2003 жылы JGTC және Formula Nippon чемпионы болғаннан кейін, балалық шағындағы досы Дайджиро Катоның қайтысынан кейін жігерленген Мотояма Формула 1 әлем чемпионатында жарысу мүмкіндіктерін іздеуді бастады. 2003 жылдың 10 қазанында Мотояма Сузука трассасында Жапон Гран-приі алдында Jordan F1 командасының жұма күнгі сынақ жүргізуіне қатысты. 2003 жылдың 10 желтоқсанында Мотояма Испаниядағы Сиркуито де Хересте Renault F1 командасымен сынақтан өту мүмкіндігіне ие болды. Ол 69 айналым жасады және Renault-тың үздік пилоты Фернандо Алонсоның көрсеткен ең жылдам уақытынан бар болғаны екі секунд қалып қойды. Нәтижесінде, Мотояма 2004 жылғы маусымға орын ала алмады және көп ұзамай Формула 1-де жүргізуші болу жолынан бас тартты.

Басқа сериялар

1999 жылы Мотояма сол жылы Ле-Манда бақ сынасқан Nissan R391 машинасымен Фудзи спидвейінде Le Mans Fuji 1000 км жарысын жеңіп алды. Мотояма Супер Тайкю сериясында (бұрынғы N1 Endurance Series) қатысып жүр, соңғы рет 2023 жылы 2023 жылғы Фудзи Супер ТЭК 24 сағаттық жарысқа бір реттік қатысумен Porsche Team EBI Waimarama үшін Porsche 718 Cayman GT4 RS Clubsport машинасымен қатысты. Ол 2019 жылғы Фудзи 24 сағаттық жарыста "B Max Engineering" командасымен "Tairoku Racing" командасының Nissan GT R NISMO GT3 машинасымен жүргізіп, жалпы есеп бойынша 2-орынды иеленді. Мотояма сол жылы Сузука 10 сағаттық Intercontinental GT Challenge жарысына қатысуы күтілген, бірақ денсаулық мәселелері команда президенті Таироку Ямагучиді 2019 жылдың қалған бөлігінде командасының жұмысын тоқтатуға мәжбүр етті. Мотояма 2020 жылғы Супер Тайкю сериясына оралуы күтілген, бірақ COVID-19 пандемиясынан туындаған қиындықтарға байланысты олардың қатысуы тоқтатылды. Екі жыл бұрын ол SKT Team Motoyama командасының иесі және жүргізушісі ретінде ST 3 класында Nissan Fairlady Z34 машинасымен жарысқан.