Кіріспе

Шотланд шығанағы (lang es) – Доминикан Республикасының солтүстік-шығыс жағалауында Кабрерадан Кабо Кабронға дейін 70 шақырымға созылған ірі шығанақ. Шығанақтың жағалауы толығымен екі провинцияның ішінде орналасқан: батысында – Мария Тринидад Санчес, оңтүстігінде – Самана.

Цитаталар

Біріншіден, Колумб аталған шығанақты «өте үлкен» деп сипаттайды. Бірақ Колумбтың айтқаны – 11 қаңтарда Кабо Кабронға жеткенге дейін көрген Шотландия шығанағы, оны ол «үлкен» деп атаған, яғни қарастырылып отырған шығанақ Шотландия шығанағынан ірірек екенін білдіреді. «Кабо Каброннан оңтүстіске қарай жағалау созылып, Шотландия шығанағы деп аталатын үлкен ойыс құрайды: осы ойыстың жағалаулары төмен және өте лайлы, сондықтан, онда тұрғындар немесе кез келген құрылыстар жоқ, сондықтан кемелерге тоқтауға себеп жоқ, олар тікелей Кабо Каброннан іздеуі керек». «Байя Эскосеса жағалауында, сондай-ақ Косбек шығанағы деп те аталады, соңғысы, басылымдарға сәйкес, Шотландия шығанағының бұрмалануы болуы мүмкін». «Самана шығанағы аралдың шығыс жағында, Самана және Рафаэль мүйістері арасында орналасқан, алғашқы мүйіс сол аттас аралдың шеткі нүктесі болып табылады, ол шығанақтың солтүстік жағына қарайды және Испаньоладан тар бұғазбен бөлінеді; Самана шығанағының ұзындығы алпыс миль, ал ені шамамен он мильді құрайды. Самана аралы осы шығанақты Шотландия шығанағынан бөліп тұрады, солтүстікке қарай орналасқан үлкен үшбұрышты портынан». Encyclopædia Metropolitana; Universal Dictionary Of Knowledge. Төртінші басылым. «1635 жылы испандық Сан-Домингодан Саманада (Испаньоланың солтүстік жағалауында, Мона бұғазына жақын) ағылшын пираттарының қонысы туралы шағымданып хат жазды, онда олар темекі өсіріп, Картахена мен Сан-Домингодан Испанияға бағыт алған кемелерге шабуыл жасады. Бұл Шотландия шығанағына сілтеме болуы мүмкін бе?» «Бұл – шотландтық шығанақ, испандық карталарда Bahia de Escocesa деп белгіленген. Батысқа қарай жағалаудың көлбеуіне қарай жағажай созылды; мұндағы үлкен толқындар алыстан сынып, күші азайғанда судың жиегіне дейін көбікті ақпен жетті, бірақ шығысқа қарай жағалау сызығы ағаштармен жабылған төбелерге көтерілді, олардың табандары көк суда тұрды; толқындар оларға шағылысып, жартастарға дейін көтерілетін көпіршіктерге айналды, содан кейін ақ суға құлады. Осы төбелер теңіз жағасында отыздан астам шақырымға созылды, шамамен шығыс-батыс бағытында; олар Самана түбегін құрады, Самана мүйісінде аяқталды. Карталарға сәйкес, түбектің ені он мильден аспайды, одан артында, Самана мүйісінің айналасында Самана шығанағы орналасқан, ол Мона бұғазына ашылады және пираттар мен шағын әскери кемелерге өте ыңғайлы бекініс орны болып табылады, олар Мона бұғазын пайдаланатын Батыс Үнді конвойларын тоқтатып, Самана түбегіндегі бекіністің қорғауында тұрып, шабуыл жасауға дайын тұра алады». Лейтенант Хорнбловер, К.С. Форестер.