Кіріспе

Хабад дұға кітабы Техилат Хашем (תְּהִלַּת ה', "Құдайды мақтау" еврей тілінде) – еврейлердің синагогтарда және жеке түрде хасидтік яһудилер, әсіресе Хабад Любавич қауымындағы яһудилердің қызметтерінде қолданылатын дұға кітабы (сидур деп аталады). Сидурдың аты 145-ші псалмның 21-ші аятынан алынған: «Менің ауызым Құдайды мақтайды, және барлық жандар Оның қасиетті атын мәңгі мақтайды». Бұл сидур 1901 жылы Вильнада жарық көрген «Седер ХаАвода» сидурының фотокөшірмесі болып табылады және Любавичке ребе, Рабби Менахим Мендель Шнеерсонның түзетулері мен толықтырулары енгізілген. Техилат Хашем сидуры – Сидур Харав немесе Сидур Адмур Хазакеннің нұсқасы. Ол Хабад-Любавич қозғалысын құрған Лиади раввині Шнеур Залманның (1745–1812) өңдеуімен және раввин Исаак Лурияның үйретімдеріне сәйкес жарық көрген. 1851 жылы Вильнада басылған Сидур Хаавода сидуры осы сидурдың негізі болып табылады және Любавичке ребе АҚШ-қа келген алғашқы жылдары, Кехот баспасын құрылған күнінен бастап басқарған кезде жасаған түзетулер мен толықтыруларды қамтиды (Ростовта басылған нұсқадан басқа). Сидурдың негізі «Седер ХаАводадан» алынғандықтан, ондағы Құдай есімдерінің көпшілігі екі «юд» әрпінен тұрады. Дегенмен, мәтін мүлдем басқа болған жағдайларда, «Тора Ор» сидурының мәтіні көшіріледі, онда есімдер толық тетраграмматон түрінде берілген. Кейін 1945 жылы Бруклинде (Нью-Йорк) Меркос Л'Иньоней Чинух баспасы еврей мектептерінің оқушылары пайдалануы үшін осы сидурдың кеңейтілген, толыққанды нұсқасын жариялады. Сидурда сондай-ақ кейбір рәсімдерге қатысты «Шулхан Арух ХаРавтан» алынған үзінділер де бар. 1918–1920 жылдары Ресейдегі Дондағы Ростов қаласында жарық көрген Ростов сидурының кейбір нұсқалары «Сидур Техиллас Хашем» деп аталды. Сидур Адмур Хазакеннің тағы бір нұсқасы «Сидур Тора Ор» деп аталады.

Келесі басылымдардағы жарнамалар мен түзетулер

Ливавицкий ребе Сидурды дайындауға көп еңбек жұмсағанымен, Сидурда жазылған бір халаханың дұрыс еместігі туралы былай деп жазды: «Толық Сидур Техилас Хашем бұрынғы Сидурдың көшірмесі еді және оны қажетті деңгейде түзетуге уақыт жетпеді». Осы себепті, көптеген жаңа басылымдарда алғашқы басылымдардағы қателер түзетілді. Алғашқы басылымнан кейін, 1947 жылы Мюнхенде Р. Дэвид Брауман Сидурды басып шығарғанда, Ребе оған Сидурға түсіндірмелер жіберді, бірақ олар іске аспады. 1966 жылғы басылымға дайындалу кезінде тағы 47 түсіндірме жасалды (бұл түсіндірмелер бұрынғыларымен бірдей болуы мүмкін), сондықтан материал әдеттегі және кішкентай форматта жарық көрді.

Ағылшынша аудармалар

Техилат Хашем Сидуры алғаш рет раввин Ниссен Мангелмен ағылшын тіліне аударылып, 1978 жылы жарияланды. Кейін раввин Елияху Тугер тағы бір аударма жасады, ал 2012–2014 жылдары редакциялық топ жастарға арналған аударманы жариялады.