Кіріспе
1990–2018 жылдар аралығында қызмет еткен британдық жүк кемесі RMS St Helena – британдық теңіз аймағы Сент-Хеленаға қызмет көрсеткен жүк кемесі. Ол Кейптаун мен Сент-Хелена арасында тұрақты рейс жасап, содан әрі Ascension аралына қатынайтын. Кейбір рейстерде Уолвис-Бей портына да тоқтаған, ол Кейптаунға баратын және қайтатын жолдарда немесе кейде Кейптаунның орнына қолданылған. Жылына екі рет Портленд, Дорсетке тоқтаса, Испанияның Виго (солтүстік бағытта) және Тенерифе (оңтүстік бағытта) порттарында әдеттегідей тоқтаған. 2011 жылдың 14 қазанында ол Англия портынан соңғы сапарына шықты. 2018 жылдың 10 ақпанында Сент-Хеленадан Кейптаунға соңғы рейс жасады. Сент-Хелена қызметінен зейнеткерлікке шыққан кезде ол әлі де әлемдегі Корольдік пошта кемесі мәртебесін сақтап қалған төрт кемеден бірі болды. Жергілікті тұрғындар, соның ішінде жергілікті баспасөз, оны аралдың өзімен шатастырмау үшін әдетте St. Helena емес, RMS деп атаған. 2018 жылдың сәуір айында MNG Maritime компаниясы сатып алып, Оман шығанағында Ұлыбританияның Халықаралық сауда департаменті (DIT) лицензиясымен кемеге негізделген қару-жарақ қоймасы (VBA) ретінде жұмыс істеу үшін MNG Tahiti деп атады. 2018 жылдың қазан айында MNG кемені сатты және ол қайтадан St Helena деген атпен Ұлыбританияға оралды.
RMS St Helena is a cargo liner (carrying cargo and passengers) that served the British overseas territory of Saint Helena. She sailed between Cape Town and Saint Helena with regular shuttles continuing to Ascension Island. Some voyages also served Walvis Bay en route to and from, or occasionally instead of, Cape Town. She visited Portland, Dorset twice a year with normal calls in the Spanish ports of Vigo (northbound) and Tenerife (southbound) until 14 October 2011, when she set sail on her final voyage from the English port. On 10 February 2018 she departed for her last trip from St Helena to Cape Town. At the time of her retirement from St Helena service she was one of only four ships in the world still carrying the status of Royal Mail Ship. Locals including local press have usually called her the RMS rather than the St. Helena, in order not to confuse her with the island itself. In April 2018 she was purchased by MNG Maritime and renamed MNG Tahiti to act as a vessel based armoury (VBA) licensed by the UK Department for International Trade (DIT) in the Gulf of Oman. In October 2018 MNG sold the ship and she returned to the UK renamed St Helena once more.
Өмірбаян
Бұрын Сент-Хелена аралына Ұлыбритания мен Оңтүстік Африка арасында қатынайтын «Юнион Касл Лайн» компаниясының кемелері мерзімімен қызмет көрсеткен. 1970 жылдарға қарай осы бағытты жүзеге асыратын кемелердің саны күрт азайды, ал «Юнион Касл» 1977 жылдың соңында мүлдем бас тартты. Сент-Хеленада әуежай болмағандықтан, британ үкіметі шалқары аралға және оның тәуелді аумақтарына Кейптауннан қызмет көрсету үшін кеме сатып алуға мәжбүр болды. Британ үкіметі жолаушы және жүк тасымалдауға арналған «Нортленд Принс» кемесін сатып алып, оны «Сент-Хелена» қызметі үшін қайта жабдықтады және қайта атады, осылайша алғашқы «RMS Сент-Хелена» кемесі пайда болды. 1963 жылы салынған, қайта жабдықталған 3150 тонналық кемеде 76 жолаушы мен жүк орналасатын орын болды. Кеме Фолкленд соғысы кезінде Корольдік теңіз күштері тарапынан мина іздеушілерді қолдау үшін пайдаланылды. 1980 жылдары кеме аралдың қажеттіліктеріне шақ келмейтіні анық болды, нәтижесінде 1989 жылы жаңа «Сент-Хелена» кемесі салынды. Аралда үлкен кемелерге қолайлы порт болмағандықтан, «RMS» аралға жақын жерде тоқтады және жүктерді кіші кемелерге тиеп түсірді.
Сипаттамалары
Жаңа RMS St Helena, Абердинде салынған соңғы кеме, 1989 жылы Hall, Russell & Company компаниясы құрастырды. Сент-Хелена – британдық тіркелген 1-сыныпты жолаушылар/жүк кемесі, 56 офицер мен экипажбен жұмыс істеді. Сент-Хелена тұрғындарының қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін, оның ішінде сұйықтарды қоса, кең ауқымды жүк тасымалдауға жабдықталған. Сондай-ақ, кемеде 155 жолаушыға арналған орындар, бассейн, дүкен және демалыс бөлмелері сияқты қосымша жабдықтар болды. Кемеде жақсы жабдықталған медициналық қызметтер мен кемедегі дәрігер де болды. 2012 жылы кеме сыйымдылығы 24 қосымша кабиналық орынмен кеңейтілді және жаңа спорт залы орнатылды. Кейбір дереккөздерде оның "Бетти Блю Бэкет" деген лақап аты болғаны айтылады. AW Ship Management компаниясы жолаушыларға RMS-те бір бағытта, ал қалған жолды Англияның Бриз Нортон қаласындағы RAF Ascension Island және RAF Brize Norton әуежайларына Royal Air Force рейстерімен жасауға мүмкіндік беретін пакеттік ұсыныс жасады. 2010 жылдары әуежайды салған көптеген құрылысшылар мен Оңтүстік Африкадан келген туристер кеменің жолаушылары болды. Кемедегі мәдениет бұрынғы Union Castle компанияларынан мұраға қалған, бірақ клиенттер базасының өзгеруіне байланысты ресмилік азайды. 2018 жылдың мамыр айында кеме қару-жарақтарды сақтауға арналған кемеге айналдырылғанда, сол жағына қатаң қабырғалы қанатты қайық орнатылды және қосымша төсектер қосылды, осылайша экипаж саны 30-ға, ал жолаушылар саны 250-ге жетті.
Оқиғалар
1999 жылдың қараша айында "Сент-Елена" кемесі аралға жол тартқанда бұзылып қалды және жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін француздық Брест портына кіруге мәжбүр болды. Кеме жөндеуден өтіп жатқан кезде аралда көптеген адамдар қалып қойды, кіру-шығу мүмкіндігі болмады. Арал тұрғындары қажетті жабдықталардың жеткізілмеуінен алаңдап, асық-асық сатып алуға көшті. Бұл оқиға аралға әуежай салу қажеттігі туралы талаптарды күшейтті. 2000 жылдың 25 тамызында "Сент-Хелена" кемесі Кардиффтен Тенерифеге бағытталған сапарының бірінші кезеңінде, машина бөлімінде ұсақ өрт шықты. Ешкім зардап көрмеді және едәуір зақым болған жоқ. 2017 жылдың наурыз және сәуір айларында Кейптаун – Сент-Хелена бағытындағы бірнеше рейс винттердегі техникалық мәселелерге байланысты тоқтатылды, бұл аралды оқшаулады, себебі әуежай әлі іске қосылмаған еді.
Жақында болған тарих
2005 жылы британ үкіметі Сент-Хеленада әуежай салу жоспарларын жариялады, бұл RMS St Helena-ның қызметтен шығуына әкеп соқты. Әуежай бастапқыда 2010 жылға дейін пайдалануға беріледі деп күтілді. Алайда, ол 2011 жылдың қазанында ғана мақұлданды, ал құрылыс жұмыстары 2012 жылы басталды. Жобаның жалпы құны 240 миллион фунт стерлинг деп есептелді және әуежай 2016 жылдың бірінші тоқсанында ашылуы тиіс еді. Бірақ, желдің күшті өзгеруіне байланысты туындаған алаңдаушылықтарға байланысты 2016 жылдың 26 сәуірінде Сент-Елена үкіметі Сент-Елена әуежайының ашылуын белгісіз мерзімге кейінге шегерді. RMS St Helena лондондық кеме брокерлері CW Kellock арқылы сатуға ұсынылды, бірақ кейін қызметке қайта оралды. Оның соңғы сапары ретінде жоспарланған жүріс 2016 жылдың 14 маусымында Ұлыбританиядан басталып, 15 шілдеде Кейптаунда аяқталды, бұл барысында Тенерифе, Асенсион аралы және Сент-Хеленада тоқтады. Royal Mail қоштасу сапары аясында Кардифф және Сент-Хелена мектептерінің оқушылары арасында хат алмасуды ұйымдастырды. Алайда, әуежайдың ашылуы кейінге шегерілгендіктен, RMS St Helena-ның ішкі кестесі уақытша шара ретінде ұзартылды. Кеме бастапқыда 2017 жылдың шілдесіне дейін, содан кейін 2018 жылдың ақпанына дейін жұмыс істеуге жоспарланған. 2017 жылдың 14 қазанында Сент-Хелена әуежайы жолаушылар рейстері үшін ашылғаннан кейін RMS St Helena қызметтен алынып, оның Сент-Хелена аралынан жасаған соңғы рейсі 2018 жылдың 10 ақпанында болды. Сент-Хелена аралына жүк тасымалын MV Helena жүк кемесі жүзеге асырады, ол шектеулі сандағы жолаушыларды тасымалдайды, ал пошта мен жедел жүктерді жолаушылар ұшағы жеткізеді. MV Helena-ның алғашқы жолаушысы, RMS St Helena-дан айырмашылығы, жаңа кеменің сыйымдылығы төмен екенін және ол негізінен жүк тасымалына бағытталғанын, бірақ бұрынғы RMS қызметкерлерінің бір бөлігі жаңа кеме экипажына қосылғанын мәлімдеді. 2018 жылдың сәуір айында St Helena MNG Maritime компаниясы сатып алды және Үнді мұхитындағы қауіпті аймақтан өтетін кемелерге қару-жарақ жеткізу үшін Оман шығанағында MNG Tahiti деп аталған кеме базасы ретінде пайдалануға кірісті. 2018 жылдың қазан айында кеме Джерсидегі St Helena LLC компаниясына қайта сатылды және 2019 жылы Extreme E электрлік SUV жарыс сериясының жарыс оқиғалары үшін мобильді орталық ретінде қайта жабдықталды. Ол жарысқа қатысатын барлық жабдықтарды, соның ішінде автомобильдерді жарыс алаңдарына тасымалдау үшін қолданылады.