Кіріспе
Польша-Литва тарихшысы Шимон Окольский (1580–1653), сондай-ақ Симон Окольский деп те белгілі, танымал Польша-Литва тарихшысы, теолог және геральдика саласының маманы болды. Оның әулеті мен гербі Равичке (Rawicz) тиесілі. Каменец-Подольскийде дүниеге келген, Львовте қайтыс болған. Львов және Болоньядағы теология кафедраларын басқарды. Доминикан орденінің мүшесі, 1641 жылы Каменец-Подольскийдегі Доминикан монастырының басшысы болды. 1648 жылы Окольский Польша-Литва Республикасының Русь аймақтарындағы Доминикан орденінің провинциалы (облыс басшысы) қызметін қабылдады. Облыстың орталығы Львов қаласында орналасқан. 1637–1638 жылдары Окольский Якуб Острянин мен Дмитрий Гуня бастаған көтерілісші казактарды бейтараптандыру кезінде тәж гетманы Миколай Потоцкийге ілесіп жүрді. Околский осы оқиғалардың куәсі және тікелей қатысушысы болғандықтан, оларды өзінің күнделіктерінде егжей-тегжейлі сипаттады. Бұл күнделіктері бірден жарияланып, тарихшылар мен жазушылар үшін құнды ақпарат көзіне айналды: мысалы, Николай Гоголь өзінің "Тарас Булба" романында осы материалдарды пайдаланған болуы мүмкін – бұл роман 1637–1638 жылдарғы казак көтерілістеріне арналған. Окольский тарихи және геральдикалық кітаптардың авторы, олардың ішінде поляк аристократиясының үш томдық энциклопедиясы "Orbis Polonus" (1641–1643) ең танымал. Оның еңбектері поляк және латын тілдерінде жазылған.
Szymon Okolski (1580–1653), also known as Simon Okolski, was a well known Polish–Lithuanian historian, theologian, and specialist in heraldry. His own clan and coat of arms were that of Rawicz. He was born in Kamieniec Podolski, died in Lviv. He headed chairs of theology in Lviv and Bologna. A member of the Dominican Order, in 1641 he became a superior of the Dominican monastery in Kamieniec Podolski. In 1648 Okolski accepted the post of the prowincjał (province leader) of the Dominican Order in the Polish–Lithuanian Commonwealth controlled Ruś territories. The center of the province was located in Lwow. In 1637 38 Okolski accompanied Crown hetman Mikołaj Potocki during his neutralization of rebellious Cossacks driven by Jakub Ostrzanin and Dmytro Hunia. Being a witness and a direct participant of those developments, Okolski gave a detailed description of them in his field diaries. The latter were published immediately and became a valuable source of information for historians and writers: for instance, Nikolai Gogol must have used these materials for his "Taras Bulba" a novel devoted to the Cossack rebellions 1637–38. Okolski was an author of historical and heraldic books among which an armorial encyclopedia of the Polish nobility Orbis Polonus (1641–43) in three volumes is the most famous. Languages of his works are Polish and Latin.
Жарияланған еңбектер
Orbis Polonus splendoribus coeli, triumphis mundi, pulchritudine animantium condecoratus, in quo antiqua Sarmatorum gentiliata pervetusta nobilitatis insignia және т.б. (бұрын да аталған) specificantur et relucent (ағылшын тілінде: Ежелгі сарматтардың поляк энциклопедиясы, Польшаның ескі және жаңа ақсүйектерінің гербтерінің тарихы, олардың құрметті істер үшін сыйлық ретінде берілуі және гербтердің өзі нақты сипатталған және бейнеленген) (1-том, 2-том және 3-том, Краков, 1641–43) – поляк дворяндығының гербтік энциклопедиясы; "Dyaryusz transactiey wojennej między wojskiem koronnem i zaporoskiem w r. 1637 miesiąca Grudnia przez Mikołaja Potockiego zaczętej i dokończonej» (Замость, 1638) – 1637 жылғы казақ көтерілісіне қатысты далалық күнделік; Kontynuacya dyaryusza wojennego және т.б. (Краков, 1639) – Окольскийнің казақтарды бейтараптандыру туралы жазған жазбаларының жалғасы. 1738 жылы екі күнделікті де тарихшы Стефан Лукомский орыс тіліне аударды; Russia Florida және т.б. (Львов, 1646; 7-басылым Лейпциг, 1759) – Ресейдегі Доминикан орденінің тарихы, халық, аймақтар, орыс монастырлары туралы жалпы мәліметтер және т.б.; Kioviensium et Czernichoviensium episcoporum және т.б. ordo et numeris descriptus (Львов, 1646; поляк тіліне аударма ks. Серватовский, Краков, 1853); Żywoty niektórych św. zakonnic dominikanek (1-бөлім, Краков 1638; 2-бөлім Niebo ziemskie Anjolów w ciele palma i lilija ozdobione және т.б. (Львов 1644). Окольскийнің жарияланбаған қолжазбалары («Miscellanea») Львовтағы Доминикан монастырында сақтаулы.
"Dyaryusz transactiey wojennej między wojskiem koronnem i zaporoskiem w r. 1637 miesiąca Grudnia przez Mikołaja Potockiego zaczętej i dokończonej», (Zamość, 1638) field diary concerning the 1637 Cossack rebellion;
Kontynuacya dyaryusza wojennego etc. (Kraków, 1639) continuation of Okolski's field notes of the Cossacks neutralization. In 1738 both diaries were translated to Russian by Stephan Lukomski, a historian;
Russia Florida etc. (Lwów, 1646; 7th edition Leipzig, 1759) – history of the Dominican Order in Russia, with general data on population, regions, Russian monasteries, etc. ;
Kioviensium et Czernichoviensium episcoporum etc. ordo et numeris descriptus (Lwów, 1646 ; Polish translation by ks. Serwatowski, Kraków, 1853);
Żywoty niektórych św. zakonnic dominikanek (cz. I, Kraków 1638; cz. II Niebo ziemskie Anjolów w ciele palma i lilija ozdobione etc. (Lwow 1644). There are also some Okolski's unpublished manuscripts («Miscellanea») kept in the Dominican monastery in Lviv.