Кіріспе
Фредерик Польдің 1977 жылғы романы. "Есік" – американдық жазушы Фредерик Польдің 1977 жылғы ғылыми-фантастикалық романы. Бұл "Хичи" сагасының бірінші кітабы, одан кейін тағы төрт кітап жарық көрді (барлығы бес кітап). "Есік" 1978 жылы "Үздік роман" номинациясы бойынша "Хьюго" сыйлығын жеңіп алды.
Gateway is a 1977 science fiction novel by American writer Frederik Pohl. It is the opening novel in the Heechee saga, with four sequels that followed (five books overall). Gateway won the 1978 Hugo Award for Best Novel,
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Gateway – Хичилер қазған астероид, ұзақтан жойылған шетелдік жаратылыстар. Адамдар Хичи технологиясының сол жерде және басқа жерлерде табылған бөліктерін түсінуде шектеулі табысқа жетті. Gateway Корпорациясы астероидты АҚШ, Кеңес Одағы, Жаңа Азия халқы, Венера Конфедерациясы және Бразилия Біріккен Штаттары үкіметтерінің атынан басқарады. Gateway-де мыңға жуық кішкентай, тасталған кемелер орналасқан. Өте қауіпті тәжірибелер мен қателіктер арқылы адамдар оларды ішінара пайдалануды үйренді. Баратын жерді таңдау басқару элементтері анықталды, бірақ ешкім кеме қайда баратынын, сапардың қанша уақытқа созылатынын, тіпті қайтып оралуға жеткілікті отын бар-жоғын білмейді. Өмірін қауіпке тігуді шешкендер шектеулі кеңістікті жабдықтармен және сапарға жеткілікті азық-түлікпен толтырады, бірақ кейде бұл жеткіліксіз болады, сондықтан олар алдымен каннибализмге, ал одан да жетпесе, өзіне-өзі қол жұмсауға мәжбүр болады. Кемелердің қалай жұмыс істейтінін анықтау үшін кері инженерияға тырысу апатқа ұшырады, сондай-ақ ұшу кезінде параметрлерді өзгерту де қауіпті. Көптеген параметрлер пайдасыз немесе қауіпті орындарға апарады. Дегенмен, кейбіреулері жаңа Хичи артефактілерін және басқа жұлдыздық жүйелерде өмір сүруге жарамды планеталарды табуға мүмкіндік береді, бұл экипаждарды өте бай етеді. Кемелер үш стандартты өлшемде жасалған, оларға бір, үш немесе бес адам сыяды. Кейбір "үштіктер" мен көптеген "бестіктер" брондалған. Әрбір кемеде, егер планета немесе басқа объект табылмаса, оған бару үшін қону аппараттары бар. Қауіп-қатерлерге қарамастан, кедей және тығыз қоныстанған Жерде көптеген адамдар Gateway-ге баруды армандайды. Робинет Стетли Броудхед – лотереяда жеңіске жеткен, Gateway-ге бір жолғы билет сатып алуға жеткілікті ақша ұтқан жас тау-кенші. Ол сол жерге жеткенде, қауіптен қорқады және мүмкіндігінше ұзақ уақытқа миссияға баруды кейінге тығып қояды. Осы уақытта ол екі әйелмен романтикалық қарым-қатынасқа түседі, ақырында Гелле Клара Мойнлинмен, оның үрейлі кешігуге көмектесушісімен тоқтап қалады. Соңында ақшасы бітіп, қорқынышпен күрессе де, үш сапарға шығады. Біріншісі, Клара мен тағы үш адаммен, сәтсіз аяқталады, содан кейін олардың арасындағы шиеленіс күшейеді, нәтижесінде ол оны қатты ұрып-соғады. Екінші сапарында ол жалғыз өзі барып, Gateway Two-ге жеткеннен кейін ашуланып, рұқсатсыз тәжірибелер арқылы жаңалық ашады, ол Gateway-дің кіші нұсқасы, онда 150-ге жуық кеме бар. Ол үлкен бонус алады, өйткені оның таңдаған жолы шамамен 100 күндік сапар уақытын үнемдейді; күтпеген пайда кемесін жарамсыз ету үшін үлкен айыппұлмен өтеледі. Үшінші сапарында Gateway Корпорациясы басқаша әрекет етеді – екі бронежетекті "бестікті" жіберіп, бірін екіншісінен сәл артта қалдырады, олардың бағытын көптеген кемелердің компьютерлері қабылдамайды; әр экипаж мүшесіне миллион долларлық бонус уәде етіледі. Боб Кларамен татуласып, үмітсіздікке ұшырап қол қояды. Кемелер келгенде, олардың экипаждары қорқынышқа ұшырайды, олар қара тесіктің гравитациялық тұтқасында, босап шығу үшін жеткілікті қуаты жоқ екенін анықтайды. Бір адам құтылудың жойқын жоспарын ойлап табады: Барлығын бір кемеге көшіріп, екіншісін қону аппараттарындағы жарылыс арқылы қара тесікке қарай итеру, осылайша босап шығу үшін жеткілікті күшке ие болу. Олар бір кемеде барлық адамдарға орын жасау үшін қажетсіз жабдықтарды ауыстыру үшін асығыс жұмыс істейді, бірақ уақыт біткен кезде Броудхед өзін дұрыс емес кемеде жалғыз табады. Ол жоспарды жүзеге асыру үшін қақпақты жауып тастайды. Алайда, оның кемесі бостандыққа шығады. Бродхед Gateway-ге оралады және барлық миссиялық бонустарды алады. Ол өз командадастарын, әсіресе Клараны құртқаны үшін өте үлкен кінә сезіміне толы, осы оқиға туралы естеліктерін басып тастайды, бірақ ол өте алаңдаулы және бақытсыз, себебін түсінбесе де, Жерде бай адам ретінде, ол Сигфрид фон Шринк деп атаған жасанды интеллектті фрейдистік терапевт бағдарламасынан терапия іздейді. Повесть Бродхедтің Gateway-дегі тәжірибелері мен Зигфридпен кездесулері арасында ауысады, қара тесік жанындағы жарақаттанған оқиғаларға жиналады және Бродхед оларды есіне түсіріп, сауығуға кіріседі. Зигфрид оған қара тесіктің күшті гравитациялық өрісінің гравитациялық уақыт дилатациясының арқасында оның бұрынғы экипаж мүшелері үшін уақыт әлдеқайда баяу өтіп жатқанын және олардың ешқайсысы әлі өлмегенін түсінуге көмектеседі. Алайда, Бродхед бұл олардың ол қайтыс болған кезде әлі де тірі болатынын білдіреді, Клара оны өзін құтқару үшін сатқан деп есептейді. Повестьте әртүрлі миссиялық есептер (әдетте қаза болғандармен), экипаж тізімдері, техникалық хабарламалар және Broadhead Gateway-де оқыған басқа да құжаттар да бар, бұл повестің шынайылығын арттырады. Gateway-де өмір сүрудің экономикалық жағы егжей-тегжейлі көрсетілген, барлық саяхатшылар Gateway Корпорациясымен жасасуға тиіс келісім-шарттан бастап, кейбір сыйлықтар қалай анықталатынына дейін.
Теледидарлық бейімдеуге тырысу
2015 жылы Variety журналы Дэвид Эйк пен Джош Пайт авторы болған Gateway телесериалын Syfy арнасы үшін жазуға және өндіруге кірісетінін хабарлады, алайда ол өндіріске түсе алмады. 2017 жылы Skybound Entertainment Pohl мұрагерлерімен келісім шарт жасап, тағы бір рет телесериал жасауға тырысты, бірақ ол да өндіріс кезеңіне жете алмады.