Кіріспе

Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласындағы бұрынғы түрме, HM Prison Belfast, сонымен қатар Crumlin Road Gaol деп белгілі, Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласының солтүстігіндегі Crumlin Road көшесінде орналасқан. 1996 жылдан бері ол Солтүстік Ирландиядағы Виктория дәуірінен қалған жалғыз түрме болып табылады. Халық арасында "Crum" деп аталады. Солтүстік Ирландияның қоршаған орта агенттігі оның архитектуралық және тарихи маңызын ескере отырып, А санатты ескерткіш мәртебесін берді. Сот ғимараты, жабылудан бері құлай бастаған, Гаолдың қарсы бетінде орналасқан, ал екі ғимаратты байланыстыратын жер асты тоннелі негізгі жолдың астында жатыр және бұрын тұтқындарды тасымалдау үшін пайдаланылған.

Құрылыс

Сэр Чарльз Лэньон жобалаған түрме 1843-1845 жылдар аралығында салынды және құны 60 000 фунт стерлингті құрады. Каррикфергустағы Антрим көшесіндегі округтік түрмесінің орнын алмастыру мақсатында салынған және Антрим округінің түрмесі ретінде танымал болған ол, Крамлин жолының төменгі жағындағы он акр жерге қара базальт тасынан салынды. HM Prison Pentonville түрмесі үлгісінде салынған бұл түрме, сол заманғы ең жетілген түрмелердің бірі болды. Бес қабырғалы қабырғаның ішінде орналасқан төрт қанаттың биіктігі төрт қабатқа дейін жетеді және олар орталық аймақтан – "The Circle" деп аталатын жерден шаңырақтанудай таралады. Түрме бастапқыда 500-550 тұтқынды 12×7 фут (365 см x 213 см) өлшемді камераларда ұстауға арналған. Бұл Солтүстік Ирландиядағы "Жекелеген жүйе" бойынша салынған алғашқы түрме болды, ол тұтқынды бір-бірінен оқшаулауды және олардың арасында ешқандай байланыс болмауын көздеген.

Операция

1846 жылы Карикфергус түрмесінен тізбекте жалғанған алғашқы 106 тұтқын жетті. Бұл тұтқындар – ерлер, әйелдер және балалар – екі түрменің ауысуын аяқтады. Кедей жұмысшы отбасыларынан шыққан балалар тамақ немесе киім ұрлағаны үшін түрмеге қамауға алынды. 1858 жылы үш айға сотталған он үш жасар Патрик Маги өзінің камерасында дарға асылды. Әйелдер түрме блогында 1900 жылдардың басына дейін сақталды. Олстерлік суфражистер, олардың ішінде Дороти Эванс және Мэдж Мьюр 1914 жылы түрмеге қамалды. Лэньон түрмені жобалаған кезде, онда дар аспасы болған жоқ, және 1901 жылға дейін жазалау орындары көпшілік көз алдында орындалды. 1901 жылы түрме қабырғалары ішінде жазалау камерасы салынды және 1961 жылы соңғы дарға асылымға дейін пайдаланылды. Түрмеде 17 тұтқын дарға асылды, соңғысы 1961 жылы Перл Гэмблді өлтіргені үшін асылған Роберт Макгладдери болды. Еуропаның Алькатразы ретінде танымал болғанына қарамастан, түрмеден қашуға бірнеше сәттік әрекеттер жасалды, алғашқысы 1866 жылы тіркелді. 1941 жылдың мамыр айында ирландиялық республикашылдардың бесеуі қабырғадан асып, бостандыққа шықты. 1970 жылдардағы қақтығыстар кезінде Мартин Михан және Ирландиялық республикалық армияның бірнеше мүшелері Крамлин жолынан сәтті қашып кетті. 150 жылдық тарихында түрмеден көптеген тұтқындар өтті. Ең танымал тұтқындардың қатарында Эамон де Валера, Мартин МакГиннес, Майкл Стоун және Бобби Сэндс болды. 1991 жылдың 24 қарашасында, қақтығыстардың соңғы кезеңдерінде түрменің лоялист қанаты УФФ және УДА тұтқынын өлтірген Уақытша ИРА бомбасының нысанасына айналды.

Түрмеден кейінгі өмір

Түрме 1996 жылы жабылып, көп жылдар бойы бос тұрды. 2010 жылдың тамызында қайта жаңарту жобасы жарияланды. 2012 жылдың қарашасында түрме туристік орталық және конференц-орталық ретінде қайта ашылды, қазір концерттер өткізіледі. Музей 2014 жылы Елизавета II патшайымының сапасын қабылдады. Түрме паранормальды құбылыстар жиі орын алатын жер ретінде танымал, және өздері жетекшілік ететін әуесқойлар серуендерін және паранормальды зерттеулерді ұйымдастырады. Түрме "Қаншалықты қорқынышты?" подкастының 16-шы эпизодының тақырыбы болды. 2020 жылы аумақта Ұлыбританияның ең күшті адамы атанбақ жарысы өтті, ал түрме BBC балалар телесериалының үшінші маусымының түсірілім алақаны ретінде пайдаланылды.