Кіріспе

Сэмюэл Джонсонның эсселер сериясы "Бос жүргіш" – 1758 және 1760 жылдар аралығында Лондонның апталық "Универсаль хроникасында" жарияланған 103 эсседен тұрады, олардың барлығы он екісін Сэмюэл Джонсон жазған. "Универсаль хроникасы" тек "Бос жүргішті" жариялау мақсатымен шығарылған болуы мүмкін, себебі ол серия басталғанға дейін тек бір нөмір шығарған және серия аяқталғаннан кейін жабылып қалған. Джонсоннан басқа авторлар Томас Уортон, Беннет Лэнгтон және Джошуа Рейнольдс болды. Джонсонның өмірбаясын жазған Джеймс Босвелл Джонсонның "Бос жүргіш" эсселерінің кейбіреулерін "қалыпты хат жазудай асығыс" жазғанын еске алды. Ол бірде Оксфордқа сапар барысында Джонсон соңғы почта жиналғанға дейін жарты сағаттың ішінде ертеңгі күні жариялауға тиісті эссе жазғанын айтты. Эсселер соншалықты танымал болды, басқа басылымдар оларды рұқсатсыз қайта басып шығара бастады, бұл Джонсонды "Хроникаға" ескерту енгізуге итермеледі, ол өзінің бәсекелестерінің материалдарын да осылай қайта басып шығарып, түскен пайданы Лондонның әйелдеріне беруге қорқытады. "Бос жүргіш" кітап түрінде шыққанда, Джонсонның "Қарқын" атты эссесі алынып тасталды, себебі оның соғысқа қарсы сатирасы бүлік тудырушы деп саналды. Джонсон оны борышкерлердің түрмеде отыруы туралы эссемен ауыстырды.

Эсселер

Барлық эсселер "Идлер" деген автор атымен жарияланды. Олар кітап түрінде басылғанға дейін тақырыптары болған жоқ. Кітапқа қосымшада Джонсон он екі эссенің өзі жазбағанын нақтылады. Эсселердің жетісінің авторлары Босвеллдің өмірбаянында көрсетілген; ал қалған бесеуінің авторлығы әлі де анық емес.

No 22а. Борышкерлерді түрмеге қамау (Джонсон)

(Бұл эссе "Аққұйрық" сериясы кітап түрінде жиналған кезде басылды.) Бір хабаршы қарыздарды түрмеге жабу амалын айыптап, олардың көптеген жағдайларда нағыз зиян келтіргендіктен емес, қызғаныш пен өшпенділіктен түрмеге түсетінін айтады. Кредиторларға борышкердің жасырын мүлігін дәлелдеуге белгілі бір мерзім берілуі керек. Егер дәлел табылмайтын болса, борышкерді босату қажет. "Заң шығарғандар әрбір төлемнің жетіспеушілігін борышкердің қылмысы деп есептеген сияқты. Бірақ шындығында, кредитор әрқашан жауапкершілікті бөліседі, тіпті көбінесе кінәда да артық жауапкершілік жатады, дұрыс емес сенімге байланысты. Адамдар көбінесе өзіне пайда табуды үміттене отырып, тәуекелді өзі бағалап, соған сәйкес пайда көру үшін жасалған келісімдер үшін ғана басқаларды түрмеге жабады; сондықтан екеуі де келіскен шарт үшін біреуін жазалаудың қажеті жоқ."

No 61 . Санаткер Миним (Джонсон)

Жарияланған: сенбі, 15 маусым 1759 ж.,

Минимнің тарихы жалғасады. Карьерасының шыңына жеткен ол Англияға континенттегідей көркемдік стандарттарды орнату үшін академия қажет деп шешті. Мұндай академия құрылғанға дейін ол шағын сыншыл қоғамның президенті болып қызмет етеді. Ол жаңа кітаптардың коммерциялық сәттілігін көрмейінше оларға баға беруге асықпайды, сондай-ақ, жас авторларды қабылдап, оларға жиі қайшылыққа толы кеңестер береді. "Миним өзінің бағалау қағидаларына осыншалықты сенімді емес, автордың атынан жаңа ойлар алуға құштар. Ол көбінесе, қарсы тұра алмайтын авторларды аяуға тырысады, бірақ кейде қоғамның оларға қарсы біріккенін көрсе, сынға алады. Ал атаққа жаңа талапкерді ол қатты сынауға бейім, бірақ өз беделі үшін оны мақтауға мәжбүр болады. Туындының сәттілігін білгенше, ол жалпылама пікір білдіреді: жаңа ойлар мен әдемі келеше бар, бірақ автор жоюға тиіс деп кеңесетін көп нәрсе де бар. Оның бірнеше сүйікті эпитеті бар, олардың мағынасын ол анықтаған емес, бірақ оларды оқымаған немесе түсінбеген кітаптарға қолдану өте оңай. Олардың бірі – "еркек", екіншісі – "құрғақ", үшіншісі – "қатаң", төртіншісі – "сұйық"; кейде ол стильдің нәзіктігін табады, ал кейде "ерекше тіркестерге" кездеседі."