Кіріспе

Рудольф Матедің 1948 жылғы фильмі.

"Қара өткен" – Уильям Холден, Нина Фоч және Ли Дж. Коббтың басты рөлдерде ойнаған 1948 жылғы американдық фильм-нуар, психологиялық триллер. Рудольф Мате режиссерлік еткен, "Columbia Pictures" компаниясы түсірген бұл фильм, сол компанияның 1939 жылғы "Блинд Аллей" фильмінің қайта түсірілімі және американдық драматург Джеймс Уорвиктің пьесасы негізінде жасалған.

Сюжет

Полиция психиатры доктор Эндрю Коллинз (Ли Джей Кобб) детективке жас күдікті қылмыстан аулақ етуге көмектесе алатынына сенетінін айтады. Ол өзінің сөзін полицияға қалай жұмыс істегенін еске түсіре отырып, ұзаққа созылған естелік арқылы дәлелдейді. Коллинз (сол кезде колледж профессоры), оның әйелі және ұлы демалыс үйіне бара жатқанда, түрмеден қашқан және кісі өлтіруге сотталған Ал Уокер (Уильям Холден) және оның кішкентай тобы сол оқшау шығанаққа қарай қашады. Жолда Уокер тұтқынға алған түрме бастығын артына қарай атып өлтіреді, бұл оның ізін тартқандардың назарын аударады. Коллинз үш қонақты күтіп отырғанда, Уокер, оның сүйіктісі Бетти (Нина Фоч) және екі қарулы адам үйге кіріп, барлығын кепілге алады, қайықпен күтіп отырады. Қызметшілер жертөледе байланған, ал қалғандары Бетти мен бандиттердің күзетімен жоғары қабатта, Коллинз Уокердің мінез-құлқына төменде мұқият бақылайды, оның мамандығы оны емдеуге үйреткенін түсіндіреді. Фред Линдер (Стивен Герай), Коллинздің әріптесі, аңшылық мылтығын әкелуге келгенде, түрмеден қашқандар туралы Коллинзге хабарлайды, бірақ перде артында біреудің жасырынғанын байқайды. Кетіп бара жатқандай түр көрсетіп, Линдер мылтықты ұстап алады, бірақ Уокер оған қарсы күресіп, Линдерді жаралайды. Осы уақыт ішінде Коллинз Уокердің өте ақылсыз, жарықтанатын адам екенін, бірақ психоанализ және санадан тыс туралы кітаптарына қызығушылық танытатынын байқайды. Бетти Коллинзді бақылауға алады, ал Уокер ұйқыға кеткенде профессорға Уокердің қорқынышты түстерге бейім екенін айтады (жағымсыз фильм кадрларында көрсетілгендей), онда ол парализі бар қолымен, су ағатын шатыр астында тұрып, темір тордың артында тұтқындалған. Уокер Коллинзді өзінің түстерін талдауға шақырады, және Уокер келіседі. Коллинздің жетекшілігімен Уокер бала кезіндегі бір оқиғаны еске түсіреді: ол бардағы үстелдің астына жасырынып, полицияның қолынан әкесінің қаза табатына куә болды. Травма одан әрі күшейді, себебі кішкентай Уокер полицияға өзін қайда табуға болатынын айтқан және баланың қолы әкесінің қанымен боялған, ол үстелдің үстінен тамған. Коллинз Уокерге жоғалған естелігін қалпына келтіру оның қорқынышты түстері қайталанбауын және ол енді кісі өлтіре алмайтынын білдіреді. Темірде бір қызметші қашып, полицияға хабар береді. Үй қоршалады. Уокер оқ атуға дайын сияқты, бірақ саусақтары енді парализі болмаса да, оқпанын тарта алмайтынын сезінеді. Еске түсіру аяқталады, және полиция детективы Коллинзге олар талқылаған жас күдіктіні тексеруге рұқсат береді.

Сыни жауап

Фильм жарық көрген кезде The New York Times газетінің киносыншысы фильмге оң баға берді: "Уильям Холден арманға тізгінталған, бір жағынан аяусыз, жүйкелі және жарылғыш қауіпті, бірақ дәрігердің "ерекше" тактикасына көнбес қарулі адам рөлінде өте жақсы ойнаған. Ли Дж. Коббтың "адамдарды өлтірмей, емдеуге" берілген, сабырлы ғалымның бейнесі де керемет. Ал Нина Фоч гангстердің сүйіктісі рөлін тиянақты сомдады, ол кейін басты кейіпкердің Эдип кешенінен зардап шегетінін біледі. Дәрігердің үйіне келген қонақтар, оның ішінде Стивен Джерей, Адель Джергенс және Уилтон Графф, сондай-ақ оларды ұстағандар, әсіресе Берри Крюгер, көзге түспесе де, әдемі мінездемелер жасады. Бұл кішкентай, бірақ сапалы Рождестволық сыйлықты да "әдемі" деп атауға болады". 2001 жылы киносыншысы Дэннис Шварц фильмге қарама-қайшы пікір білдірді, актерлік шеберлікті жоғары бағалап, фильмді "таза голливудтық қиялдау" деп сипаттады.