Кіріспе
Ирандық заңгер (1944 жылы туған) Мехрангиз Кар (مهرانگیز کار; 1944 жылғы 10 қазанда Ахваз, Иран қаласында туған), Ираннан шыққан адам құқықтары жөніндегі заңгер, халықаралық деңгейде танымал жазушы, лектор және белсенді. Ол Иранда және бүкіл ислам әлемінде әйелдер мен адам құқықтарын қорғауға ұмтылады. Оның еңбектеріндегі басты тақырып – ирандық заңдар мен адам құқықтарының және адамдық қадір-қасиеттің негізгі принциптері арасындағы қайшылық. Ол сонымен қатар "Қызыл сызықты кесу" атты кітаптың авторы және Ирандағы әйелдер құқығы үшін күрескен белсенді. 1944 жылы Иранның оңтүстігіндегі Ахваз қаласында дүниеге келген ол Тегеран университетінің Заң және саясаттану факультетін бітірген. Бітіргеннен кейін Sazman e Ta’min e Ejtemaii (Әлеуметтік қамсыздандыру институты) ұйымында жұмыс істеді және әлеуметтік және саяси мәселелерге арналған 100-ден астам мақала жариялады. Ол 1979 жылғы Иран революциясынан кейін гендерлік қатынастарды исламдастыруға қарсы шыққан алғашқы әйел адвокаттардың бірі болды. Кар Иранның азаматтық және қылмыстық соттарында белсенді түрде қорғаушы болып жұмыс істеді және Иранда да, шетелде де саяси, құқықтық және конституциялық реформалар, азаматтық қоғам мен демократияны дамыту, сондай-ақ әйелдер мен балалардың құқықтарына заңдық кедергілерді жою туралы көптеген лекциялар оқыды.
Mehrangiz Kar (مهرانگیز کار; born 10 October 1944 Ahvaz, Iran), a human rights lawyer from Iran, is an internationally recognized writer, speaker and activist who advocates for the defense of women’s and human rights in Iran and throughout the Islamic world. A common theme in her work is the tension between Iranian law and the core principles of human rights and human dignity. She is also author of the book Crossing the Red Line, and an activist of women's rights in Iran. Born in 1944 at Ahvaz, in southern Iran, she attended the College of Law and Political Science at Teheran University. After graduating, she worked for Sazman e Ta’min e Ejtemaii (Institute of Social Security) and published over 100 articles on social and political issues. She was one of the first women attorneys to oppose the Islamization of gender relations following the Iranian Revolution of 1979. Kar has been an active public defender in Iran’s civil and criminal courts and has lectured extensively, both in Iran and abroad, on political, legal and constitutional reform, promotion of civil society and democracy, and on dismantling legal barriers to women’s and children’s rights.
Ерте өмір
Ол 2000 жылғы 29 сәуірде Иранның жетекші жазушылары мен зиялыларымен бірге Берлиндегі саяси және әлеуметтік реформалар тақырыбындағы академиялық конференцияға қатысқандығы үшін тұтқындалды. Ол адвокатсыз, жабық есік артында сотталды және "ұлттық қауіпсіздікке қарсы әрекеттер" және "исламдық киім талаптарын бұзу" сияқты негіссіз және еріксіз айыптаулар бойынша төрт жылға бас бостандығынан айырылды. Сотқа дейін денсаулығына байланысты кепілмен босатылып, кейін емделу үшін АҚШ-қа, сүт безінің қатерлі ісігіне емделді. Оның күйеуі, режимді ашық сынаған Сиамак Пурзанд, ол кеткеннен кейін жоғалып кетті, ал Мехрангиз Теһраннан үнсіздік сақтау үшін қысым көрді. Ол күйеуі туралы ресми органдар мен адам құқықтары ұйымдарынан ақпарат алуға тырысты, сондай-ақ өзінің және қыздары Лейла мен Азадедің шетелдік радио және телеарналарға жолдаған өтініштері нәтижесіз аяқталды. Пурзанд мырза жоғалып кеткеннен кейін бірнеше аптадан соң Ислам Республикасының түрмесінен табылған, оған тыңшылық жасау және ұлттық қауіпсіздікке нұқсан келтіру айыптары тағылды. Теһран қалалық соты 2002 жылғы 3 мамырда оны сегіз жылға бас бостандығынан айырды. Ал 2002 жылғы 8 қаңтарда Мехрангиз Карға тағайындалған жаза алты айға қысқартылды. Ол Вудро Вильсон атындағы халықаралық ғалымдар орталығының ғалымы және Ұлттық демократия қорының Халықаралық демократиялық зерттеулер форумының Рейгэн Фаселл атындағы демократиялық зерттеушісі болды. Кар Гарвард университетінің Рэдклифф стипендиаты және 2005/06 оқу жылында Гарвардтың Джон Ф. Кеннеди атындағы үкімет мектебінің Адам құқықтары саясаты орталығында жұмыс істеді. Ол сонымен қатар академиялық бостандықты қолдау және әлемдегі ғалымдардың адам құқықтарын қорғаумен айналысатын халықаралық университеттер желісі арқылы "қауіптегі ғалым" ретінде танылды. Қазір Браун университетінің Пемброк әйелдерді оқыту және зерттеу орталығында жұмыс істейді. Сонымен қатар, ол Иран азаматтық қоғамы үшін Tavaana электронды оқу институтында әйелдер құқықтары бойынша курстарды оқытады. 2002 жылы АҚШ-тың бірінші ханымы Лора Буш оған Ұлттық демократия қорының демократия сыйлығын табыс етті. Ол 2011 жылғы 29 сәуірде ұзақ жылдар бойы азаптау мен түрмеде болудан кейін өзін-өзі өлтірген, ирандық диссидент және бұрынғы ар-ождан тұтқыны Сиамак Пурзандтың әйелі.