Римдегі қасиетті баспалдақтар

Кіріспе

Римдегі баспалдақтар

Scala Sancta ( ) – Италияның Рим қаласындағы Киелі Тақтың аумақтық құқығындағы ғимаратта орналасқан 28 ақ мәрмәр баспалдақтан тұратын жиынтық. Ғимарат ресми түрде Қасиетті Баспалдақтардың Паптық Киелі Орындары (Pontificio Santuario della Scala Santa) деп аталады және ескі Паптық Латеран сарайының бір бөлігін қамтиды. Түпнұсқа баспалдақтың екі жағында тек тізе бүгіп көтерілуге болатын баспалдақтардың көшірмелері орналасқан. Қасиетті Баспалдақ Палатио ад Санкта Санкторумдағы (Chiesa di San Lorenzo in Palatio ad Sancta Sanctorum) немесе жай ғана «Санкта Санкторум» шіркеуіне алып келеді, ол ерте Папалардың жеке капелласы болған. Католик шіркеуінің дәстүріне сәйкес, Қасиетті Баспалдақ – Иерусалимдегі Понтий Пилаттың преториясына апаратын баспалдақ, оған Иса Мәсіх Өзінің Азаптық жолында қадам басқан. Дәстүр бойынша, бұл баспалдақтарды IV ғасырда Киелі Елена Римге әкелген. Орта ғасырларда олар Скала Пилати (Пилаттың баспалдағы) деп аталған. Ғасырлар бойы Scala Sancta Иса Мәсіхтің Азаптық жолын құрметтегісі келетін христиан паломниктерін тартты. 1700 жылдардың басынан бері Қасиетті Баспалдақтар қорғау үшін ағашпен қапталған, бірақ 2019 жылы қайта жаңарту жұмыстарынан кейін қысқа мерзімге ашылды.

Тарих

Католик шіркеуі дәстүріне сәйкес, Киелі баспалдақ – Иерусалимдегі Понтий Пилаттың преториясына апаратын баспалдақ, оған Иса Мәсіх Өзінің Азапты жолында сотқа бару кезінде бас қойған. Орта ғасырлардағы әңгімелерде император Константиннің анасы – Елена – 326 жыл шамасында Киелі баспалдақты Иерусалимнен Римге әкелгені айтылады. Орта ғасырларда олар "Скала Пилати" ("Пилаттың баспалдақтары") деп белгілі болған. Ескі жоспарлардан көрініп тұрғанындай, олар Латеран сарайындағы Қасиетті Сильвестр капелласының жанындағы дәлізбен жалғасқан және арнайы шатырмен жабылған. 1589 жылы папа Сикст V жаңа сарай салу үшін бұрынғы Латеран сарайын қиратып жойдырды. Ол Киелі баспалдақты қазіргі орнында, Санкта Санкторум (Қасиеттілердің киелі орны) алдында қайта құруға бұйырды, онда көптеген құнды жәдігерлер сақталған. Капеллада сонымен қатар Киелі Лука бастап, періште аяқтаған делінетін "Уроника" деп аталатын Христос Пантократор иконасы да бар. Сантиссими Сальваторе Ачеиропоэтон ("адам қолымен жасалмаған") иконасы кейбір жағдайларда Рим қаласы бойынша процессиямен әкелінетін. Санкта Скалаға тек тізе бүгіп көтерілуге болады. Жалпы қолданыс үшін баспалдақ 1589 жылы салынған төрт қосымша баспалдақпен, әр жағынан екі-екіден қоршалған. 1724 жылы папа Бенедикт XIII мармар баспалдақты көптеген қажылардың баспалдаққа көтерілуінен тозығып кеткенін қорғау үшін ағашпен жаптырды. 2019 жылға дейін баспалдақ жабық күйде болды, содан кейін қорғаныш ағаш жабыны алынып, реставрациядан кейін мәрмәр ашық қалды. 2019 жылдың 11 сәуірінде баспалдақ қайта ашылғанда, қажыларға 300 жылдан бері алғаш рет мәрмәр баспалдаққа тізе бүгіп көтерілуге рұқсат берілді. Феррау Фенцони, Пол Бриль, Пауло Гидотти, Джованни Баттиста Риччи, Чезаре Торелли, Антонио Виварини, Андреа Лилио, Чезаре және Винченцо Конти, Балдассаре Кроче, Вентура Салимбени және Антонио Скальвати. Бұл фрескалар үшін Неббия жасаған көптеген эскиздер сақталған, бірақ әр фресканы кім салғаны нақты белгісіз. 2007 жылы ірі реставрация жұмыстары аяқталды, оны көбінесе Гетти қоры қаржыландырды. Рим папасы Пий VII 1817 жылдың 2 қыркүйегінде Кереберіске сәйкес баспалдаққа көтерілгендерге әр қадам үшін тоғыз жылдық кешірім берді. 2015 жылдың 11 тамызында Апостолдық жазалау мекемесі, "махаббатпен шабыттанған" барлық адамдарға Мәсіхтің азапты жолы туралы ойланып, тізе бүгіп баспалдаққа көтерілген, сондай-ақ тәубе етіп, қасиетті қауымға қатысып, басқа да католик дұғаларын оқыған, оның ішінде Папаның ниеттері үшін дұға оқығандарға толық кешірім берді. Денелік мүмкіндігі шектеулі адамдар баспалдақта Мәсіхтің азапты жолы туралы ойланып, басқа да шарттарды орындау арқылы толық кешірім алуға құқылы болды. 1933 жылы Киелі жылды ашу рәсімінің бір бөлігі ретінде Рим викары кардинал Франческо Маркетти Селвадьяни жүздеген адамнан тұратын топты тізе бүгіп баспалдаққа көтерілді. 2019 жылдың сәуір және шілде айлары аралығында қажыларға 300 жылдан бері алғаш рет түпнұсқа ашық мәрмәр баспалдақтарға тізе бүгіп көтерілуге рұқсат берілді. Нәтижесінде, бұл кезеңде келушілер саны әдеттегіден үш есеге өсті және кіреберісте ұзақ кезеңдер пайда болды. 1845 жылы Скала Санктаға барған Чарльз Диккенс: "Мен өмірімде осы көріністі бірден күлкілі де жағымсыз деп тапқан емеспін", - деп жазды. Ол діни саяхатшылардың баспалдаққа тізе бүгіп көтерілуін "сыртқы рәсімдерге сенудің қауіпті түрі" деп сипаттады.

According to Catholic Church tradition, the Holy Stairs were the steps leading up to the praetorium of Pontius Pilate in Jerusalem on which Jesus Christ stepped on his way to trial during his Passion. Medieval legends claim that Saint Helena, mother of Emperor Constantine the Great, brought the Holy Stairs from Jerusalem to Rome circa AD 326. In the Middle Ages, they were known as "Scala Pilati" ("Stairs of Pilate"). From old plans it appears that they led to a corridor of the Lateran Palace, near the Chapel of Saint Sylvester, and were covered with a special roof. In 1589, Pope Sixtus V had the Papal Lateran Palace, then in ruins, demolished to make way for the construction of a new one. He ordered the Holy Stairs be reconstructed in their present location, before the Sancta Sanctorum (Holy of Holies), named for the many precious relics preserved there. The chapel also houses an icon of Christ Pantocrator, known as the "Uronica", that was supposedly begun by Saint Luke and finished by an angel. This celebrated icon of Santissimi Salvatore Acheiropoieton ("not made by human hands"), on certain occasions, used to be carried through Rome in procession. The Scala Sancta may only be ascended on the knees. For common use, the staircase is flanked by four additional staircases, two on each side, constructed circa 1589. In 1724, Pope Benedict XIII covered the marble stairs in wood for their protection, since the marble had been significantly worn away by the many pilgrims ascending the stairs over time. The stairs remained covered until 2019, when the protective wood covering was removed and the marble exposed following restoration work. When the stairs were reopened on 11 April 2019, pilgrims were permitted to ascend the exposed marble stairs on their knees for the first time in almost 300 years. Ferraù Fenzoni, Paul Bril, Paulo Guidotti, Giovanni Battista Ricci, Cesare Torelli, Antonio Vivarini, Andrea Lilio, Cesare and Vincenzo Conti, Baldassare Croce, Ventura Salimbeni, and Antonio Scalvati. Numerous preliminary drawings by Nebbia for these frescoes are extant, though it is not known with certainty who painted each fresco. A major restoration was completed in 2007 and funded largely by the Getty Foundation. Pope Pius VII on 2 September 1817 granted those who ascend the Stairs in the prescribed manner an indulgence of nine years for every step. Pope Pius X, on 26 February 1908, conceded a plenary indulgence as often as the Stairs are devoutly ascended after Confession and Holy Communion. On 11 August 2015, the Apostolic Penitentiary granted a plenary indulgence to all who, "inspired by love", climbed the Stairs on their knees while meditating on Christ's passion, and also went to Confession, received Holy Communion, and recited certain other Catholic prayers, including a prayer for the Pope's intentions. Those who were physically impeded from climbing the stairs could obtain the plenary indulgence by meditating on Christ's passion while at the Stairs and completing the other conditions. As part of the ceremonies opening the Holy Year in 1933, Cardinal Francesco Marchetti Selvaggiani, Vicar of Rome, led a crowd of hundreds in mounting the steps on their knees. Between April 2019 and July 2019, pilgrims were permitted to ascend the stairs kneeling on the original uncovered marble steps for the first time in almost 300 years. As a result, visitor numbers during this time increased threefold from the usual, and long lines formed at the entrance. Charles Dickens, after visiting the Scala Sancta in 1845, wrote: "I never, in my life, saw anything at once so ridiculous and so unpleasant as this sight." He described the scene of pilgrims ascending the staircase on their knees as a "dangerous reliance on outward observances".