Дальмени: Шотландияның тарихи ауылы мен бекінісі

Кіріспе

Далмени – Шотландиядағы ауыл және азаматтық округ. Ол Форт фиордының оңтүстік жағасында, Оңтүстік Куинсферриден оңтүстік-шығысқа қарай 1,6 шақырым (1 миль) және Эдинбург қаласының орталығынан батысқа қарай 12,9 шақырым (8 миль) жерде орналасқан. Бұл ауыл Батыс Лотианның дәстүрлі шекараларында жатыр және Эдинбург қалалық кеңесінің жергілікті басқаруына бағынады. Далмени X99 Queensferry автобусының қызмет көрсету маршрутындағы айналымдық бағытқа кіреді.

Атау тарихы

13 ғасырдағы Dunmanyn (кейіннен Dunmanie, содан кейін Damenie, сондықтан қазіргі заманғы түрі) атауының түрі бірінші бөлігінің британдық din немесе гэльдік dun, яғни бекініс екенін көрсетеді. "Монахтар бекінісі" деген мағынадағы dun managh сөзінен туындауы ықтимал емес: Далмениде ең болмаса монахтардың қонысы болған дегенге ешқандай дәлел жоқ. Атау "тасты бекініс" дегенді білдіретін din meyni немесе "тасты бекіністің орны" дегенді білдіретін din meyn an сөздерінен шыққан болуы мүмкін. Бұл атау бір кезде Craigie Hill төбесінде тұрған үш қабырғалы ежелгі бекініске сілтеме жасайды. Екінші бөлігі Форт өңіріне жақын жерлердің ежелгі атауы болған Manauмен де байланыстырылған, бұл "Ману бекінісі" деген мағынаны береді (Сламаннанды, "Ману тауы", және Клэкманнанды, "Ману тасы" сияқты).

Инфрақұрылым

Ауылда шамамен 100 оқушыға арналған бастауыш мектеп пен Форт теміржол көпірінің оңтүстік жағындағы теміржол станциясы бар, ол Квинсферри қаласына да қызмет етеді.

Шіркеу

Сент Адамнонның ағаш шіркеуі 8 ғасырдан бері болған болуы мүмкін. Бұл 1130 жылы тас шіркеумен алмастырылды, мүмкін, Госпатрик, Данбар графы, Аллердейл лорды Вальдевтің ұлы салған. Шіркеуде Сент-Кутберт, Сент-Бриджет және Сент-Адамнонға арналған үш құрбандық тақтасы болды. Шіркеу Шотландиядағы қолданыстағы ең жақсы сақталған норман/роман стиліндегі шіркеу ретінде танылады және Ұлыбританиядағы ең толық шіркеулердің бірі болып табылады, тек бастапқы батыс мұнарасы жоғалған, ол 1937 жылы ұзақ уақыттан кейін симпатиялық стильде жаңасымен ауыстырылды. Ең көрнекті ерекшелігі – оңтүстік жағындағы кішкентай басты кіреберіс есігін шеңберлейтін әсем арка. 12 ғасырдан бастап кеме, хор және апсида дерлік толық сақталған. Шал мен апсида аркаларының мүсіндік өрнектері, сондай-ақ апсида күмбезін қолдаған қуатты аң басының тіреулері ерекше көзге түседі. Бұл ерекшеліктер де өте жақсы сақталған, бастапқы құралдың іздері әлі де көрінеді. Оңтүстік есік күрделі өрнекпен безенілген, жоғарыда соқыр аркадамен жандандырылған "агнус дай" және "бестиарий" символдарын бейнелейді. Бұл есік Данфермлин аббаттығының солтүстік есігімен салыстыруға болады. Шіркеу маңындағы жерлеу орындарында адвокат және тарихшы Джон Хилл Бертон (1809–81) жатыр. Солтүстік (Розбери) дәлізі 1671 жылға дейін салынған және 19 ғасырдың соңында қайта жаңартылған. Онда күрделі, бірақ "нақты емес" нео-нормандық элементтер бар. Бұл зират шіркеуден бұрын пайда болғанын білдіреді. Ауылдың шығыс жағындағы жол бойында кішірек үйінді орналасқан. Бұл мәліметті 7 ғасырға жататын есіктің жанындағы табыт тасы да растайды, ол 1937 жылғы қалпына келтіру жұмыстары кезінде табылған. Қауымдық шіркеуден басқа, ең маңызды ғимараттар – Далмени үйі және Барнбогл қамалы, ауылдың шығысында, Розебери графының резиденциясы. Ең танымал граф – Арчибальд, Розеберидің 5-ші графы, ол 1894 жылдан 1895 жылға дейін премьер-министр болып қызмет еткен және қазіргі графтың атасы. Ауылдың өзі 19 ғасырдың басындағы коттедждерден тұрады, олар негізгі көше бойында салынған (Далмени үйімен бір уақытта), ал оңтүстікке қарай 20 ғасырдың тұрғын үйлері A90 тас жолына жақын орналасқан. A90-нан оңтүстікке қарай Далмени мұнай қоймасы орналасқан, бұрын BP басқарған, бірақ 2018 жылдан бастап INEOS басқаратын ірі мұнай сақтау нысаны. Бұл нысан 1970 жылдары бұрынғы мұнай палесі кенішінің орнында салынған және кен орнының қалдықтарымен үйілген. Мұнай осы жерден Форт фиордындағы Хаунд Пойнт терминалына бекітілген танкерлерге тасымалданады. Далмени, Квинсферри, Кирклистон, Каммо, Крамонд, Барнтон, Сильверкноуз, Гогар, Хермистон және Ньюбридж Эдинбург қалалық кеңесінің Алмонд сайлау округін құрайды.

A timber chapel to St Adamnon may have existed since the 8th century. This was replaced by a stone church around 1130, probably by Gospatric, Earl of Dunbar, son of Waldeve, Lord of Allerdale, and the church had three altars: to St Cuthbert, St Bridget and St Adamnon. The church is recognised as the finest Norman/Romanesque parish church still in use in Scotland, and one of the most complete in the United Kingdom, lacking only its original western tower, which was replaced in a sympathetic style in 1937 having been long absent. The most notable feature is the ornate archway framing the small main entrance door on the south side. The aisleless nave, choir and apse survive almost complete from the 12th century. The refined sculptural detail of the chancel and apse arches is notable, as is a series of powerful beast head corbels supporting the apse vault. These features are also extremely well preserved, with the original tool marks still visible. The elaborate south doorway is carved with symbols representing a bestiary and an "agnus dei", enlivened with blind arcading above. The door is comparable to the north door at Dunfermline Abbey. Interments in the churchyard include the advocate and historian John Hill Burton (1809–81). The north (Rosebery) aisle dates from 1671 and was remodelled in the late 19th century. This has elaborate but "inaccurate" Neo Norman details. This would mean that the graveyard predates the church. A second detached mound of smaller size lies on the east road out of the village. This pre dating is further evidenced by the 7th century coffin stone near the door which appears to have been dug up during the 1937 restoration. Besides the parish church, the most significant buildings are Dalmeny House and Barnbougle Castle, to the east of the village, home to the Earl of Rosebery. The most notable earl was Archibald, 5th Earl of Rosebery, who served as Prime Minister from 1894 to 1895 and is the grandfather of the present earl. The village itself consists of early 19th century cottages along the main street (built at the same time as Dalmeny House), with 20th century housing to the south close to the A90. To the south of the A90 is the Dalmeny Tank Farm, a large oil storage facility formerly operated by BP, but since 2018 by INEOS. The facility was constructed in the 1970s on a former oil shale mine, and is screened by a mound of the waste material from the mine. Oil is transferred from the site to tankers moored at the Hound Point Terminal in the Firth of Forth. Dalmeny, along with Queensferry, Kirkliston, Cammo, Cramond, Barnton, Silverknowes, Gogar, Hermiston, and Newbridge, forms the Almond electoral ward of the City of Edinburgh Council.

Далменидің танымал тұлғалары

Джон Чессер (1819–92), сәулетші, Далмениде дүниеге келді және кейін әкесінен кейін Далмени иелігінің жұмысшысы болып істеді. Арчибальд Примроуз, Росберидің 5-ші графы (1847–1929), 1894 жылдан 1895 жылға дейін премьер-министр болды. Леди Мэри Шепард (1777–1847), философ. Сэр Джек Стюарт Кларк, баронет (1929 ж.т.), кәсіпкер және Еуропалық парламенттің бұрынғы депутаты. Қазіргі уақытта Дундас қамалында тұрады. Кэролайн, Далмени ледисі, қорғаныс сарапшысы. Пастор Томас Робертсон (1799 ж.с.), Далменидің дін қызметкері, Эдинбург Корольдік қоғамын құрғандардың бірі.