Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Түркиядағы мешіт
Mosque in Turkey
Ірі Фатих мешіті (Fatih Camii, ағылшын тілінде "Жеңімпаздың мешіті") – Түркияның Стамбул қаласындағы Фатих ауданындағы Февзи Паша көшесінде орналасқан Осман мешіті. Алғашқы мешіт 1463 және 1470 жылдар аралығында Киелі Апостолдар шіркеуі орнында салынған. 1766 жылғы жер сілкінісінен ауыр зақымданған, ол 1771 жылы басқа жобамен қайта жаңартылған. Мешіт 1453 жылы Константинопольді жаулап алған Осман сұлтаны Мехмед Жеңімпаздың құрметіне аталған. Бір кезде теология, құқық, медицина, астрономия, физика және математиканы оқудың маңызды орталығы болған Сахн-ы Семан медресесі Фатих мешітінің бір бөлігін құрады. Оны Мехмедтің Стамбулдағы сарайына шақырған түркі астрономы Әли Құшжи салған. Мешіт кешені 2009 жылы және одан он жыл кейін толыққанды қалпына келтірілді. 2021 жылы ғибадат етушілерге қайта ашылды.
The large Fatih Mosque (Fatih Camii, "Conqueror's Mosque" in English) is an Ottoman mosque off Fevzi Paşa Caddesi in the Fatih district of Istanbul, Turkey. The original mosque was constructed between 1463 and 1470 on the site of the Church of the Holy Apostles. Seriously damaged in the 1766 earthquake, it was rebuilt in 1771 to a different design. It is named after the Ottoman sultan Mehmed the Conqueror, known in Turkish as Fatih Sultan Mehmed, who conquered Constantinople in 1453. The Sahn ı Seman Medrese, once an important center for the study of theology, law, medicine, astronomy, physics and mathematics, formed part of the Fatih Mosque. It was founded by the Turkic astronomer Ali Qushji who had been invited by Mehmed to his court in Istanbul. The mosque complex was completely restored in 2009 and again ten years later. It reopened to worshippers in 2021.
Тарих
Фатих мешіті кешені – 1463 және 1470 жылдар аралығында Стамбулда Мехмед II-нің бұйрығымен салынған, бұрын-соңды болмаған көлемді және күрделі діни және әлеуметтік ғимарат. IV ғасырдағы Апостолдар шіркеуі мешітке орын беру үшін бұзылды. Византия шіркеуі Төртінші крест жорығынан бері тозыққа түсті. Бұл Константинопольдің Экуменикалық Патриархатының кафедралық шіркеуі болғанымен, Экуменикалық Патриархқа ғимаратты жөндеуге рұқсат берілмеді. Фатих мешіті Осман империясының сәулет дәстүріндегі тұңғыш монументалды жоба болды. Алғашқы кешенге сегіз медресе, кітапхана, аурухана (дарüşşifa), дервиштер үйі (taphane), керуенсарай, базар, хамам, бастауыш мектеп (mektep), кедейлерге арналған халықтық асхана (imaret) және 280 дүкен кірді. Кейіннен бірнеше мазарлар (түрбе) қосылды. Алғашқы кешен Февзи-Паша көшесінің Алтын мүйіз жағындағы шамамен төртбұрышты аумақты алып жатты. Бірінші мешіт 1509 жылғы жер сілкінісінен ауыр зақымдар алды. Одан кейін жөнделді, бірақ 1557 және 1754 жылдарғы жер сілкінісінен қайта зақымдалып, тағы жөнделді. 1766 жылдың 22 мамырындағы жер сілкінісінде толығымен қирады, күмбезі құлап, қабырғалары жөндеуге келмейтіндей зақымдалды. Сұлтан Мұстафа III-нің тапсырысымен қазіргі мешіт (толыққандай басқа жоспармен салынған) 1767 және 1771 жылдар аралығында салынды. Бұл пікірді басқа түрік ғалымдары да қолдайды, олар Осман сәулетінің "Жақын Шығыс сәулет дәстүрінің" жалғасы екенін айтады.
The Fatih Mosque complex was a religious and social building of unprecedented size and complexity built in Istanbul between 1463 and 1470 by order of Mehmed II. The 4th century Church of the Holy Apostles was demolished to make way for the mosque. The Byzantine church had fallen into disrepair since the Fourth Crusade. Even though it was the cathedral church of the Ecumenical Patriarchate of Constantinople, the Ecumenical Patriarch was not permitted to carry out essential repairs to the structure. The Fatih Mosque was the first monumental project in the Ottoman imperial architectural tradition. The original complex included eight medreses, a library, a hospital (darüşşifa), a dervish inn (taphane), a caravanserai, a market, a hamam, a primary school (mektep) a public kitchen (imaret) for poor and a collection of 280 shops. Various tombs (türbes) were added at a later date. The original complex covered an almost square area of extending along the Golden Horn side of Fevzi Paşa Caddesi. The first mosque was badly damaged in the 1509 earthquake. After that it was repaired, but was then damaged again by earthquakes in 1557 and 1754 and repaired yet again. It was then completely destroyed by an earthquake on 22 May 1766 when the main dome collapsed and the walls were irreparably damaged. Commissioned by Sultan Mustafa III, the current mosque (designed on a completely different plan) was built between 1767 and 1771 This opinion is supported by other Turkish academics that state Ottoman architecture is an extension of "Near Eastern architectural tradition".