Францискан тәртібінің тарихы және негіздері

Кіріспе

Кіші ер бауырлар орденінің сақтаған тәртібі

Франциск Ассизский үш орден құрды және әрқайсысына ерекше ереже берді. Мұнда тек бірінші орденнің, яғни Кіші ер бауырлар орденінің ережесі талқыланады.

Шығу тегі

Қасиетті Франциск бірнеше ереже жазды ма, әлде бір ғана ереже ме, бірнеше нұсқасы бар ма, оны тікелей аспаннан аян арқылы алды ма, әлде ол оның ұзақ тәжірибелерінің жемісі ме, оған соңғы шабыт берді ме, әлде оның нақты түрі басқалардың әсерінен болды ма, бәрі бұл әр түрлі жауаптар алатын сұрақтар. Бірінші ереже – Франциск 1209 жылы Папа Иннокентий III-ге мақұлдау үшін ұсынған ереже; оның нақты мәтіні белгісіз. Алайда, Томас Челано мен Бонавентураның айтуынша, бұл бастапқы ереже 1208 жылы Портиункула шіркеуінде естілген Ізгі хабардың кейбір үзінділерінен ғана тұрды. Бұл сөздердің қай Ізгі хабардан алынғаны белгісіз. Екінші ережеде кездесетін келесі үзінділер – Матай 19:21; Матай 16:24; Лұқа 9:3 (i және xiv), 1209 жылғы түпнұсқаның бөлігі ретінде қарастырылады. Олар елшілік өмір сүруді, оның барлық бас тартуларын және қиыншылықтарын талап етеді. Бұған кез келген діни орденге қажетті мойынсұнушылық, пәктілік және кедейлік үш анты, сондай-ақ іс жүзіндегі мінез-құлық ережелері қосылды. Бұл туралы Челанолық Томас былай дейді: «Бақытты Франциск, Құдай Ие осы мақсатпен күн сайын [ағалардың] санын көбейтіп отырғанын көріп, өзі үшін де, қазіргі және болашақ бауырлары үшін де қарапайым және қысқаша өмір үлгісі мен ережесін жазды, ол тек қана кемелділікке ұмтылған қасиетті Ізгі хабардың тілін қолданды». Бонавентура мен «Үш жолдас туралы аңыз» (viii) бір-біріне ұқсас сөздерді қайталайды. 1209 жылдың 23 сәуірінде Иннокентий III осы «өмір түріне» ауызша келісім берді, ол Бірінші ереже деп аталды. 1215 жылы Төртінші Латерандық Кеңестің 13-ші каноны жаңа діни ордендер құруға тыйым салды және жаңа үйді құруға ниет білдіргендерден бұрыннан бар бекітілген ережені таңдауды талап етті. Ливариус Олигер Франциск пен оның ізбасарларын бұл тыйымнан босатылғанын жасырын мақұлдау деп санайды. Анджело Клареноның айтуынша, кейбір жалпы бөлімде министрлер мен күзетшілер кардинал Уголинодан Францискке оның ықпалын қолданып, Аугустин, Бенедикт және Бернард ережелеріне сәйкес орденге ұйымдастыру енгізуі және олардың ықпалына ішкіру үшін сұраған. Франциск сұрақталғанда, ол қарапайымдық жолымен жүруге шақырылғанын және әрқашан Кресттің ақымақтығын ұстанатынын айтты. Бұл оқиға, ең болмаса, 1220 жылы болған. Дегенмен, 1220 жылдың 22 қыркүйегіндегі Гонорий III-нің «Кешіргіш ұсақ монахтардың приорына немесе күзетшілеріне» арналған бұйрығында басқа ордендерге сәйкес, бір жылдық жаңадан бастау мерзімі енгізілді, содан кейін ешкім орденді тастай алмайды (1221 жылғы ереженің c. ii). Сонымен қатар, жалпы тарап арқылы көптеген құзырлар қызметшілерге берілді. Бұрын бұл тарапқа барлық бауырластар қатысса, енді тек қызметшілер ғана қатысады. Бұл Францисктің Пётр Катанеоға күнделікті басқаруды тікелей генералды викарий ретінде тапсырған уақыты. Екінші ереже, мүмкін, 1221 жылы Портиункуланың жалпы тарауында жарияланды, онда барлық монахтар соңғы рет жиналды. Ол сол жылдың күзінде қолданылған, өйткені Германиядағы монахтар 1221 жылдың қазан айында Аугсбургте осы ереженің c. xviii-ге сәйкес провинциялық тарау өткізді. Францискан орденінің маңызды кезеңін белгілеген бұл екінші ереже туралы Челанолық Томас немесе Сент-Бонавентура ештеңе айтпағаны таңғажайып көрінуі мүмкін. Мұның себебі, ол орденде туындаған қиындықтармен байланысты болуы мүмкін, олар туралы үндемей қалуды жөн көрді. Екінші ережеді бірқатар францискан жазушылары «Regula prima» деп атайды, өйткені ол мәтінінде бірінші рет белгілі, немесе «Regula non bullata», өйткені ол ешқашан паптық бұйрықпен салтанатты түрде расталмаған. Ол көптеген қолжазбаларда сақталған және жиі басылып шығарылған. Ол жиырма үш тараудан тұрады, олардың кейбіреулері толыққанды жазба мәтіндерінен тұрады; ал басқаларында көптеген ескертулер бар, тіпті соңында дұғалар да бар. Бұл жаңа емес, бірақ Иннокентий III бекіткен, әрине, түпнұсқа түрінде емес, ол бізге дейін жеткен жоқ, 4 бірақ он екі жыл бойы көптеген өзгерістер мен толықтырулардың салдарынан алған түрінде. Паскаль Робинсонның айтуынша, бұл «жаңа емес, бірақ Иннокентий III бекіткен, шын мәнінде оның бастапқы түрінде емес, ол бізге жеткен жоқ, бірақ он екі жыл бойы көптеген өзгерістер мен толықтырулар нәтижесінде алған түрінде». Кіріспе сөздері «Франциск бауырлас, біздің Папамыз Иннокентийге мойынсұну мен құрмет көрсетуге уәде береді» (1216 ж.) екінші ереже алғашқысының кеңейтілген нұсқасы екенін анық көрсетеді.

Whether St. Francis wrote several rules or one rule only, with several versions, whether he received it directly from heaven through revelations, or whether it was the fruit of his long experiences, whether he gave it the last touch or whether its definite form is due to the influence of others, all these are questions which find different answers. The first rule is that which Francis submitted to Pope Innocent III for approval in the year 1209; its real text is not known. However, according to Thomas of Celano and Bonaventure, this primitive rule was little more than some passages of the Gospel heard in 1208 in the chapel of the Portiuncula. From which Gospel precisely these words were taken, is unknown. The following passages, Matthew 19:21; Matthew 16:24; Luke 9:3, occurring in the second rule (i and xiv), are considered as a part of the original one of 1209. They enjoin apostolical life with all its renouncements and privations. The three vows of obedience, chastity, and poverty, essential to any religious order, and some practical rules of conduct were added. Thomas of Celano says in this regard "Blessed Francis, seeing that the Lord God was daily increasing the number [of the brethren] for that very purpose, wrote down simply and in few words for himself and his brethren, both present and future, a pattern and rule of life, using chiefly the language of the holy Gospel after whose perfection alone he yearned". Bonaventure and the so called "Legend of the Three Companions" (viii) repeat almost the same words. It was to this "form of life," which has become known as the First Rule, that Innocent III gave verbal approval on April 23, 1209. In 1215, Canon 13 of the Fourth Council of the Lateran forbade the establishment of new religious orders and required those who wished to found a new house to choose an existing approved rule. Livarius Oliger sees in the fact that Francis and his followers were considered exempt from this prohibition, an implicit approval. Angelo Clareno says that at some general chapter the ministers and custodes, asked Cardinal Ugolino to use his influence with Francis that he might introduce some organization into the order according to the Rules of Augustine, Benedict, and Bernard, and that they might receive some influence. Francis being questioned, answered that he was called to walk by the way of simplicity, and that he would always follow the folly of the Cross. The chapter at which this occurred was most, likely the one of 1220. Nonetheless, in a bull of Honorius III, of 22 September, 1220 "to the Priors or Custodes of the Friars Minor," one year of novitiate is introduced, in conformity with other orders, after which no one may leave the order (c. ii of the rule of 1221). Furthermore, much authority is given to the ministers through the general chapter, which hitherto had been frequented by all the brothers, but now is reserved to the ministers. This is about the time that Francis delegated the direct day to day governance to Peter of Cataneo as vicar general. The second rule was probably published at the General Chapter of Portiuncula, 1221, where for the last time all the friars convened. It was certainly in use in the autumn of the same year, since the Friars in Germany held at Augsburg in October 1221, a provincial chapter in accordance with c. xviii of this rule. It may appear strange that neither Thomas of Celano nor St. Bonaventure mentions this second rule, which certainly marked an important stage in the Franciscan Order. The reason thereof may be because it was composed in connexion with troubles arisen within the order, on which they preferred to keep silent. The second rule is called "Regula prima" by a number of Franciscan writers, it being the first known in its text, or also "Regula non bullata," for it was never solemnly confirmed by a papal Bull. It has been preserved in many manuscripts and has been often printed. It consists of twenty three chapters, some of which are composed almost entirely of scriptural texts; in others many admonitions are found and towards the end even prayers. is not a new one, but the same that Innocent III approved, not indeed in its original form, which has not come down to us, 4 but rather in the form it had assumed in the course of twelve years, as a consequence of many changes and additions. Paschal Robinson says that it " is not a new one, but the same that Innocent III approved, not indeed in its original form, which has not come down to us, but rather in the form it had assumed in the course of twelve years, as a consequence of many changes and additions." The introductory words "Brother Francis . promises obedience and reverence to our Lord Pope Innocent" (d. 1216) show clearly that the second rule is only an enlarged version of the primitive one.

1223 жылғы ереже

Бонавентура орденнің үлкен өсімге жеткенін, содан кейін әмірді қысқарту туралы шешімге келгендігін айтады. Франциск, Лео бауырлас және Болоньялық Бонизо бауырлас 1223 жылы Риети қаласына жақын, әдемі ағаштармен жабылған төбе – Фонте Коломбоға барды. Олар нан мен суға ораза ұстап, Лео бауырластың ережелерді жазып алуын қамтамасыз етті. Бұл ережеге сеніп тапсырылған Илияс бауырлас бірнеше күннен кейін оны жоғалтқанын мәлімдеді, сондықтан Франциск ережені қайта жаздырды. 1223 жылы жасалған ереже, 29 қараша 1223 жылы Гонорий III-нің "Solet annuere" бұйрығымен ресми расталды. 1223 жылғы ереже – бұл нағыз Францискандық ереже, Кіші бауырлар осы ережені әлі де сақтайды. Францискан авторлары оны "Regula bullata" немесе "Regula secunda" деп атайды. Жоғарыда айтылғандардан Франциск ережесін кезең-кезеңімен жетілдіріп, жағдайға бейімдегенін көруге болады. Францискке үшінші ережені қайта жасауда сыртқы күштер әсер еткенін сенетіндер, Папа Григорий IX-ның "Quo elongati" (1230) бұйрығында, ол Францисктің ережеге қатысты ниетін білгенін айтады, себебі ол оған оны жазу кезінде көмектесіп, оның растауын алған.

Мазмұны

Бұл ереже "Solet annuere" атты бұйрықта жазылған және мынадай ерекше сөздермен басталады: "Кіші бауырлардың ережесі мен өмірі осы: Иеміз Иса Мәсіхтің қасиетті Ізгі хабарын бағыну, мүліксіздік және тазалықта өмір сүру арқылы сақтау". Әйгілі Франциск Папа Гонорийге және оның ізбасарларына бағынуға уәде береді, ал басқа бауырлар Франциск бауыр және оның ізбасарларына бағынуға тиіс (с. і). Осылайша, Шіркеуде бірліктің берік негізін қалап, Франциск бауырларды қабылдау, мойындау және киім-кешектері туралы егжей-тегжейлі мәлімет береді. Қажеттілік болмаса, аяқ киім киюге тыйым салынады (с. ii). Үшінші тарауда дін қызметкерлеріне "Псалтирьді қоспағанда, қасиетті Рим шіркеуінің тәртібі бойынша құдайлық қызмет атқару; сондықтан (немесе, олар) брейвиарларға ие болуы мүмкін" деп нұсқау беріледі. Лайықты бауырлар канондық сағаттарға сәйкес орналасқан Патерностерді оқуға тиіс. Бауырлар "Барлық Әулиелер күнінен бастап, Иеміздің туған күніне дейін", сондай-ақ Ұлы оразада және әр жұма сайын ораза ұстауы керек. 1221 жылғы ережеде міндетті болған, Эпифанияда басталатын қырық күндік ораза бауырлардың жақсы ниетіне қалдырылады. Бауырлар әлемді аралап жүргендегі мінез-құлқына қатысты әдемі насихаттар айтылады. Оларға айқын қажеттілік немесе денсаулықтың нашарлауы болмаса, жылқымен жүруге тыйым салынады (с. iii). Келесі тарауда "барлық бауырларға өздері немесе олардың орнына басқа біреу арқылы монета немесе ақша қабылдамауға қатаң бұйырылады". Алайда, дін қызметкерлері мен сақтаушылар рухани достар арқылы, орындар мен уақытқа және басқа да жағдайларға қарай, өздерінің бағыныстарын қамқорлыққа алуға тиіс, бірақ олар "монета немесе ақша қабылдамауы керек" (с. iv). Франциск жұмыссыздықты жою және олардың күнкөрісін қамтамасыз ету үшін "Иеміз жұмыс істеу рақымын берген бауырлар" жұмыс істеуі керек деп талап етеді. Бірақ олар "барлық уақытша нәрселерге бағышталған дұға мен құлшылық рухын сөндірмейтіндей" жұмыс істеуі керек. Олар еңбегінің сыйақысы ретінде монета мен ақшадан басқа қажетті заттарды алуға құқылы (с. v). VI тарау ең маңызды. Онда ең жоғары кедейлік туралы нұсқаулар бар: "Бауырлар өздеріне үй, жер немесе ешқандай нәрсе иеленбесін. Осы дүниеде қажылықтағы және жат жерліктей болып, садақа іздеп сеніммен жүрсін". "Бұл, қадірлі бауырларым, ең жоғарғы кедейліктің шыңы, ол сендерді аспан патшалығының мұрагерлері мен патшалары етіп қойды: байлық жағынан кедей, бірақ ізгілік жағынан жоғары". Содан кейін бауырластық сүйіспеншілікке және өзара сенімділікке шақырады, "егер ана өз тәндік ұлын асырап, сүйсе, онда адам өзінің рухани бауырын одан да ықыласпен сүйіп, бауырын асырауы керек!" (с. vi). Келесі тарауда күнә жасаған бауырларға қолданылатын жазалау шаралары туралы айтылады. Кейбір жағдайларда олар өздерінің дін қызметкерлеріне жүгінуі керек, олар "басқалардың күнәларына ашуланбау немесе алаңдамау керек, өйткені ашу мен алаңдау өздері мен басқаларында қайырымдылыққа кедергі келтіреді" (с. vii). VIII тарау барлық бауырларға "осы діннің (режімнің) бауырларының біреуін әрдайым Бас министр және бүкіл бауырластықтың қызметшісі етіп тағайындауды" бұйырады. Оның қайтысымен провинциялық министрлер мен сақтаушылар Уитсон жиналысында оның орнын басатын адамды сайлауға тиіс. Облыстық министрлердің әрдайым қатысуға міндетті жалпы жиналма үш жылда бір рет немесе Бас министр қалаған жағдайда одан ұзақ немесе қысқа мерзімде өткізіледі. Уитсон жиналысынан кейін министрлер провинциялық жиналыстарды шақыра алады (с. viii). Мұнан кейін уағызшылар туралы арнайы тарау келеді. Бауырларға епископтың еркіне қарсы және Бас діни қызметкердің рұқсаты болмаса, ешқандай епархияда уағыз айтуға тыйым салынады. Бауырлар "адамдардың игілігі мен рухани өсуі үшін, оларға жамандықтар мен жақсылықтарды, жаза мен даңқты жариялау" үшін уағыз айтуы керек (с. ix). "Бауырлардың ескертуі мен түзетуі" - X тараудың тақырыбы. Олар бауырларына барып, ескертіп, кішіпейілділікпен және мейірімділікпен түзетуі керек, оларға өз жандары мен біздің ережемізге қарсы ештеңе бұйырмауы керек. Бірақ бауырлар Құдай үшін өз еркінен бас тартқанын есте ұстауы керек. Егер қандай да бір бауырлас рухани тұрғыдан ережеге бағынбайтын болса, ол өзінің дін қызметкерімен байланысуға тиіс, ол оны мейірімділікпен қабылдауға міндетті (с. x). XI тарауда бауырларға әйелдермен күдікті қарым-қатынас жасауға тыйым салынады, сондай-ақ оларға "Апостолдық Тәждің рұқсатын алғандардан басқа, монахтарға кіруге рұқсат етілмейді". Олар "ерлердің немесе әйелдердің куәгері болуға да құқылы емес". Он екінші және соңғы тарауда сарациндер мен басқа да мүсылман емес адамдардың арасына баруды қалайтын адамдар туралы айтылады, олар үшін провинциялық министрлерінен рұқсат алуы керек. Министрлер Пападан кардинал-қорғаушыны сұрауға міндетті, "осылайша" - Франциск осы сөздермен өзінің ережесін аяқтайды - "әрдайым қасиетті Шіркеудің бағынышты және мойынсұнушысы болып, католиктік сенімге негізделген, біз кедейлікті және кішіпейілділікті және Иеміз Иса Мәсіхтің қасиетті Ізгі хабарын сақтауымыз керек, оған біз берік уәде бердік" (с. xii). Осы қысқаша шолудан көрініп тұрғанындай, Франциск ережесі көптеген бұйрықтарды қамтиды, олар Франциск әйгілі насихаттарымен жұмсатылған. Бұл ереже - балаларымен сөйлейтін сүйіспеншілікпен толы әкенің не нәрсе айтарын көрсетеді. Бұл ереже әртүрлі биліктер тарапынан жоғары бағаланған. Біріншіден, Франциск өзі оған үлкен мән берді: "Бұл ереже оның бауырлары үшін өмір кітабы, құтқару үміті, Ізгі хабардың мәні, жетілу жолы, жұмақтың кілті және мәңгілік одастың келісімі" (II Cel., ii, 158). Николай III (Exiit) осылай айтады: "Бұл ереже Ізгі хабардың сөздеріне негізделген, оның күші Христиан өмірінің мысалынан шыққан, Шіркеудің негізін қалаушылардың, Апостолдардың сөздері мен істерімен бекітілген". Анджело Кларено (Expositio) оны "қайырымдылық пен ізгіліктің ережесі", "бейбітшілік, шындық және ізгіліктің ережесі" деп атайды. "Ізгі хабар ережесі" - ескі Франциск әдебиетінде оны жиі қолданылатын сөз. Франциск ережесінің соңғы жеті жүз жыл ішіндегі әсері өлшеусіз. Миллиондаған адам оған еріп, одан жүрек тыныштығын және өзінің және басқалардың қасиеттілігіне жол тапты. Ереже жалпы мағынада да аз маңызды әсер етпеді. Бұрынғы барлық ережелерден айырмашылығы, ол кедейлікті жеке мүшелер үшін ғана емес, бүкіл тәртіп үшін де белгіледі. Осы мәселеде Франциск Доминик тәртібіне және көптеген келешек институттарға да әсер етті. XIII ғасырдың басында Салимбен (эдж. Holder Egger, Mon. Germ. Hist. : Script., XXXII, 256) былай жазды: "Жаңа конгрегация құруды қалаған әркім, әйгілі Франциск тәртібінен бір нәрсені алуға тырысыңыз". Франциск кедейлігінің жалпы әсері туралы толық ақпарат алу үшін Dubois, "St. Francis of Assisi, social reformer" (New York, 1906) еңбегін қараңыз. Тәртіптің құрылымы да монах тәртіптерінен өзгеше. Ол қатаң түрде иерархиялық, монастырлар провинцияларға топтастырылған, олар провинциалдар басқарады, олар өз кезегінде бүкіл тәртіптің басшысы және басшысы - Бас министрдің билігінде болады. — Францисктің сөздері (с. iii Reg.): "Діни қызметкерлер қасиетті Рим шіркеуінің тәртібі бойынша құдайлық қызмет атқаруы керек, Псалтирьді қоспағанда", ерекше нәтиже берді. Папалық курияның қысқартылған брейвиарларын қабылдау арқылы Францискан бұл брейвиарды танымал етті, оны көптеген жағынан реформалады және оның бүкіл діни қызметкерлер тарапынан қабылдануына әкелді. (Бұл туралы толық ақпарат алу үшін Baeumer, "Geschichte des Breviers," Freiburg im Br., 1895, 318-беттен бастап қараңыз; Batiffol, "Histoire du Breviaire Romain," Paris, 1893, 142-беттен бастап қараңыз). Уағызға қатысты қағидалардың әсері де зор болды.

The rule is contained in the Bull "Solet annuere", and begins with these characteristic words: "The rule and life of the Minor Brothers is this, namely, to observe the holy Gospel of our Lord Jesus Christ by living in obedience, without property and in chastity." St. Francis promises obedience to Pope Honorius and his successors, the other brothers are to obey Brother Francis and his successors (c. i). Having thus laid the solid foundation of unity upon the Church, St. Francis gives particulars concerning reception, profession, and vestments of the brothers. They are forbidden to wear shoes, if not compelled through necessity (c. ii). Chapter the third prescribes for the clerics "the Divine Office according to the order of the holy Roman Church, with the exception of the Psalter; wherefore (or, as soon as) they may have breviaries." The laybrothers have to say Paternosters, disposed according to the canonical hours. The brothers are to "fast from the feast of All Saints until the Nativity of the Lord," during Lent, and every Friday. The forty days' fast (obligatory in the rule of 1221), which begins Epiphany, is left free to the good will of the brothers. Beautiful exhortations follow on the behaviour of the brothers when they go through the world. They are forbidden to ride on horseback, unless compelled by manifest necessity or infirmity (c. iii). The next chapter "strictly enjoins on all the brothers that in no wise they receive coins or money, either themselves or through an interposed person." However, the ministers and custodes have to take the greatest care of their subjects through spiritual friends, according to places and times and other circumstances, saving always that, as has been said, they shall not "receive coins or money" (c. iv). To banish idleness and to provide for their support, St. Francis insists on the duty of working for "those brothers to whom the Lord has given the grace of working." But they must work in such a way that "they do not extinguish the spirit of prayer and devotion, to which all temporal things must be subservient." As a reward of their labour they may receive things needed, with the exception of coins or money (c. v). Of the highest importance is chapter vi. It contains the prescriptions of the most ideal poverty: "The brothers shall appropriate nothing to themselves, neither a house nor place nor anything. And as pilgrims and strangers in this world let them go confidently in quest of alms." "This, my dearest brothers, is the height of the most sublime poverty, which has made you heirs and kings of the kingdom of heaven: poor in goods, but exalted in virtue " Then follows an appeal for fraternal love and mutual confidence, "for if a mother nourishes and loves her carnal son, how much more earnestly ought one to love and nourish his spiritual brother!" (c. vi). The following chapter treats of penance to be inflicted on brothers who have sinned. In some cases they must recur to their ministers, who "should beware lest they be angry or troubled on account of the sins of others, because anger and trouble impede charity in themselves and in others" (c. vii). Chapter viii charges all the brothers "always to have one of the brothers of this religion (order) as Minister General and servant of the whole brotherhood." At his death the provincial ministers and custodes must elect a successor in the Whitsun chapter. The general chapter, at which the provincial ministers are always bound to convene, is to be held every three years, or at a longer or shorter interval, where the general so wishes. After the Whitsun chapter, provincial chapters may be convoked by the ministers (c. viii). A special chapter on preachers follows next. The brothers are forbidden to preach in any diocese against the will of the bishop, and unless they are approved by the minister general. The brothers must preach "for the utility and edification of the people, announcing to them vices and virtues, punishment and glory " (c. ix). "Of the admonition and correction of the Brothers" is the title of chapter x. The ministers "shall visit and admonish their brothers, and shall humbly and charitably correct them, not commanding them anything against their souls and our Rule. The brothers however who are subject must remember that, for God, they have renounced their own will." If any brother cannot observe the rule spiritually, he must recur to his minister, who is bound to receive him kindly (c. x). In chapter xi the brothers are forbidden to have suspicious intimacy with women, nor are they allowed to "enter monasteries of nuns, except those to whom special permission has been granted by the Apostolic See." Nor may they "be godfathers of men or women." The twelfth and last chapter treats of those who wish to go among the Saracens and other infidels, for which purpose they must obtain leave from their provincial ministers. The ministers are bound to ask of the pope a cardinal protector, "so that" — with these touching words St. Francis concludes his rule — "being always subject and submissive at the feet of the same holy Church, grounded in the Catholic faith, we may observe poverty and humility and the holy Gospel of our Lord Jesus Christ, which we have firmly promised" (c. xii). As may be seen from this short survey the Franciscan rule contains many commandments, tempered by the sweet exhortations of St. Francis. It is the tender voice of a loving father that speaks to his children through the rule. This rule has been praised in the highest terms by different authorities. First of all St. Francis himself had a high idea of it: "This Rule he declared to be for his brethren the book of life, the hope of salvation, the marrow of the Gospel, the way of perfection, the key of Paradise and the covenant of an eternal alliance (II Cel., ii, 158). Nicholas III (Exiit) speaks in the same way: "This Rule is founded on the words of the Gospel, it has its force from the example of Christ's life, it is confirmed by the words and deeds of the founders of the Church, the Apostles." Angelo Clareno (Expositio) calls it "the Rule of charity and piety," "the Rule of peace, truth and piety." "The Evangelical Rule" is a much used expression for it in old Franciscan literature. The influence which the Rule of St. Francis has exercised for now seven hundred years is immeasurable. Millions have followed it, finding in it peace of heart, and the means of their own and other men's sanctification. Nor has the rule had less important effects in a more general way. Unlike all former rules, it established poverty not only for the individual members, but for the order as a whole. On this point St. Francis influenced even the Order of St. Dominic and many subsequent institutions. As early as the thirteenth century, Salimbene (ed. Holder Egger, Mon. Germ. Hist. : Script., XXXII, 256) wrote: "Whoever wants to found a new congregation, always take something from the Order of blessed Francis." For the general influence of Franciscan poverty see Dubois, "St. Francis of Assisi, social reformer" (New York, 1906). The constitution of the order is likewise different from that of the monastic orders. It is strictly hierarchical, the convents being grouped into provinces which are governed by the provincials, who in turn are under the jurisdiction of the minister general, the head and ruler of the whole order. — The words of St. Francis (c. iii Reg. ): "Let the clerics perform the Divine office according to the order of the holy Roman Church with the exception of the Psalter," have had a singular result. Through adopting the shorter breviary of the papal Curia the Franciscans made this breviary popular, reformed it in many points and led to its being practically received by the whole secular clergy. (See Baeumer, "Geschichte des Breviers," Freiburg im Br., 1895, p. 318 sqq. ; Batiffol, "Histoire du Breviaire Romain," Paris, 1893, p. 142 sqq.) The principles concerning preaching as laid down by St. Francis in c. ix of his Rule contain the secret of the great Franciscan preachers who have always been among the most successful and popular. Finally, chap. xii on missions amongst the infidels is a happy innovation in religious rules, as Angelo Clareno in his exposition wisely observed. There can be no doubt that the great impulse given to foreign missions in the thirteenth century is due to St. Francis, who was himself a missionary in the East and saw some of his brethren martyred for the Faith.

Интерпретация

Франциск өзінің ережесінде белгілеген идеал өте биік болды; оның бауырлары апостолдық өмірді іс жүзінде іске асыруға тиіс еді, және шын мәнінде Франциск пен оның серіктері осы стандартқа сәйкес өмір сүргенін көреміз. Бірақ, монахтардың саны тез өсіп, екінші жағынан, тәртіпке таза ниеті мен зор құлшынысы Францисктікідей болмаған адамдар қабылданып, ереже көптеген дау-дамайларға және, салдарынан, көптеген жарияланымдар мен түсіндірмелерге әкелді. Ереженің алғашқы түсіндірмесін Франциск өзі 1226 жылғы Өсиетінде берді. Ол онда өзінің және алғашқы шәкірттерінің өмірін бауырларға үлгі ретінде көрсетті. Сонымен қатар, ол олардан «уағыз айту немесе өздерін қудалау сылтауымен Рим Куриясынан шіркеу үшін немесе басқа да бір орын үшін хат сұрауға» тыйым салады. Ол барлық бауырларға «Ережеге қосымша түсіндірмелер енгізбеуді» бұйырды, бірақ ол оны таза және қарапайым түрде жазғандай, олар оны «сапайы және таза түсіну керек және соңына дейін қасиетті түрде сақтау керек». Дегенмен, бізде ережеге көптеген түсіндірмелер бар, және олардың көпшілігі Францисктің еркіне қарсы деп айтуға болмайды. Ол өмірінде кішіпейілділік танытып, шіркеу шешімдеріне толығымен бағынды, және ұлдарының да солай істеуін қалады. Тіпті, Оливи мен Кларено сияқты ереженің әрпін ұстанып жүрген рухтылар да ереженің ақылға қонымды түсіндірілуіне қарсы емес еді және өздері оның түсіндірмелерін жазды. Сонымен қатар, папалардың шешімдері – бұл жеңілдіктер емес, бірақ ереженің шынайы түсіндірмелері, олар тек шіркеу бекіткен жағдайда ғана міндетті. Реттілікті сақтап, бірінші кезекте шынайы түсіндірмелер, екінші кезекте жеке баяндамалар туралы айтамыз.

Аутентикалық түсіндірмелер

Бұл – Папаның ережеге қатысты Конституциялары. Ассизидегі бас жиында (1230 ж.) ережелердің мағынасы мен орындалуына күмән туғандықтан, папалық шешім алу үшін Григорий IX-қа көрнекті адамдардан делегация жіберілді. 1230 жылдың 28 қыркүйегінде папа «Quo elongati» (Bull. Franc., I, 68) бұйрығын шығарды, бұл орденнің болашағы үшін маңызды құжат. Бұл бұйрықта папа, қасиетті негізін қалаушының ниетін білетінін мәлімдейді, себебі ол ережелерді құрастыру мен бекітуге көмектескен, және монахтардың санасы тыныштығы үшін, Францисктің өсиеті оларға міндетті емес, өйткені Франциск оны жасаған кезде заң шығару құқығы болмаған. Сондай-ақ, бауырластар Евангелияның барлық кеңестеріне де бағынуға міндетті емес, тек ережеде нақты айтылған нәрселерге ғана, яғни бұйрықтарға немесе тыйымдарға ғана бағынады. Ақша және мүлік мәселелері бойынша шешімдер қабылдалады. Бауырластар елші (nuntius) тағайындауға болады, ол қайырымдастықтан ақша алады және соңғысының атынан монахтардың қазіргі қажеттіліктеріне жұмсайды немесе жақын уақыттағы қажеттіліктерге сенімді рухани досқа тапсырады. Жеке бауырлар мен бүкіл қауым үшін абсолютті кедейлік принципі сақталады, бірақ оларға қажетті жылжымалы заттарды пайдалануға рұқсат беріледі. Бұл Григорий IX-тың ең маңызды ұстанымдары, оның дана түсіндіру қағидалары орден үшін негізгі болып қала береді. Иннокентий IV «Ordinem vestrum» бұйрығымен, 14 қараша, 1245 ж. (Bull. Franc. I, 400), өзінің алдыңғысының ұстанымдарын бекітті, бірақ сонымен бірге кеңірек жеңілдіктер жасады, себебі ол бауырластарға елшіге немесе рухани досқа қажетті нәрселер үшін ғана емес, сонымен қатар пайдалы және ыңғайлы (commoda) нәрселер үшін де жүгінуге рұқсат берді. Алайда, орден 1249 жылы Метсте және 1260 жылы Нарбонда өткен бас жиындарда бұл артықшылықты қабылдаудан бас тартты, өйткені ол Григорий IX-тың бергенінен асып түседі. Сол бұйрықта Иннокентий IV бауырластардың пайдалануындағы барлық заттар, егер донор меншік құқығын өзіне сақтап қалмаса, Апостолдық таққа тиесілі екенін жариялады. Бұл шешімнің қажетті салдары – сол папаның «Quanto studiosius» бұйрығымен, 19 тамыз, 1247 ж. (Bull. Franc., I, 487) прокуратор тағайындалуы болды. Бұл прокуратор Апостолдық тақтың атынан монахтардың пайдалануындағы мүлікті басқаруда азаматтық тарап ретінде әрекет етуі керек еді. Бұл прокуратордың немесе Апостолдық синдиктің өкілеттіктерін Мартин IV «Exultantes in Domino» бұйрығымен, 18 қаңтар, 1283 ж. (Bull. Franc., III, 501) кеңейтті, әсіресе сот процестеріне қатысты. Орден 1285 жылы Милан жиынында Мартин IV-тің шешімін қабылдады, бірақ сонымен бірге сот ісінің көбеюіне қарсы ескертті (Франц Эрле, Archiv für Litteratur und Kirchengeschichte, VI, 55). Францискандық ережеге қатысты екі ең танымал Конституция, олар канондық құқық мәтініне енгізілген және әлі де Минорлықтар үшін талассыз билікке ие, – Николай III-тің «Exiit qui seminat» және Климент V-тің «Exivi de Paradiso» бұйрықтары. «Exiit» (c. iii, in VI, lib. V, tit. xii), 1279 жылдың 14 тамызында Витербо маңындағы Сорианода, ордендегі және одан тыс көрнекті адамдардың кеңесімен дайындалды, ережеге теориялық және практикалық тұрғыдан қарады. Николай III орденнің жауларына қарсы толық экспроприация, ортақ және жеке, заңды, қасиетті және лайықты екенін мәлімдеді, оны Мәсіхтің Өзі үйреткен, бірақ Ол әлсіздердің игілігі үшін кейде ақша алған. Бауырластар өздерінің ережелеріне сәйкес заттарды орташа пайдаланады. Меншік құқығы қасиетті орынға өтеді, егер донор оны сақтап қалмаса. Ақша мәселесіне ерекше назар аударылады. Елшілер мен рухани досқа жүктелетін міндеттер расталады және түсіндіріледі. Монахтардың ақшаға құқығы жоқ, сондай-ақ, адал емес елшіге де жауап беруге құқығы жоқ. Папалық шешімдердің көптігі жаңсақтық тудырмауы үшін, папа бұл тақырыптағы барлық бұрынғы бұйрықтардың күшін жояды деп жариялайды, егер олар қазіргіге қайшы келсе. Алайда, бұл Конституция «Руханилар» деп аталатын ынталы бауырластардың қоздырған сұрақтарына тоқтам бермеді. Олардың Авиньондағы папалық соттағы агитациясы (1309–1312) Климент V-тің «Exivi» Конституциясын шығаруына себеп болды, 6 мамыр, 1312 ж. (c. i, Clem., lib. V, tit. xi). Руханилардың басшысы Анджело Кларено папаның ережеге қатысты барлық мәлімдемесін қабылдамаса да, ол «Exivi» бұйрығы туралы жақсы пікір білдірді, «бұл басқаларының арасында ұшқан бүркіт сияқты, Негізін қалаушының ниетіне жақын келеді» (Archiv für Litteratur und Kirchengeschichte, II, 139). Климент V Минорлық монахтар ережеде талап етілген жағдайларда кедейлікке (usus pauper) міндетті екенін жариялады. Бұл бұйрықтың ерекшелігі – ережедегі талаптарды казуистикалық түрде қарау. Онда Франциск бауырластарын, оның сөзінде бұйрықтар немесе олармен теңдес сөздер қолданылған барлық жағдайларда, өлім жазасына жеткізеді деп айтылған, олардың кейбір жағдайлары нақты көрсетілген. «Exiit» және «Exivi» Конституциялары Францискандықтар үшін негізгі заң болып қала берді, бірақ олар маңызды тұрғыда Иоанн XXII-нің, 1322 жылдың 8 желтоқсанындағы «Ad conditorem canonum» бұйрығымен (Bull. Franc., V, 233) тоқтатылды, ол Апостолдық тақтың орден пайдаланған мүліктің меншік құқығынан бас тартты, (Рим құқығына сәйкес) көп жағдайда пайдалану мен меншік арасында айырма жасау мүмкін емес екенін мәлімдеді. Осыған байланысты ол Апостолдық синдикті тағайындауға тыйым салды. Мартин V «Amabiles fructus» бұйрығымен, 1 қараша, 1428 ж. (Bull. Franc., VII, 712) байқаушылар үшін бұрынғы жағдайды қалпына келтірді.

These are the papal Constitutions on the rule. Doubts about the meaning and the observance of the rule having risen at the general chapter of Assisi (1230), a deputation of prominent men was sent to Gregory IX, to obtain a papal decision. On 28 September 1230, the pope edited the Bull "Quo elongati" (Bull. Franc., I, 68), a document of capital importance for the future of the order. In this Bull the pope, claiming to know the intentions of the holy founder, since he had assisted him in the composition and approval of the rule, declares that for the tranquillity of conscience of the friars, the Testament of St. Francis has no binding power over them, as Francis, when making it, had no legislative power. Nor are the brothers bound to all the counsels of the Gospel, but only to those that are expressly mentioned in the rule, by way of precept or of prohibition. Dispositions are made with regard to money and property. The brothers may appoint a messenger (nuntius), who may receive money from benefactors and in the latter's name either spend it for the present needs of the friars, or confide it to a spiritual friend for imminent wants. The principle of absolute poverty is maintained for the individual friar and for the whole community; still the use of the necessary movable objects is granted them. These are some of the most striking dispositions of Gregory IX, whose principles of wise interpretation have remained fundamental for the order. Innocent IV, in the Bull "Ordinem vestrum," 14 Nov., 1245 (Bull. Franc. I, 400), confirmed the dispositions of his predecessor, but at the same time made more ample concessions, since he allowed the brothers to recur to the messenger or spiritual friend not only for things necessary, but also for things useful and convenient (commoda). The order, however, in two general chapters, at Metz, 1249, and at Narbonne, 1260, declined to receive this privilege, inasmuch as it goes farther than the concession of Gregory IX. In the same Bull Innocent IV declares that all things in the use of the friars belong to the Apostolic See, unless the donor has reserved the ownership to himself. A necessary consequence of this disposition was the institution of a procurator by the same pope through the Bull "Quanto studiosius," 19 Aug., 1247 (Bull. Franc., I, 487). This procurator was to act in the name of the Apostolic See as a civil party in the administration of the goods in use of the friars. The faculties of this procurator, or Apostolic syndic, were much enlarged by Martin IV through the Bull "Exultantes in Domino," 18 January 1283 (Bull. Franc., III, 501), especially in regard to lawsuits. The order received the disposition of Martin IV at the chapter of Milan, 1285, but warned at the same time against the multiplication of legal actions (see Franz Ehrle, Archiv für Litteratur und Kirchengeschichte, VI, 55). The two most famous Constitutions on the Franciscan rule, which have been inserted in the text of canon law, and which are still in uncontested authority with the Friars Minor, are the Bulls "Exiit qui seminat" of Nicholas III, and "Exivi de Paradiso" of Clement V. The Constitution "Exiit" (c. iii, in VI, lib. V, tit. xii), prepared with the advice of eminent men in and outside the order, given at Soriano near Viterbo, 14 Aug., 1279, treats the whole rule both theoretically and practically. Nicholas III, against the enemies of the order, states that complete expropriation, in common as well as in particular, is licit, holy, and meritorious, it being taught by Christ Himself, although He, for the sake of the weak, sometimes took money. The brothers have the moderate use of things according to their rule. The proprietorship goes to the Holy See, unless the donor retains it. The question of the money is treated with special care. The employment of the messenger and spiritual friend is confirmed and explained. The friars have no right over the money, nor can they call to account an unfaithful messenger. Lest the great number of papal decisions should produce confusion, the pope declares that all former Bulls on the subject are abolished, if they are against the present one. However, this Constitution did not put an end to the questions moved by the more zealous brothers, called Spirituals. It was through their agitation at the papal court at Avignon (1309–1312) that Clement V gave the Constitution "Exivi," 6 May 1312 (c. i, Clem., lib. V, tit. xi). Whilst Angelo Clareno, the head of the Spirituals, rejects all papal declarations on the rule, he speaks well of the Bull "Exivi," "which is among the others like a flying eagle, approaching nearest to the intention of the Founder" (Archiv für Litteratur und Kirchengeschichte, II, 139). Clement V declares that the Friars Minor are bound to poverty (usus pauper) in those points on which the rule insists. Characteristic of this Bull is the casuistic manner in which the prescriptions of the rule are treated. It declares that St. Francis wished to oblige his brothers under mortal sin in all those cases in which he uses commanding words or equivalent expressions, some of which cases are specified. The Constitutions "Exiit" and "Exivi" have remained fundamental laws for the Franciscans, although they were in the most important point practically suppressed by John XXII, who in his Bull "Ad conditorem canonum," 8 Dec., 1322 (Bull. Franc., V, 233), renounced on behalf of the Apostolic See the proprietorship of the goods of which the order had the use, declaring (according to the Roman law) that in many things the use could not be distinguished from the property. Consequently he forbade the appointment of an Apostolic syndic. Martin V in "Amabiles fructus," 1 Nov., 1428 (Bull. Franc., VII, 712), restored the former state of things for the Observants.

Жеке көрмелер

Бұл жерде тек орденнің дамуына әсер еткен ең алғашқылары ғана айтылуы мүмкін. Ең маңыздысы – «Төрт ұстаздың» (Four Masters) еңбектері. Олар Францискан мәтіндерінің ескі жинақтарында кем дегенде алты рет өңделген, «Monumenta», «Speculum», «Firmamenturn» (Брешия, 1502; Саламанка, 1506, 1511; Руан, 1509; Париж, 1512; Венеция, 1513) аттарымен белгілі. Монпельедегі 1541 жылғы custodes жиналысы ережеге қатысты кейбір күмәндерді шешу үшін әр провинциядан сауалдауға бұйрық берді. Осы оқиғаға байланысты ережеге жасалған екі түсіндірме бізге белгілі. Экклстон (шамамен XII/XIII ғасыр, Analecta Francisc., I, 244) Англиядағы монахтардың генералға жіберген қысқа, бірақ қатаң баяндамасы туралы айтады, онда олар Иса Мәсіхтің қанының құрметіне, ереже Сент-Франциск бергендей қалдырылуын өтінген. Өкінішке орай, осы мәлімдеменің мәтіні бізге жеткен жоқ. Бірақ бізге сол кездегі Париж провинциясының төрт теолог – Александр Галес, Жан де ла Рошель, Роберт Бастия және Ричард Корнуолл жазған баяндамасы белгілі. Custos Годфрид тек ресми тұлға ретінде танылады. Бұл ережеге жасалған қызықты және ең көне түсіндірме, себебі ол 1242 жылдың көктемінде жазылған, қысқа және тек күмәнді мәселелерді қарастырады, «Quo elongati» бұйрығына және Григорий IX-тың (1240, 1241) екі кейінгі шешіміне сәйкес келеді. Олардың әдісі казуистикалық. Олар күмәнді сұрақтар қояды, оларды шешеді, кейде мәселелерді жоғары тұрғандарға қалдырады немесе Папаның шешімін сұрайды, бірақ егер ережеге қатысты таза сақталу бұзылса, екі рет (c. ii, ix) Папалық жеңілдіктердің көп болуының қаупі туралы айтады. «Төрт ұстаздың» еңбегі кейінгі жекелеген түсіндірмелерге «Quo elongati» бұйрығының барлық келесі Папалық мәлімдемелерге тигізгендей әсерін тигізді. Сент-Франциск ережесі туралы ең көп жазған автор – Сент-Бонавентура, ол Гийом де Сен-Амур және басқалар сияқты қатал қарсыластарға жауап беруге мәжбүр болды. Оның трактаттары оның еңбектерінің Quaracchi басылымында, VIII, 1898 (САЙНТ БОНАВЕНТУРА қараңыз) кездеседі. Сент-Бонавентураның ұстанымы – ережелерді Папалық мәлімдемелерде түсіндірілгендей сақтау және жағдайларға адаптау. Ол Николай III-тің «Exiit» декретіне үлкен ықпал етті. Сент-Бонавентурамен бір уақытта Диньелік Гюго (шамамен 1280 жылы қайтыс болған) ереже туралы бірнеше трактат жазды. Оның түсіндірмесі жоғарыда аталған жинақтарда кездеседі, мысалы, «Firmamentum» (Париж, 1512), IV, f. xxxiv, v. (Венеция, 1513), III, f. xxxii, v. Джон Уэльский (Guallensis) 1279 жылға дейін «Firmamenturn» (Венеция, 1513), III, f. xxviii, v. -де жарияланған түсіндірме жазды. 1512 ж., IV, f. xciv, v; 1513, III, f. lxxii, r. Аугсбургтік Давидтың «Exiit» бұйрығына дейін жазылған ақылға қонымды түсіндірмесі, көбінесе Лемппен «Zeitschrift für Kirchengeschichte», XIX том (Готха, 1898–99), 15–46, 340–360 беттерде жарияланған. Францискандық ережеге XIII ғасырдың соңында түсіндірме берген тағы бір автор – Пьер Йоханнис Оливи, ол әдістемелік түсіндірмеден басқа (Firmamentum, 1513, III, f. cvi, r.) Францискандық кедейлікке қатысты көптеген трактаттар жазды. «De perfectione evangelica» деген атпен жинақталған бұл трактаттар әлі толыққанды жарияланбаған [Ehrle, «Archiv für Litteratur und Kirchengeschichte», III, 497, және Oliger, «Archivum Franciscanum Historicum» (1908), I, 617 қараңыз]. Оливидің кедейлік туралы теориясы руханиларға, әсіресе Анжело Клареноға (1337 ж. қайтыс болды) үлкен қызығушылық тудырды, оның ережесін осы автор жақын арада жариялайды. Басқалардың тікелей немесе жанама түрде ережеге немесе оның жекелеген тұстарында тоқтаған, біз олардың өмір сүрген ғасырларына сәйкес ең танымал есімдерін ғана атауға болады. XIV ғасыр: Казалелік Убертино, Валебоналық Гундисалвус, Петрус Ауреоли, Пизалық Бартоломей, Бартоло ди Сассоферрато (заңгер). XV ғасыр: Сиеналық қасиетті Бернардин, қасиетті Иоанн Капистран, Кристофоро ди Варезе (жарияланбаған), Алессандро Ариосто (Serena Conscientia), Жан Перрин, Жан Филиппи. XVI ғасыр: Брендолинус, Гилберт Николай, Антонио де Кордова, Политолық Жером (O. Cap.), Франсис Гонзага. XVII ғасыр: Питер Марчант, Педро Наваррский, Маттеуччи, Де Губернатис. XVIII ғасыр: Керхове, Казенбергер (XIX ғасырда бірнеше рет қайта басылған), Кастелусио, Виатора Коккалео (O. Cap.), Габриэль Анджело а Винсентия. XIX ғасыр: Беноффи, O. M. Con. («Spirito della Regola de' Frati Minori», Рим, 1807; Fano, 1841), Альберто а Булсано (Кнолл, O. Cap.), Винкс, Маас, Хилариус Паризиенсис (O. Cap.), оның білімді, бірақ шектен тыс еңбегі тыйым салынған кітаптар тізіміне енгізілді. Соңында, Бонавентур Дерной («Medulla S. Evangelii per Christum dictata S. Francisco in sua seraphica Regula», Антверпен, 1657) және Ладислас де Порис (O. Cap.), «Meditations sur la Règle des Frères Mineurs» (Париж, 1898) уағыз және ізгі ойлар үшін ереже туралы ауқымды еңбектер жазды. Сент-Франциск ережесі бүгінде Францискан монахтары мен Капуцин тәртібінің өкілдері тарапынан ешқандай жеңілдіксіз сақталады. Ережеден басқа, екеуі де өздерінің жалпы конституцияларына ие. Конвентуалдықтар ережені «juxta Constitutiones Urbanas» (1628) бойынша мойындайды, онда барлық бұрынғы Папалық мәлімдемелер Конвентуалдықтарға міндетті емес деп жарияланады және кедейлікке қатысты олардың ереженің бұзылуы қайтадан бекітіледі.

Only the earliest ones, which had influence on the development of the order, can be mentioned here. The most important is that of the Four Masters, edited at least six times in old collections of Franciscan texts, under the names of Monumenta, Speculum, Firmamenturn (Brescia, 1502; Salamanca, 1506, 1511; Rouen, 1509; Paris, 1512; Venice, 1513). The chapter of the custodes at Montpellier, 1541, had ordered that the solution of some doubts about the rule should be asked for from each province. We know of two expositions of the rule drawn up on this occasion. Eccleston (c. xii, alias xiii, Analecta Francisc., I, 244) speaks of the short but severe exposition which the friars in England sent to the general, beseeching him by the blood of Jesus Christ to let the rule stand as it was given by St. Francis. Unfortunately, the text of this declaration has not been handed down. We have, however, that of the province of Paris, issued on the same occasion by four masters of theology, Alexander of Hales, Jean de la Rochelle, Robert of Bastia, and Richard of Cornwall. The custos Godfried figures only as an official person. This interesting exposition of the rule, and the most ancient, for it was written in the spring of 1242, is short and treats only some dubious points, in conformity with the Bull "Quo elongati" and two later decisions of Gregory IX (1240, 1241). Their method is casuistic. They propose doubts, resolve them, and sometimes leave the questions to the superiors, or invoke a decision of the pope, although they speak twice (c. ii, ix) of the possible danger for the pure observance of the rule, if too many papal privileges are obtained. The work of the Four Masters has had the same effect on subsequent private expositions as the Bull "Quo elongati" had on all following pontifical declarations. The most prolific writer on the Rule of St. Francis was St. Bonaventure, who was compelled to answer fierce adversaries, such as Guillaume de Saint Amour and others. His treatises are found in the Quaracchi edition of his works, VIII, 1898 (see SAINT BONAVENTURE). The standpoint of St. Bonaventure is observance of the rule as explained by the papal declarations and with wise accommodation to circumstances. He himself exercised great influence on the decretal "Exiit" of Nicholas III. About the same time as St. Bonaventure, Hugo of Digne (d. about 1280) wrote several treatises on the rule. His exposition is found in the above mentioned collections, for instance in the "Firmamentum" (Paris, 1512), IV, f. xxxiv, v. (Venice, 1513), III, f. xxxii, v. John of Wales (Guallensis) wrote before 1279 an exposition, edited in "Firmamenturn" (Venice, 1513), III, f. xxviii, v. In his treatise "De Perfectione evangelica," John of Peckham has a special chapter (c. x) on the Franciscan rule, often quoted as an exposition, "Firmamentum," ed. 1512, IV, f. xciv, v; 1513, III, f. lxxii, r. David of Augsburg's sober explanation, written before the Bull "Exiit," is edited in great part by Lempp in "Zeitschrift für Kirchengeschichte," vol. XIX (Gotha, 1898–99), 15 46, 340 360. Another expositor of the Franciscan rule towards the end of the thirteenth century was Pierre Johannis Olivi, who, besides a methodical exposition (Firmamentum, 1513, III, f. cvi, r.), wrote a great number of tracts relating to Franciscan poverty. These treatises, comprised under the name "De perfectione evangelica" are not yet printed in their entirety [see Ehrle, "Archiv für Litteratur und Kirchengeschichte," III, 497, and Oliger, "Archivum Franciscanum Historicum" (1908), I, 617]. The theories of poverty taught by Olivi exercised great fascination over the Spirituals, especially over Angelo Clareno (d. 1337), whose exposition of the rule will shortly published by the present writer. Of others who directly or indirectly exposed the rule, or particular points of it, we can only name the best known, according to the centuries in which they lived. Fourteenth century: Ubertino of Casale, Gundisalvus of Vallebona, Petrus Aureoli, Bartholomew of Pisa, Bartholo di Sassoferrato (a lawyer). Fifteenth century: St. Bernardine of Siena, St. John Capistran, Cristoforo di Varese (not published), Alessandro Ariosto (Serena Conscientia), Jean Perrin, Jean Philippi. Sixteenth century: Brendolinus, Gilbert Nicolai, Antonio de Cordova, Jerome of Politio (O. Cap. ), Francis Gonzaga. Seventeenth century: Peter Marchant, Pedro of Navarre, Mattheucci, De Gubernatis. Eighteenth century: Kerkhove, Kazenberger (several times reedited in nineteenth century), Castellucio, Viatora Coccaleo (O. Cap. ), Gabrielle Angelo a Vincentia. Nineteenth century: Benoffi, O. M. Con. (Spirito della Regola de' Frati Minori, Rome, 1807; Fano, 1841) Alberto a Bulsano (Knoll, O. Cap. ), Winkes, Maas, Hilarius Parisiensis (O. Cap. ), whose learned but extravagant work has been put on the Index of forbidden books. Finally, Bonaventure Dernoye (Medulla S. Evangelii per Christum dictata S. Francisco in sua seraphica Regula, Antwerp, 1657) and Ladislas de Poris (O. Cap. ), Meditations sur la Règle des Freres Mineurs (Paris, 1898) have written voluminous works on the rule for purposes of preaching and pious meditation. The Rule of St. Francis is observed today by the Friars Minor and the Capuchins without dispensations. Besides the rule, both have their own general constitutions. The Conventuals profess the rule "juxta Constitutiones Urbanas" (1628), in which all former papal declarations are declared not to be binding on the Conventuals, and in which their departure from the rule, especially with regard to poverty, is again sanctioned.

Мұра

Католик емес ұйымдар Франциск әйгілі қасиетті кісінің және оның ережелерінің ықпалымен құрылған, мысалы, протестантизмдегі францискандық руханият.

Екіншілік көздер

Кармайкл, "Франциск ережесінің бастауы" Дублин ревю, CXXXIV, № 269 (сәуір, 1904), 357–395; *Мюллер, Minoritenordens және Bussbruderschaften бастауы (Фрайбург им Бр., 1895). Мюллердің жұмысына жақсы түзету – Ehrle, Minoritenordens бастауы туралы даулар, Zeitschrift für kath. Теология (1887), XI, 725–746. IDEM, Franciscanerordens бөлінуі Communitaet және Spiritualen, Archiv für Litteratur und Kirchengeschichte (Берлин, 1887), III, 554 және келесі беттер; *ШНУЕРЕР, Франц фон Ассизи (Мюнхен, 1905), 81–109. ФИШЕР, Ассисидің қасиетті Францискінің 1219–1221 жылдары (Фрибург, 1907). *HILARIUS PARISIENSIS, Regula Fratrum Minorum Rom Папасының шешімдері және Орденнің құжаттарымен түсіндірілген (Лион, Париж, 1870), X–XXX. *SBARLEA, Supplementum ad Scriptores Ord. Min. (Рим, 1806), LXIX.