Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австриялық иезуит дін қызметкері және астроном
Austrian Jesuit priest and astronomer
Иоганн (Жан) Георг Хаген (6 наурыз 1847 – 6 қыркүйек 1930) – австриялық иезуит дін қызметкері және астроном. Джорджтаун университетінің обсерваториясының директоры қызметін атқарғаннан кейін, 1906 жылы Рим папасы Пий X оны Римге шақырып, жаңа Ватикан обсерваториясының алғашқы иезуит директоры етіп тағайындады. Әке Хаген Мария Элизабет Гесселбладтың (1870-1957) рухани жетекшісі де болды, оны 15 тамыз 1902 жылы крещение рәсімінен өткізді, ал ақырында 2016 жылғы 5 маусымда Папа Франциск қасиетті деп жариялады.
Johann (John) Georg Hagen (March 6, 1847 – September 6, 1930) was an Austrian Jesuit priest and astronomer. After serving as Director of the Georgetown University Observatory he was called to Rome by Pope Pius X in 1906 to be the first Jesuit director of the new Vatican Observatory. Father Hagen was also the spiritual director of Maria Elizabeth Hesselblad (1870 1957), who was baptized by him on August 15, 1902 and eventually was canonized on June 5, 2016 by Pope Francis.
Ерте өмір
Иоганн Георг Хаген 1847 жылдың 6 наурызында Австрияның Брегенц қаласында мектеп мұғалімінің ұлы ретінде дүниеге келді.
Johann Georg Hagen was born in Bregenz, Austria on 6 March 1847, the son of a school teacher.
Иезуиттер орденіне кіру
1863 жылы Иоганн Германияның Горхайм қаласында Иса қоғамына, көбінесе иезуиттер деп танылатын, кірді. Ол Австрияның Фельдкирх қаласындағы Стела Матутина иезуит колледжінде білім алды, сондай-ақ Бонн және Мюнстер университеттерінде математика мен астрономияны оқыды. Франко-прусс соғысында жедел жәрдем қызметіне ерікті болып қатысты, бірақ тифке шалдықты.
Johann entered the Society of Jesus, commonly known as the Jesuits, in Gorheim, Germany in 1863. He attended the Jesuit College Stella Matutina in Feldkirch, Austria and also studied mathematics and astronomy at the University of Bonn and the University of Münster. He volunteered for the ambulance service in the Franco Prussian War, but was struck with typhoid fever.
Шақыру
1872 жылдың 4 шілдесінде Германияның канцлері Отто фон Бисмарк Германия империясынан иезуиттерді қуды. Иоган Англияға кетіп, ақырында дін қызметкеріне бекітілді.
On July 4, 1872, Otto von Bismarck, chancellor of Germany, expelled the Jesuits from the German Empire. Johann left for England where he was eventually ordained into the priesthood.
АҚШ-қа көшіп келу
1880 жылы маусымда ол Англиядан АҚШ-қа кетті. Онде Висконсин штатының Прайри-ду-Чиен қаласындағы Sacred Heart колледжінде оқытушылық қызметін бастады. Сол жерде ол астрономияға деген қызығушылығын дамытып, астрономиялық байқаулар жүргізу үшін шағын обсерватория салды. Висконсин штатында ол АҚШ азаматы болып тіркелді. 1888 жылы Джорджтаун университетінің обсерваториясының директоры лауазымына шақырылды. Онде ол ғылыми зерттеулерін жалғастырып, көптеген мақалалар мен еңбектер жариялады. Математикада Ротхе–Хаген теңбе-теңдігі оның құрметіне аталған; ол 1891 жылы жарық көрген үш томдық «Жоғары математиканың шолуы» басылымында келтірілген. Ол Католик энциклопедиясына астрономиялық тақырыптар бойынша бірнеше мақала жазды. Айдың қабырғасындағы, диаметрі 55 км болатын Хаген кратері оның есімімен аталады.
In June 1880, he left England for the United States. There he began teaching at Sacred Heart College in Prairie du Chien, Wisconsin. There he cultivated his interest in astronomy and built a small observatory for making astronomical observations. In Wisconsin, he became a naturalized citizen. He was called to serve as the Director of the Georgetown University Observatory in 1888. There he continued his research and published numerous articles and texts. In mathematics, the Rothe–Hagen identity is named after him; it appears in his three volume 1891 publication, Synopsis of Higher Mathematics. He contributed several articles on astronomical topics to the Catholic Encyclopedia. The crater Hagen, 55 km in diameter, on the far side of the Moon is named after him.