Кіріспе

XVII ғасырдағы үнділік бакти мәтіні

Дасбодх, маратхи тілінде шамамен "оқушыға кеңес" деген мағына береді, XVII ғасырдағы бакти (соққандық) және джнана (ізденіс) рухани мәтіні. Оны әулие Самарт Рамдас шәкірті Қалиан Свамиға ауызша жеткізген. Дасбод оқырмандарға соққандық пен білім жинау сияқты рухани мәселелерде бағдар береді. Бұдан өзге, ол күнделікті өмірмен байланысты сұрақтарға жауап беруге және оларды шешу жолдарын табуға да көмектеседі.

Өмірбаян

Дасбода 1654 жылы Махараштрадан шыққан саттгуру, индус қасиеттісі Самарт Рамдас Свами (1608-1681) жергілікті маратхи тілінде жазған. Бұл – діни өмірге қатысты нұсқауларды ұстаз бен шәкірт арасындағы әңгіме түрінде баяндайтын, өлеңмен жазылған толық жинақ. Оқиға Махараштраның Райгад ауданындағы Шивтар Гал (Shivthar Ghal) деп аталатын үңгірде болған деп саналады.

Мазмұны

Дасбодх Құдайға деген бағыну жолын немесе "Бхакти марг", сондай-ақ бостандыққа апаратын Білім жолын немесе "Джана Марг" көрсетеді. Білім арқылы Рамдас барлық күмәнді жойып, адамның "Нағыз Өзін" түсінуге көмектеседі. Рамдас "Айырымпаздық" пен "Бетараптық" ұғымдарының нағыз мағынасын да ашады. Ол саясат, іскерлік мәмілелерді жүргізу, денсаулықты сақтау және отбасылық өмір сияқты адам өмірінің алуан түрлі салаларын қамтиды. Әулие Рамдастың маңызды үндеуі – жалқаулық қылмау, себебі ол ізденушілерді адал еңбекпен күнкөруге үнемі шақырып отырды. Еңбек етуге дайын адам әрқашан сәтті болады. Көптеген адамдар еңбек етуді қаламайды және ешқандай күш жұмсамай, барлығын Құдайдан күтеді. Дасбодта Самарт Рамдас көптеген Ведалық мәтіндердің мәнін ұсынады. Дасбод – өмірге арналған нұсқаулық, ең жоғары мағынасында. Ол рухани әдебиеттердің арасында ерекше, себебі ол Ведалық әдебиеттерде жиі кездесетін ақиқат пен жалғанды ажырату және бетараптық сияқты классикалық тақырыптарды ғана емес, сонымен қатар терең рухани түсінік негізінде қоғамда қалай жұмыс істеуге және табысқа жетуге қатысты егжей-тегжейлі нұсқауларды да береді. Дасбод кітабында Рамдас бағыну және білім арқылы азаттыққа жететін жолды көрсетеді. Білім арқылы Рамдас барлық күмәнді жойып, адамның "Нағыз Өзін" түсінуге көмектеседі. Рамдас "Айырымпаздық" пен "Бетараптық" ұғымдарының нағыз мағынасын да ашады. Мәтіннің мазмұнын толық сипаттау үшін көптеген кітаптар жазылуы мүмкін. Ол ежелгі Ведалық мәтіндерге сүйенеді, оның ішінде Ведалар, Шастралар, Упанишадтар, Авадхут Гита, Бхагавад Гита, Рама Гита, Йогавашишта, Гуру Гита және Брахма Сутралар бар. Дасбодта тікелей тәжірибеден алынған ойлар баяндалған. Дасбод – Шри Самарт жазған дастан. Ол әлемге жеткізгісі келген барлық нәрсені Дасбод арқылы ашық жеткізді. Өз заманының дәстүрі бойынша ол оны ови түрінде жазған. Кітаптың мазмұны қарапайым, түсінікті және оңай сіңіріледі. Ол соншалықты қарапайым, кейде қара проза сияқты көрінеді. Дасбод 20 негізгі бөлімге бөлінген, олардың әрқайсысы 10 кіші бөлімнен тұрады, олар даша деп аталады. Овилердің жалпы саны 7751. Әрбір ови 4 жолдан тұрады. Рамадан бата алғаннан кейін ол "Ескі Дасбод" кітабын жазды. Бұл кітапта жаңадан білгендердің тазалығы, қорқынышсыздығы және ашықтығы байқалады. Біраз уақыттан кейін ол жұмысты жалғастырып, 7-ші Дашаққа дейін аяқтады, содан кейін бұрын жазған Дашақты қосып, оны Білім Дашағы деп атады. Содан кейін өмір бойы ол Дасбодқа жазуын жалғастырды, нәтижесінде тағы 12 Дашақ пайда болды. Бұл кітаптар бұрынғы сегіз кітапқа қосылды, ал біз қазір білетін Дасбодтың соңғы томы Шри Самарт дүниеден өткенге дейін екі ай бұрын дайын болды. Кітаптың соңында ол оқырмандарға Дасбодты оқып қана қоймай, оны терең ойлап, зерделеп, жан-жақты зерттеуді сұрады.

Танымалдық

Дасбод көп жылдар бойы Үндістанда танымал болды. Батыста бұл кітап жақында ғана назар аударуда. Дасбодты Инчегери Сампрадая, оның ішінде Шри Сиддхарамешвар Махарадж ұсынады.