Кіріспе

Бамбургтің жоғары реві (high reeve) – Бамбургтің X ғасырдағы билеушісі.

Освульф (шамамен 946-954 жылдары өмір сүрген) Бамбургтің билеушісі болды, содан кейін, кейінгі дәстүрге сәйкес, Англия королі Эдредтің бастығымен Нортумбрияның барлық аймақтарына қолбасшылық еткен. Оны кейде «граф» немесе «жоғарғы рев» деп атайды, бірақ Бамбург билеушілерінің нақты лауазымы белгісіз. XII ғасырда Освульф Нортумбрияның соңғы викинг патшасы, Йорк патшасы Эрик өлтірілуіне жауапты деп есептелді, содан кейін Эдредтің тапсырмасымен Йорк патшалығын басқарды.

Жеке тұлға

Тек Освульфтің тегі туралы мәліметтер ғана ескеріледі. "Де Нортумбрия пост Британнос" мәтініндегі шежіре Нортгемптон графының (және қысқаша Нортумбрияның) Уолтхофтың әулетін жазады. Онда Освульф 913 жылы қайтыс болған Бамбургтың Эадвульф I-нің ұлы екені айтылады. Сонымен қатар, қазіргі кезде оның Бамбургтың Эалдред I-нің ұлы, демек Эадвульф I-нің немересі болғаны жөнінде де болжамдар бар. Ричард Флетчер мен Дэвид Ролласон оның 930 жылдары оңтүстіктегі хаттарға куә болған Освульф Дюкс болуы мүмкін деп ойлады. Егер бұл рас болса, онда Освульфтің өркендеу кезеңі 934 жылға дейін жетеді. Ол Бамбургтің "жоғарғы бақылаушысы" деп аталатын алғашқы адам. "Жоғарғы бақылаушы" – бұл көне ағылшын тіліндегі heah gerefa сөзі, ал Альфред Смит бұл аталымға шотланд тіліндегі mormaer сөзінің әсер еткенін айтады, оның мағынасы шамамен бірдей ("Жоғары басқарушы"). Солтүстік халық заңына сәйкес, жоғарғы бақылаушы елдёрменнен (дукс) өзгеше, оның вергильді елдёрменнің вергильдісінің жартысы ғана болған. Освульф Еадред патшаның төрт хатына куә болған, олардың бірі 946 жылы, екеуі 949 жылы және біреуі 950 жылы жасалған. Бұл хаттардың бәрі "әдеби хаттар" болып табылады, олар "негізгі хаттарға" қарағанда куәгерлердің толық тізімін қамтиды, сондықтан ол басқа да жағдайларда қатысқан болуы мүмкін.

Йорктік Эрик және бүкіл Нортумбрияның билігі

Еадвульф пен Эалдред солтүстікте билік құрғанмен, 954 жылға дейін Оңтүстік Нортумбрия скандинавиялықтардың бақылауында болды, ал 940-шы жылдардың басында Олафр Сигтриггсон мен Йорктік Эрик билікті кезекпен жүзеге асырды. Роджер Вендовердің "Flores historiarum" (XIII ғасырдың басында) еңбегінде Освульфтің белгілі Маккуспен бірге Йорк билеушісі Эриктің "Стейнмор деп аталатын шұғылалы жерде" сатқындыққа ұшырап қаза табуына себепкер болғаны айтылады. Он екінші ғасырда Освульф Англияның Батыс Саксон патшасы Эдредтің үстемдігіне қарамастан, Нортумбрияның барлығына қол жеткізе алды деген дәстүр қалыптасқан. "Flores historiarum" еңбегінің бұл бөлігі ғасырлар өткен соң жазылғанмен және кейбір анахронизмдерді қамтиды, бірақ автордың қазір жоғалып кеткен бұрынғы дереккөздерге қол жеткізгені мәлім, сондықтан бұл мәліметке сенуге болады. Англо-саксон жылнамасында Эриктің қуылғаннан кейін Нортумбрияның жаңа билеушісі ретінде король Эдредтің аты аталады: "Her Norðhymbre fordrifon Yric, 7 Eadred feng to Norðhymbra rice – Осы жылы Нортумбриялықтар Эрикті қуды да, Эдред Нортумбрия патшалығына ие болды". Осы себепті Ричард Флетчер Освульфтің Эдредтің тапсырысымен жұмыс істегенін және алғыс айтқан Эдредтің Освульфті Нортумбрияның бүкіл билеушісі етіп тағайындағанын айтады. Он екінші ғасырға жататын тағы бір дереккөз, "De primo Saxonum adventu" оның мәртебесін былай сипаттайды: "Primus comitum post Eiricum, quem ultimum regem habuerunt Northymbrenses, Oswulf provincias omnes Northanhymbrorum sub Edrido rege procuravit – Нортумбриялықтардың соңғы патшасы болған Эриктен кейінгі графтардың біріншісі Освульф король Эдредтің басшылығымен Нортумбриялықтардың барлық провинцияларын басқарды". "Historia Regum" атты туысқан еңбекте де осыған ұқсас пікірлер айтылады: "Осы жерде Нортумбрия патшаларының билігі аяқталды және одан кейін графтар провинцияны басқарды". Эдредтің билікті басып алуы және Освульфтің билеуі Солтүстікке Батыс Саксондықтардың тұрақты бақылауының басталуы ретінде есте қалды. Тарихшы Алекс Вулф бұл билікті өз иелігіне алудың 1603 жылы Шотландия мен Англия арасындағы тәждердің жеке одағы сияқты болғанын айтады.

Өлім және мұра

Освульфтің билік құрған кезеңі туралы басқаша көп мәлімет жоқ. Алба патшаларының жылнамасы Индульф (954-962 жылдар аралығындағы Шотландия патшасы) тұсында Эдинбург шотландтарға қалдырылғанын айтады, бірақ Нортумбриялықтардың не Освульфтің қатысы туралы ештеңе жазылмаған. Освульфтің қайтыс болған күні белгісіз. Ол, басы артық, 963 жылға дейін қайтыс болған болуы мүмкін, себебі Ослак Йоркте елдорман ретінде алғаш рет осы жылы пайда болады. Ослак Освульфпен туыс болды ма, әзірге белгісіз. "De primo Saxonum adventu" еңбегінде Освульфтің өлімінен кейін Нортумбрия екіге бөлінгендігі айтылады: бір бөлігі Ослакқа, екіншісі Едвульф Жаман баланың билігіне қарады.

Отбасы

'De Northumbria post Britannos' еңбегінде Освульфтің Бамбургтың Вальтеофының (fl. 994) және Нортумбрияның Утредінің әкесі болған Элдред есімді ұлы болғаны айтылады. Он тоғызыншы ғасырда Ослак пен Едвульф Зұлым бала Освульфтің ұлдары болған деген пікірлер айтылған. Ал басқалар Ослак, Едвульф және Освульфтің туыс болуы мүмкін екенін болжайды, бірақ бұл туралы нақты мәліметтерге ие емес екенімізді мойындайды.