Кіріспе

Американдық заңгер және мемлекеттік қызметкер

Розуэлл Ливитт Гилпатрич (4 қараша 1906 жыл - 15 наурыз 1996 жыл) – Нью-Йорк қаласындағы корпоративтік адвокат және мемлекеттік қызметкер, 1961–1964 жылдары Қорғаныс министрінің орынбасары болып қызмет еткен. Ол Куба зымыран дағдарысының жоғары деңгейдегі стратегиясында шешуші рөл атқарды, президент Джон Ф. Кеннедиге, сондай-ақ Роберт Макнамара мен МакДжордж Бандиге кеңестік ядролық зымыран қатеріне қатысты кеңес берді. Гилпатрич кейіннен 1964 жылы ядролық қару таралуы жөніндегі топтың төрағасы болды.

Ерте өмір және мансап

Гилпатрик 1906 жылы Бруклинде, Уолл-стриттегі адвокат Уолтер Ходжес Гилпатриктің ұлы ретінде дүниеге келді. Уолтер Ходжес Гилпатрик Род-Айленд штатының Уоррен қаласында туған және Амхерст колледжін бітірген, ал анасы Шарлотта Элизабет Ливитт – Маунт-Холиоке колледжін бітірген, американдық миссионерлердің отбасында Жапонияның Осака қаласында дүниеге келген. Шарлотта Элизабет Ливитт, 1902 жылғы түлек, Маунт-Холиоке колледжі, mtholyoke.edu. Шарлотта Ливитт – президенттік кабинетке тағайындалған алғашқы әйел Фрэнсис Перкинстің колледж кезіндегі сыныптасы және өмір бойына досы болған. Анасының тарапынан Розуэлл Гилпатрик Гарвард колледжінің астрономы Генриетта Свон Ливиттпен туыс болды, оның әкесі – Джордж Розуэлл Ливитт, конгрегациялық пастор. Гилпатрик 1917 жылдан 1920 жылға дейін Poly Preparatory Country Day School-де оқыды, содан кейін отбасы White Plains қаласына көшіп, ол Hotchkiss мектебіне түсерге дейін екі жыл орта мектепте білім алды. Hotchkiss мектебінің 1924 жылғы есімдерімен танымал сыныбының құрамында ол Чарльз У. Йост, Пол Ниц және Чапман Роуз болды. Стипендия бойынша оқуының міндеттері, үстелге қызмет ету және бөлмелерді тазалау сияқты шаралар, Хочкисстегі сыныптан тыс іс-шараларға қатысуын шектеді, бірақ ол Cum Laude қоғамының мүшесі болды. Ол 1928 жылы Йель университетін Phi Beta Kappa құрметімен бітірді, ал 1931 жылы Йель заң мектебін бітіріп, Yale Law Journal журналының редакторы болды. Бітіргеннен кейін Гилпатрик Нью-Йорктегі Cravath, Swaine & Moore заң фирмасында жұмыс істеді, онда серіктес болды және мемлекеттік қызметте болмағанда тәжірибе жинады. Гилпатрик өзінің саяси беделінің көп бөлігін атақты заңгер, дипломат және инвестициялық банкир Роберт А. Ловеттке, оның қорғаушысына қарыздар еді. Гилпатрик 1951 жылдан 1953 жылға дейін Әуе күштері министрінің орынбасары қызметін атқарды. 1956 және 1957 жылдары Гилпатрик Рокфеллер ағайындыларының арнайы зерттеу жобасының мүшесі болды. Гилпатрик губернатор Нельсон Рокфеллердің балалық шақтағы досы болды.

Қорғаныс министрінің орынбасары

Гилпатрич 1961 жылы Кеннедидің жаңа әкімшілігіне Кеннедидің тағайындалу толқынының бір бөлігі ретінде қосылды. Оның тағайындалуы ерекше болды: ол Пентагонның жаңа президенттің жеке таңдаған аздаған басшыларының бірі болды. Жаңа Қорғаныс министрі Роберт С. Макнамараның Вашингтон тәсілдерімен тәжірибесіздігінен қорқып, Кеннеди өзінің Қорғаныс командасына тәжірибе қосу үшін Гилпатрикті таңдады. Макнамара Орта Батыстың өнеркәсіптік өндірісінің дағыны бар, "ұлы бала" ретінде танымал болды. Бірақ Кеннеди Макнамараға Вашингтонның жолдарын жақсы білетін сенімді серік қажет екенін сезді. Кеннеди Гилпатрикті Пентагонның екінші тұлғасы ретінде таңдады, бұл лауазымды қалаған Гилпатриктің Hotchkiss мектебінен сыныптасы Пол Ницкеден басып өтті. Бұл сәтті тағайындама болды: бірнеше ай ішінде шығыс заңгері мен оның батыстық әріптесі бір-бірінің сөздерін аяқтап отырды. Макнамара көбінесе: "Рос және мен..." деп бастайтын.

Куба дағдарысы басталғанда, Гилпатрич Кеннедидің Кубадағы совет зымыранының қаупін бағалау үшін тағайындаған жоғары деңгейдегі жұмыс тобы – EXCOMM командасына қосылды. Кубалық зымыран дағдарысының бір күрделі сәтінде МакДжордж Банди АҚШ-тың Кубаны бомбалауды, советтердің ядролық шабуылының қаупін жоюды ұсынды. Макнамара қарсылық көрсетіп, бомбалаудың қажеті жоқ екенін, себебі советтердің жауабы болжаусыз болар еді деді. Осы қиын кезде Гилпатрик дауды шешуге араласты. "Негізінде, мырза Президент," – деді Гилпатрик Кеннедиге, – "бұл шектеулі және шексіз әрекеттердің арасындағы таңдау, және көптеріміз шектеулі әрекетпен бастау жақсы деп ойлаймыз." Гарвард профессоры және Қорғаныс министрлігінің бұрынғы қызметкері Грэхам Т. Эллисонның айтуынша, оның араласуы талқылаудың бағытын өзгертті. Блокаданы ұсыну – бұл Макнамара мен Гилпатриктің президентке күшті жауап берудің жолын табуы болды, бірақ МакДжордж Банди мен басқалар ұсынған әуе шабуылына дейін. Олар өз шешімдерін жасап, әдетте тың Гилпатрик оны ынтамен қолдады, екеуі де саясаттың бағытын өзгертуге қол жеткізді. Президент Гилпатрик пен Макнамараның ұсынысын қабылдады. Гилпатрик әрқашан осылай ақылды болған жоқ. Ол коммунистік қауіпке қарсы қатал ұстанымды ұстанды және халықаралық қауіпсіздік мәселелерінде күш қолданудан тартынбады. Эйзенхауэр әкімшілігінде Гилпатрич "Вьетнамда коммунистердің үстемдігін болдырмау" міндетімен құпия жұмыс тобын басқарды. Гилпатрик АҚШ-тың Оңтүстік Вьетнамдағы коммунистік қауіпті тоқтатуға белсенді түрде шақырып өтті. Кеннеди әкімшілігіндегі лауазымында Гилпатрик кейін Дием үкіметін құлатуға қол қойды. Гилпатрик сондай-ақ Кубада Фидель Кастро үкіметін тұрақсыздандыруға бағытталған "Мунгус операциясы" атты жасырын операцияны жоспарлаған арнайы жұмыс тобының мүшесі болды. Сонымен қатар, Гилпатрик кейде зияткерлік тұрғыдан икемді бола алатынын көрсетті. Мысалы, Қытайдың Біріккен Ұлттар Ұйымына қабылдануына қатысты, Гилпатрик Эйзенхауэр жылдарында "Нью-Йорк Таймс" газетіне жазған хатында АҚШ-тың коммунистік елдің халықаралық басқару органына кіруіне кедергі жасауды тоқтату керектігін қатты дәлелдеді. "Коммунистік Қытайдың Біріккен Ұлттар Ұйымына кіруіне кедергі жасауды тоқтату арқылы АҚШ Оңтүстік-Шығыс Азиядағы шиеленісті азайтуға мүмкіндік алады, бұл коммунистік "кесіп алу" немесе "жапырақ отты" агрессияның ықтималдығын азайтады." Гилпатрик Пентагон генералдары мен Ақ үйдің арасындағы делдал ретінде әрекет ету әрқашан оңай болған жоқ. Мысалы, Кеннеди генерал Кертис Лемейді соншалықты жек көріпті, оның аты айтылғанда Кеннеди ашуға булыққан. "Менің ойымша, ол Лемеймен кездесудің соңында қатты ашуланатын," – деді Гилпатрик, – "себебі Лемей тыңдай алмады немесе қабылдамады, және ол Кеннедидің 1960 жылдардағы жағдайға қатысы жоқ деп санаған абсурдты ұсыныстар жасады. Президент онымен ешқашан кездеспейді, тек қандай да бір салтанатты шараларда немесе ол Лемейді тыңдағанын жазу керек деп ойлаған кезде, Кубаға қарсы әуе шабуылы мәселесінде. Ол сол жерде отыруға мәжбүр болды. Мен Президентті кейін көрдім. Ол тек қана ашуға булыққан." Роберт Кеннедидің айтуынша, Гилпатриктің сабырлы мінезі мен дұрыс шешімдерді қабылдауы оның ағасы, Президенттің Гилпатрикке, әсіресе дағдарыс кезінде сенуіне себеп болды. Макнамара Кеннедидің ұсынысы бойынша Бруклинде туған заңгермен танысқанда, тарихшы Артур Шлезенгердің айтуынша, ол Гилпатрикті "оңай, тапқыр және зиялы" деп тапты, және олардың серіктестігі бірден қалыптасты. Гилпатрик Кеннеди әкімшілігінде "өзгермес" тұлғаға айналды, деді ұзақ жылдар бойы JFK-нің көмекшісі болған Тед Соренсен.

Джеки Кеннедидің сүйіктісі деп саналады

Гилпатрик кейде жеке өміріне баспасөз назарын аударды және ол көбінесе бұрынғы бірінші ханым Джеки Кеннедимен романтикалық қарым-қатынаста болды деп айтылды. 1970-ші жылдары Уолл-стриттегі заңгер әріптесі Гилпатрик пен бұрынғы бірінші ханымның арасындағы жеке хаттар жинағын сатуға ұсынды. Бұл хат алмасу бес жылға созылды. Бұрынғы бірінші ханыммен жеке хаттарының жариялануы Гилпатрикті қатты ашуландырды, ол Джеки Кеннедидің өзіне жазған төрт хатын аукцион үйі сатудан шығаруын ресми түрде сұрады, себебі олар Нью-Йорктегі Cravath заң кеңсесінен ұрланған еді. Аристотель Онассиске үйленгеннен кейін Джеки Кеннеди Онассис Гилпатрикке: "Менің үшін сен не болдың, не едің және болатыныңды білесің деп үміттенемін. Сүйіктіңмен, Дж." деп жазды. Гилпатрик өзінің бұрынғы бірінші ханыммен тек дос болғанын мәлімдеді, бірақ ол оның жиі серігі болды және көптеген баспасөз есептері олардың романтикалық қарым-қатынаста болғанын көрсетеді. "Жеке өмірде," деді The Independent газеті некрологында, "ол Жаклин Кеннеди Онассистің жақын адамы болған деп кеңінен сенеді." Гилпатрик бұрынғы бірінші ханымды Флорида штатының Палм-Бич қаласына жиі ертіп жүретін, онда Гилпатриктің үйі болған.

Федералды резерв пен қайырымдылық

Гилпатрик Нью-Йорк Федералды резервтік банкінің төрағасы болды және Нью-Йорк қалалық кітапханасының, Нью-Йорк университетінің және Вудро Вильсон қорының ұзақ жылдар бойы сенімдісі болды. Ол сондай-ақ Метрополитен өнер мұражайының вице-президенті және сенімдісі болды, сонымен қатар Метрополитен өнер мұражайының 100 жылдық мерекелік комитетіне төрағалық етті. Гилпатрик Сыртқы қатынастар кеңесінің де ұзақ жылдар бойы мүшесі болды. Ол Cravath, Swaine & Moore фирмасында серіктес ретінде зейнетке шықты, ол 1966 жылдан 1977 жылға дейін басқарушы серіктес болды. Гилпатриктің көптеген клиенттері болды, олардың ішінде The Washington Post Company компаниясының Грэм отбасы бар, ол олардың директорлар кеңесінде отырды. Гилпатрик Йель құқық мектебінде лекция оқыды және 1957 жылдан 1962 жылға дейін Йель университетінің кеңесіне мүше болды. Гилпатрик 1996 жылдың 15 наурызында Нью-Йорк қаласында простата рагынан қайтыс болды және жазғы үйі болған Мэн штатының Маунт-Дезерт аралындағы Сомсвилл қаласына жерленді. Гилпатриктің мемлекеттік қызметтегі құжаттары Джон Ф. Кеннеди президенттік кітапханасының құрамына кіреді.