Кіріспе

Out of the Shelter – британдық жазушы Дэвид Лодждың 1970 жылғы романы. Ол Букер сыйлығының ұзақ тізіміне енді.

Сюжет

Бес жасар Тимоти Янгтың көршісінің баспанасына баруды ұнатады, себебі ол досы Джиллмен бірге ұйықтай алады. Алайда, Джилл мен оның анасы әуе шабуылынан қаза табады. Тимоти соғыстың бір бөлігін елде өткізеді, содан кейін ол және оның католиктік ата-анасы Лондонның төменгі орта таптық ауданына оралады. Ол өзінен он бір жас үлкен Кэт есімді әпкесін үйіне сирек келетін кезде ғана көреді, өйткені ол қазір Германияда оккупациялық күштермен жұмыс істейді. 1951 жылы ол математикалық және көркемдік талантын сызушы ретінде немесе университеттегі сәулет өнерін зерттеуге қолдану туралы шешім қабылдады. Кэт оны жаз бойы Гейдельбергке барып қалуға шақырады. Біршама уайымдағаннан кейін, ол келіседі. Қайық пен пойыз саяхаттары өте жағымсыз, бірақ ол әдеттегіден өзгеше көзқарасы бар жас американдық Дон Ковальскимен дос болады. Кейбір азық-түлік азық-түлікпен қамтамасыз етіліп, экономикалық өсім баяу болып жатқан Англиядағы Тимотиден гөрі Кэттің Хайдельбергтегі өмірі әлдеқайда сән-салтанатқа толы. Ол Кэттің жақсы тамақтануына, ойын-сауыққа, ойын-сауықпен айналысатын достарына, әсіресе америкалық Грег пен Винске қосылады. Тімоте әйелдер жатақханасының бос бөлмесінде жасырын тұрады. Ол Кэттің үйінің жас неміс портнигі Рудольфпен және оның отбасымен бір күнді өткізген кезде, ол немістердің өмір сүру деңгейінің төмен екенін көреді және немістерге қатысты өзінің қарама-қайшылықты сезімдерімен айналысады. Ол сонымен қатар өз жасындағы ұлдар бар американдық отбасыға және Дон оқытатын американдық мектепке барады, бірақ ол жерде жақсы жүрмейді. Оның жыныстық ойлануы жатақханадағы көршісінің жыныстық қатынаста болғанын естуді, Кэттің Донмен бірге төсекте болғанын көруді (соның ар-ожданынан бас тартқаны үшін жұмыстан шығарылды), жатақханадағы әйелдің жыныстық ұсынысынан бас тартуды және американдық қызға ғашық болуды қамтиды. Ақыры ол оны басқа американдық қыздың туған күнін тойлау кезінде өзен қайығында кездестіреді, содан кейін онымен өз бөлмесінде эротикалық кездесуге барады. Грег пен Винс Берлинде жоғалып кеткенде, Кэттің күнделікті өмірі бұзылады, бірақ олар бірнеше күннен кейін қайта оралады, олар Ресей аймағына барып, мүмкін шпион ретінде тергеуден өткен. Тимоти Кэтпен бірге тойға барады, онда ол достарымен Винстің нацистік киімдер мен медальдар жинағын киіп шығады. Дон осы қорқынышты көріністі бұзады және Винстің Рудольфпен жыныстық қатынаста болғанын, мүмкін, Рудольфтің әкесі нацизмді жоюға көмектесу үшін жыныстық пайдасын алуы мүмкін екенін айтады. Эпилог Калифорниядағы мотельде орын алады, онда Тимоти, қазір ол отыз жастағы қоршаған ортаны зерттеу академиясы, және оның әйелі мен ұлдары әлі күнге дейін бойдақ болған Кэтті аралап жүр. Винс пен Грегтің екеуі де гомосексуалдар екені және олардың Берлинде жоғалып кетуі кеңестерге өту әрекеті болғаны белгілі болды. Қазір Дон профессор, үйленген, ажырасқан. Тімоте басқалардың жағдайы жақсы болмаған кезде, өзінің табысты мансабы мен сүйіспеншілікке толы отбасы бар екеніне қуанады.

Шығу тегі

Лоджтың романдарының ең автобиографиялық туындысы, ол автордың жас әпкесіне қонаққа барған Хайдельбергтегі өзінің өмірлік тәжірибесін көрсетеді, бірақ ол өзінің сапары мен роман оқиғалары арасындағы бірнеше айырмашылықты атап өтеді. Әңгіменің сөйлеу стилі, әсіресе Тимотидің бала кезіндегі әңгімелері, оның есейген сайын өзгереді. 1984 жылғы басылымның соңында Лодж романның қалыптасу тарихын, сондай-ақ алдыңғы басылымның басу жұмысындағы мәселелерді түсіндіреді.