Кіріспе

Папуа тілдері отбасы Батыс Папуа (Индонезия) және Папуа-Жаңа Гвинеяда таралған. Малькольм Росс ұсынған Транс-Жаңа Гвинея гипотезасы бойынша, шекаралық немесе жоғарғы Тами тілдері – дербес папуа тілдері отбасы. Көршілес Сепик тілдерінен және Солтүстік Жаңа Гвинеяның көптеген басқа папуа тілдері отбасыларынан өзгеше, шекаралық тілдерде грамматикалық род немесе сан (жұп және көпше түрлер) жоқ.

Шекаралық отбасы:
Тайкат: Ауи, Тайкат
Бевани: Айнбай, Кильмери, Нингера, Паги
Варис: Аманаб, Ауве (Симог), Даонда, Имонда, Манем, Сенги (Вид), Ваина (Сованда), Варис

Көші-қон тарихы

200-250 жыл бұрын бевани тілінде сөйлейтіндер жылдам түрде кеңіп, көршілес аймақтарға қоныс аударды, бұл аймақтағы әртүрлі халықтардың тізбектей көші-қонына бастама берді. Бевани тілділердің қоныс аударуы квомтари тілділердің жерін бөліп, Фас халқы Утайдың батпақты аймағына ығыстырылды. Содан кейін Фас тілділер шығысқа қарай одан әрі кеңіп, Каборе аймағында Фас және Оне халықтары арасында қақтығыстарға себеп болды. Пейджи, Бевани, Бо және Нингера халықтары Пуаль өзені бойымен төмен қарай кеңіп, Ішкі Скоу және Серра таулары тілдерінде сөйлейтіндерді ығыстырды. Ішкі Скоу тілінде сөйлейтіндер көшіп кетуге мәжбүр болды, соның салдарынан Барупу/Варапу тілінде сөйлейтіндерді (Пьоре өзенінің саласы) ығыстырды. Дегенмен, бевани тілділер Буса және Йель тілінде сөйлейтіндер қоныстанған жазық, батпақты аймақтарға қарай шығысқа қарай кеңейе алмады, ал бұл халықтар өз кезегінде құнарлы төбелерден жазық батпақтарға ығыстырылды. Бевани тілділердің батысқа қарай кеңеюі Кауре аймағындағы шайқастармен тоқтатылды.