Кіріспе

Шотланд ақыны, француз иі қамыш жасаушылар

Жан Адам (немесе Адамс) (30 сәуір 1704 – 3 сәуір 1765) – еңбекші топтан шыққан шотланд ақыны. Оның ең белгілі туындысы – "There's Nae Luck Aboot The Hoose". 1734 жылы ол өзінің өлеңдер жинағын "Әртүрлі өлеңдер" деп атап шығарды, бірақ Солтүстік Америкадағы Бостон британдық колониясына олардың көптеген даналарын жіберуге кеткен шығын, олар онда жақсы сатылмағандықтан, оны алдымен оқытумен, содан кейін үй шаруасымен айналысуға мәжбүр етті. Ол 60 жасында Глазго қаласындағы қалалық аурухананың кедейлер үйінде қайтыс болды.

Алғашқы жылдар

Гринкокта теңізші отбасында дүниеге келген Адам ерте жасында жетім қалды. Оның ең танымал туындысы (біраз уақыт авторлығы даулы болғанмен) – "There's Nae Luck Aboot The Hoose", теңізшінің әйелі және күйеуінің теңізден қауіпсіз оралуы туралы әңгіме. Роберт Бернс Адамның өлімінен бірнеше жыл өткен соң, 1771 жылы оның сапасы туралы пікір білдірген. Адамның оқу, жазу және тігу білімі шектеулі болды. Ол поэзиямен алғаш рет Сер Филип Сиднидің "Пемброк графесі Аркадиясы" (1590) романынан үзінділерді оқығанда танысты. Сол жерде ол Джон Милтонның еңбектерімен және классикалық шығармалардың аудармаларымен де танысты.

Жазушылық мансап

Оқыған кітаптарынан шабыттанған ол өзі де өлең жаза бастады. Оған кеден және акциз инспекторы мистер Драммонд көмектесті, ол 1734 жылы Джеймс Дункан баспасында жарық көрген «Miscellany» өлеңдер жинағын шығару үшін қолдау жинады. Кітапқа шамамен 150 адам жазылған, олардың ішінде кеден қызметкерлері, саудагерлер, дін қызметкерлері, жергілікті шеберлер және Картсберннің иесі, ықпалды Томас Крауфурд болды, кітап оған арналған. Кітапқа оның мәртебесі мен өмір жолы туралы кіріспе берілген және 80 өлеңнен тұрады, олардың барлығы дерлік діни және моральдық тақырыптарда. Бірақ сатулар көңіл көншітпеді, Адамның қаржылық жағдайы нашарлап, ол үнемдеген ақшасын Солтүстік Америкадағы британдық колониясы Бостонға көптеген дана жіберуге жұмсағаннан кейін, онда да олар жақсы сатылмады. Адам туған жері Картсдайктегі күндізгі мектепте көп жылдар бойы жұмыс істеді. 1751 жылдан кейін ол өмірінің соңына дейін үй шаруасымен айналысты. Сәтсіздігін қайтаруға мүмкіндік таппаған Адамс 3 сәуірде 1765 жылы Глазгодағы қалалық ауруханада, кедейлер үйінде мүсірлік күйде қайтыс болды, ол көшеде қаңғып жүргенін хабарлағаннан кейін.

Шығармалары

Әр түрлі өлеңдер. Кроуфордсдайкте тұратын Джейн Адамс ханымның (Глазго, 1734)