«Нақтың құпиясы» (1939) – Голливудтың нацистерге қарсы алғашқы фильмі. Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын түсірілген, саяси триллер. Э.Г.Робинсон бас рөлде.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1939 жылғы фильм
1939 film
«Наци тыңшысының اعترافات» — Анатоль Литвак режиссерлік еткен 1939 жылғы американдық саяси триллер фильмі, Warner Bros. студиясымен түсірілген. Бұл Голливудтың ірі студиясы түсірген алғашқы нациге қарсы фильм болды. Ол 1939 жылдың мамыр айында, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін төрт ай бұрын және АҚШ соғысқа қатысуына екі жарым жыл бұрын шықты. Фильмде Эдвард Г. Робинсон, Фрэнсис Ледерер, Джордж Сандерс, Пол Лукас және көптеген неміс актерлері ойнады, олардың арасында Адольф Гитлер билікке келгеннен кейін өз елдерінен эмиграциялағандар да болды. Фильмде түскен көптеген неміс актерлері Германияда әлі де туыстары қалғандықтан, оларға қарсы жазалаудан қорқып, есімдерін өзгертті. Warner Bros. студиясын сол кезде иеленген Гарри, Альберт және Джек Уорнерлер еврейлер болды. Фильмнің сюжеті ФБР офицері Леон Г. Туррудың АҚШ-тағы наци тыңшылық желілерін тергеу туралы жарияланған мақалалар сериясына негізделген. Фильмнің кейбір бөлімдері американдық тарихтағы алғашқы маңызды халықаралық тыңшылық ісі болған Румрих наци тыңшылық ісінен алынған.
Confessions of a Nazi Spy is a 1939 American spy political thriller film directed by Anatole Litvak for Warner Bros. It was the first explicitly anti Nazi film to be produced by a major Hollywood studio, being released in May 1939, four months before the beginning of World War II and two and a half years before the United States' entry into the war. The film stars Edward G. Robinson, Francis Lederer, George Sanders, Paul Lukas, and a large cast of German actors, including some who had emigrated from their country after the rise of Adolf Hitler. Many of the German actors who appeared in the film changed their names for fear of reprisals against relatives still living in Germany. Harry, Albert, and Jack Warner, who then owned Warner Bros, were Jewish. The film's story is based on a series of articles by FBI officer Leon G. Turrou, recounting his investigation of Nazi spy rings in the United States. Parts of the film are drawn from the Rumrich Nazi spy case, the first major international espionage case in American history.
Сюжет
Фильмнің повествошісі 1937 жылы Шотландияның шалқар аймағында басталатын оқиғаны баяндайды. Пошташы миссис МакЛафлинге бүкіл әлемнен келген хаттарды жеткізеді, ол олардың біреуін Нью-Йорктегі доктор Карл Кассельге жібереді. Кейін Кассель "Кафе Нюрнбергте" неміс-американдықтар алдында сөз сөйлейді. Көпшілігі неміс-американдық Бундтың формасын киген. Ол оларға фюрер демократияның жамандықтарына қарсы соғыс жариялағанын және немістер ретінде оның қалауын орындап, билікті иеленулері керектігін айтады. Көпшілік "Sieg Heil!" деп шурайды. Жұмыссыз Курт Шнайдер тыңшы болуға шақырылып, Гитлердің жеке газетіне хат жазады. Неміс теңіз барлауы оның қос агент еместігін біледі, себебі американдықтарда ресми қарсыбарлау жүйесі жоқ. Франц Шлагер, "Бисмарк" кемесімен Нью-Йоркке келе жатқан теңіз офицері, Шнайдермен байланысуға бұйрық алады. Сонымен қатар, әсемдік салонының қызметкері Хилда Кляйнхауер клиенттері туралы Гестапоға хабарлап, Шлагерге материал жеткізеді. Америка легионері Кассельге кездесуде қарсы шығады. Демократияны қолдайтын ол және басқалар шабуылға ұшырайды. Шнайдер әуе корпусындағы сержант Вернерге Гитлерден нұсқау алатынын мақтан етеді. Вернер Z кодын алады, ал Шнайдер Нью-Йорктегі әскер күшін көрсететін медициналық құжаттарды алады. Шнайдер Шлагерге ақпаратты береді, айына 50 доллар, миссис МакЛафлиннің мекенжайы мен жаңа тапсырмалар тізімін алады. Кассель Германияға қайта шақырылады. Ол өзінің сүйіктісі Эрика Вольфті алып, әйелін тастап кетеді. Повествоші фашистік өмір салтын суреттейді. Кассель АҚШ-тағы нацистік қызметтерді басқарады. "Америка – америкалықтар үшін" деген ұранмен елде үгіт таратылады, ал тыңшылар әскери операцияларды нысаналайды. Пошташының күдігінің арқасында британдық әскери барлау миссис МакЛафлиннің бүкіл әлемдегі тыңшылар желісіне хатшылық ететінін анықтайды. Нью-Йорктегі американдық әскери барлау, майор Уильямс пен бір көмекшісінен тұрады, тыңшыларды ашуға көмектесу үшін ФБР-ге жүгінеді, бұл олардың бұрынғы жұмысы емес. ФБР агенты Эд Ренард іске кіріседі. АҚШ-қа оралғаннан кейін Кассель Хорст Вессел лагеріне барады, онда американдық неміс балалары нацистік идеалдар мен әскери дағдыларға оқытылады. Шнайдерге паспорт алу үшін жалған есімді пайдалануды бұйырады, бұл күдік тудырады. ФБР паспорттары бар посылканы қадағалап, оны ұстайды. Оның кім екенін білгеннен кейін, олар оның МакЛафлинге жіберген хаты бар екенін түсінеді. Ренард сағаттап оған жағымпаздық жасайды және толық мойындауға мәжбүр етеді. Шнайдер арқылы Ренард Венц, Кляйнхауер және Кассельді порттағы "Бисмарк" кемесінде табады. Кассель Ренардқа маңызды американдықтардың нәсілдік "тазалығын" көрсететін құжаттарды мақтанышпен көрсетеді. Ол кодты өртеуге тырысады, бірақ Ренард тоқтатады. Ренард оны Кляйнхауермен бетпе-бет келтіреді, ол Шлагермен байланысын растайды. Ренард Эрика туралы білетінін айтқаннан кейін Кассель неміс тыңшы ұйымы туралы барлығын мойындап, желінің күрделілігі мен ауқымын ашады. Ол босатылып, Гестапо күтіп тұр. Ол ештеңе айтпағанын мойындайды, бірақ оның пәтерінің алдында тұтқындалады. Федералдық желі көптеген агенттер мен олардың серіктестерін ұстайды. 1938 жылдың 13 наурызында Гитлер Австрияны қоса аннексиялайды. Ренард Кассельдің әйеліне Гестапо агенттері кепілдікке шыққандығын ескертеді. Карл Эрикамен кездескеннен кейін үйге оралып, әйеліне жалған айтады. Ол жиналады, оны өзімен бірге алып кетуден бас тартады. Ол оны ескертпейді. Гестапо оны ұстап, "Бисмаркке" апарады. Оған ФБР агенттері оны азаптап, жалған мойындауға мәжбүр еткенін айту керек. Нью-Йорктегі Хилда да осындай нұсқау алады. 18 адам тыңшылық қылғандары үшін айыпталады. Төртеуі ұсталды: Шнайдер, Венц, Кляйнхауер және Хеллдорф. АҚШ прокуроры Келлог АҚШ-тағы неміс бесінші колоннасының рөлін және Еуропаны нацистердің жаулап алуындағы рөлін сипаттайды. Ол американдықтарды сабақ алуға шақырады, Гитлердің Еуропа арқылы қадам басуын қарастырып, "күшпен қолдау көрсетілген ұйымдасқан үгіт-насихаттың басымдығын" көрсетеді. Тыңшылар сотталды. Кофе ішкенде Келлог пен Ренард Америка мен Еуропадағы оқиғалар туралы әңгімелеседі. Ренард нацистерді "ессіз" деп сипаттайды. Келлог "біздің негізгі бостандықтарымыз қатерге ұшырағанда ғана біз оянамыз" деп сенеді. Фильмнің тізімі "Америка әдемі" әнімен аяқталады.
A silhouetted narrator connects the film to recent events, beginning in a quiet corner of Scotland in 1937. A postman delivers letters from all over the world to a Mrs. MacLaughlin, who forwards the contents of one envelope to Dr. Karl Kassel in New York City. Later, Kassel harangues an audience of German Americans at the Café Nuremberg. Most are wearing the uniform of the German American Bund. He tells them that the Führer has declared war on the evils of democracy and that, as Germans, they should carry out his wishes and claim power. The crowd salutes, "Sieg Heil!" Kurt Schneider, an unemployed malcontent, is inspired to become a spy and writes to Hitler's personal newspaper. German Naval Intelligence knows that he is not a double agent because the Americans have no formal counterespionage system. Franz Schlager, a naval officer sailing to New York on the steamship Bismarck, is ordered to contact Schneider. Meanwhile, beauty operator Hilda Kleinhauer informs on her clients to the Gestapo and carries material for Schlager. An American Legionnaire challenges Kassel at a meeting. He and others speaking out for democracy are attacked. Schneider boasts to his friend Werner, a private in the Air Corps, that he receives instructions from Hitler. Werner gets the Z code, and Schneider obtains medical records that reveal troop strength in New York. Schneider proudly gives Schlager the information and receives $50 a month, Mrs. MacLaughlin's address, and a list of new objectives. Kassel is called back to Germany. He takes his mistress, Erika Wolff, and leaves his wife behind. The narrator provides a dramatic description of the fascist way of life. Kassel is put in charge of all Nazi activities in the United States. Under the slogan, "America for Americans," the country is flooded with propaganda while spies target military operations. Thanks to the postman's curiosity, British Military Intelligence uncovers Mrs. MacLaughlin's role as postmistress for a worldwide network of spies. American military intelligence in New York, consisting of Major Williams and one assistant, turns to the FBI for help in exposing spies, although it has never played that role before. FBI Agent Ed Renard takes the case. Upon his return to the United States, Kassel visits Camp Horst Wessel, where German American children are trained in Nazi ideals and military skills. Schneider is instructed to use an alias to obtain passports, which arouses suspicion. The FBI follows the package containing the passports and arrests him. Learning his true identity, they realize that they have a letter that he sent to MacLaughlin. Renard flatters him for hours and extracts a detailed confession. Through Schneider, Renard finds Wenz, Kleinhauer and Kassel aboard the "Bismarck" in port. Kassel proudly shows Renard his files on important Americans that document their racial "impurity". He tries to burn the code key, but Renard stops him. Renard confronts him with Kleinhauer, who confirms his link with Schlager. When Renard reveals that he knows about Erika, Kassel confesses everything about the German spy organization, revealing the intricacy and scope of the network. He is released, and the Gestapo are waiting. He swears that he revealed nothing, but the men are arrested outside his apartment building. A federal dragnet captures many agents and their accomplices. On March 13, 1938, Hitler annexes Austria. Renard warns Kassell's wife that the Gestapo men have made bail. Karl returns home from meeting Erika and lies to his wife. He packs, refusing to take her with him. She does not warn him. The Gestapo capture him and take him to the Bismarck. He is told to claim that he was tortured by FBI agents and forced to sign a false confession. In New York, Hilda receives the same instructions. Eighteen people are indicted for espionage. Four are in custody: Schneider, Wenz, Kleinhauer and Helldorf. US Attorney Kellogg describes the role of a network of German fifth columnists in the United States and in the Nazi conquest of Europe. He calls for Americans to take a lesson, reviewing Hitler's march through Europe, demonstrating “the supremacy of organized propaganda backed by force.” The spies are convicted. Over coffee, Kellogg and Renard discuss events in America and Europe. Renard describes Nazis as "insane." Kellogg believes that "when our basic liberties are threatened, we wake up." The credits roll to America the Beautiful in march time.
Қатысушылар туралы жазбалар
Фильмдегі бірнеше актер Германиядан және басқа еуропалық елдерден АҚШ-қа көшіп келген эмигранттар еді, олардың кейбіреулері нацистік репрессиядан қашу үшін келген. Германиядағы туыстарына қарсы жаза шаруаларын болдырмау мақсатында көптеген актерлер фильмде аты-жөні көрсетілмей немесе псевдонимдермен түсті. Осы актерлер Хедвига Райхер ("Селия Сибелиус"), Вольфганг Зилцер ("Джон Войт"), Рудольф Андерс ("Роберт Дэвис"), Вильгельм фон Бринкен ("Уильям Вон") және Мартин Кослек (аты көрсетілмеген) болды.
Several actors in the film were expatriates from Germany and other European countries living in the United States, some of whom had moved to flee Nazi oppression. To prevent retaliation against their relatives still living in Germany, many appeared in the film uncredited or under aliases. These actors were Hedwiga Reicher ('Celia Sibelius'), Wolfgang Zilzer ('John Voigt'), Rudolph Anders ('Robert Davis'), Wilhelm von Brincken ('William Vaughn'), and Martin Kosleck (uncredited).
Шынайы оқиғаға негізделген
Сценарист Джон Вексли өзінің сценарийін нақты оқиғаларға және соғысқа дейін АҚШ-та нацистік тыңшылық желілерін тергеумен айналысқан бұрынғы ФБР агенті Леон Г. Туррудың мақалаларына негіздеді. Турру ФБР-ден кетіп, Дж. Эдгар Гувер көбінесе назардан тыс қалдырып, жариялануын тоқтатуға тырысқан тақырып бойынша мақалаларын жариялауын жалғастырды. Фильмнің кейбір бөлімдері нақты тыңшылық іс, Румрих нацистік тыңшы ісі және 1938 жылы неміс үкіметі үшін тыңшылық жасады деген айыппен сотталған адамдарға қатысты сот процесінің көркемделіп айтылған нұсқасы болды. ФБР Румрих нацистік тыңшы ісін өздерінің "бірінші маңызды халықаралық тыңшылық ісі" деп атады және Леон Турру "басшылыққа тағайындалғанын", бірақ кейін ФБР директоры Гувер оны жұмыстан шығарғанын мәлімдеді. Шындығында, Турру бұрын өзі кетіп, кейін жәрдемақысынан айырылды. Ол Нью-Йорктегі паспорт кеңсесінен 50 паспорт бланкы алуға тырысқанда ФБР-дің назарына ілікті. Фильмде Франсис Ледерер Шнайдер рөлінде нақты Румрихқа балама рөлді ойнайды. Уорд Бонд сомдаған аты-жөні белгісіз американдық легионердің кездесуде Кассельге қарсы шығып, демократияны қолдаған басқалармен бірге шабуылға ұшырауы, 1938 жылдың сәуір айының соңында Нью-Йоркте Гитлердің туған күні тойында 30-ға жуық Бірінші дүниелік соғыс ардагерінің Бундқа қарсы тұруына негізделген нақты оқиға. Ардагерлер ауыр түрде сақадалды, ал кейін бас сүйегі сынық Сесил Шуберт өзінің батылдығы үшін мэр Ла Гвардиядан жеке алғыс алды.
Screenwriter John Wexley based his script on real events and the articles of former FBI agent Leon G. Turrou, who had been active in investigating Nazi spy rings in the United States prior to the war, quit the FBI and continued publishing articles on the topic that J. Edgar Hoover had largely ignored and tried to prevent from publication. Parts of the movie were a fictionalized account of a real life espionage case, the Rumrich Nazi Spy Case, and the eventual trial in 1938 involving individuals convicted of spying for German government. The FBI said the Rumrich Nazi Spy Case was their "first major international spy case" and that Leon Turrou "was placed in charge" but had later been fired by FBI chief Hoover. In fact, Turrou had first quit and been retroactively fired to strip him of benefits. He came to the FBI's attention when he attempted to obtain 50 passport application forms from the Passport Office in New York City. In the film, Francis Lederer, as Schneider, plays the role equivalent to the real Rumrich. The scene where an unnamed American Legionaire played by Ward Bond challenges Kassel at a meeting, is supported by others speaking out for democracy, provoking an attack by Bundists, is based on an actual event that occurred in late April 1938 when approximately 30 World War I American Legion Veterans stood up to the Bund in New York City during a celebration of Hitler's birthday. The veterans were severely beaten and later Cecil Schubert, who suffered a fractured skull, was personally recognized for his bravery by Mayor La Guardia.
Өндіріс
Продюсерлік кодекс басқармасы, танымал антисемит Векслидің сценарийімен басшылық ету арқылы, 1938 жылы сотқа барған Румрих нацистік тыңшылық ісінің фактілері мен нақты оқиғаларын дәл көрсетуге ұмтылды. Неміс-американдық Бундтың басшысы Фриц Кун «Уорнер Брос» компаниясын 5 миллион долларға сотқа берді. Норвегия да 1939 жылы бұл фильмді тыйым салды. Адольф Гитлер студияның фильмдегі жұмысының нәтижесінде, нацистік Германияда «Уорнер Брос» компаниясының барлық фильмдерінің көрсетілуіне тыйым салды.
The Production Code Administration, led by notorious antisemite Wexley's script made a point of following the facts and real life events of the Rumrich Nazi Spy Case whose participants went to trial in 1938. Fritz Kuhn, leader of the German American Bund, sued Warner Bros for $5 million. Norway also banned it in 1939. Adolf Hitler in particular banned all Warner Bros. productions from being shown in Nazi Germany as a result of the studio's work on the film.