Кіріспе

Көкірек қуысында газдың қалыптан тыс болуы

Пневмомедиастинум (грекше pneuma – "ауа", сондай-ақ медиастинальды эмфизема деп те аталады) – көкірек қуысының орталық бөлігі – медиастинумда пневматоз (ауаның немесе басқа газдың қалыпсыз болуы). Алғаш рет 1819 жылы Рене Леннек сипаттаған бұл жағдай, физикалық жарақаттар немесе өкпеден, тыныс жолдарынан немесе ішектерден көкірек қуысына ауаның шығуына себеп болатын басқа да жағдайлардың салдарынан туындауы мүмкін. Су астындағы шолушыларда бұл көбінесе өкпе баротраумасының нәтижесі болып табылады. Пневмомедиастинум тыныс алу жүйесінің проблемаларына тән демқынның қысқа болуымен де сипатталады. Оны көбінесе аускультация кезінде жүрек циклымен синхронды "қырылдауы" дыбысы (Хамманның қырылдауы) арқылы анықтауға болады. Пневмомедиастинум жүрекке веналық қан ағынының жоғарылауына байланысты жүрек тампонадасына ұқсас белгілермен де көрініс беруі мүмкін.

Диагностика

Пневмомедиастинум сирек кездеседі және ауа медиастинумға енген кезде пайда болады. Диагнозды кеуде рентгені арқылы, жүрек және медиастинум айналасындағы сәуле өткізгіш контурды көрсету арқылы немесе кеуде қуысының КТ сканилеуі арқылы растауға болады.

Емдеу

Медиястинумдағы тіндер қуыстағы ауаны бірте-бірте сіңіреді, сондықтан көптеген пневмомедиастинумдар консервативті еммен емделеді. Жоғары ағынды оттегіні тыныс алу ауаның сіңуін жеделдетеді. Егер ауа қысыммен жүрекке басып, қысым жасаса, қуысқа ине енгізіліп, ауа шығарылуы мүмкін. Трахея, өңеш немесе ішектегі тесікті жабсыру үшін хирургиялық араласу қажет болуы мүмкін. Егер өкпе құласа, зардап шеккен адамның құлаған жағына жатуы өте маңызды. Бұл ауыртпалы болғанымен, сау өкпенің толыққанды кеңеюіне мүмкіндік береді.