Кіріспе

Колумбиядағы білім берудің жалпы шолуы

Колумбиядағы білім беру балабақша, бастауыш мектеп, орта мектеп, техникалық білім беру және жоғары білім кіреді. Адам құқықтарын өлшеу бастамасы (HRMI) Колумбияның елдің табыс деңгейіне сәйкес білім алу құқығын 80,5% ғана орындап отырғанын анықтады. HRMI білім алу құқығын бастауыш және орта білім алу құқығына бөліп қарастырады. Колумбияның табыс деңгейін ескере отырып, ел бастауыш білім беруде өзінің ресурстарына (табысына) негізделген мүмкіндіктің 82,1% -ын қамтиды, ал орта білім беруде тек 78,9% -ын қамтиды.

Колумбиядағы балабақша

Бір жастан асқан балалардың көпшілігі Ұлттық отбасылық әл-ауқат институты (ICBF) демеушілігімен "Hogares Comunitarios" (қауымдық үйлер) деп аталатын күндізгі орталықтарда және балабақшаларда қамтылады, онда қауымдағы аналар өз балаларын және жақын жерде тұратын балаларды күтеді. Колумбияда балалар оқу мен жазуды үйренгеннен кейін, әдетте бастауыш мектепке жіберіледі. Сонымен қатар, көптеген жекеменшік балабақшалар да бар.

Бастауыш мектеп

Бастауыш мектеп 5 жылдық білім беруді қамтиды. Балалар әдетте бес жасында 1-сыныпқа түседі. 2001 жылы бастауыш сыныпқа (primaria) қатысқан тиісті жастағы балалардың таза саны (пайызы) 89,5 пайызды құрады. Кейбір ауылдық жерлерде мұғалімдердің біліктілігі жеткіліксіз, оқудан қалу көрсеткіштері жоғары. Ал қалаларда мұғалімдер көбінесе жақсы даярланған және өз мамандықтарын жақсы біледі. Колумбияда Escuela Nueva немесе «Жаңа мектеп» деп аталатын оқыту әдісі дамыды. Бұл әдіс дәстүрлі оқыту парадигмасын өзгертеді, онда мұғалім сыныпта жалғыз сөйлеп, ақпаратты жеткізеді. Мақсаты – оқу процесінің ортасына ауылдық қауымдастықтағы оқушыларды қою. 1975 жылы модель алғаш рет әзірленгеннен кейін ондаған жылдар өткен соң Escuela Nueva Колумбия үкіметінен, ЮНЕСКО мен Әлемдік банктен, соның ішінде қаржылық қолдау алды және 1980 жылдардың соңында Колумбияның ұлттық білім беру саясатына енгізілді. 1988 жылы ЮНЕСКО Колумбияны Латын Америкасы мен Кариб бассейніндегі Escuela Nueva әдісінің арқасында ауылдық мектептер қалалық мектептерден озып кеткен жалғыз ел деп жариялады. 2007-2009 жылдар аралығында бағдарлама Колумбияда 700 000 балаға білім берді, ал қазір модель ел бойынша 20 000 мектепте қолданылуда. Escuela Nueva қазір халықаралық деңгейде 17 елге, соның ішінде Бразилия, Филиппин және Үндістанға тарады, нәтижесінде бес миллионнан астам балаға пайда келді.

Орта мектеп

Орта және жоғары білім негізгі орта (6-9 сыныптар) және аяқтаушы орта (10 және 11 сыныптар) деңгейлеріне бөлінеді. Жоғары орта білім (әдетте 15-16 жастан басталады) көптеген түрлі бағыттарды ұсынады, олардың барлығы екі жылдық оқу бағдарламасын аяқтағаннан кейін өздерінің "бакалавры" дипломын алуға мүмкіндік береді. Құрамындағы стандартты академиялық бағдарламадан (Bachillerato Académico) өзгеше, студенттер келесі техникалық бағыттардың бірін таңдауы мүмкін (Bachillerato en Tecnología o Aplicado): Өнеркәсіптік бағыт (Bachillerato Industrial), Коммерциялық бағыт (Bachillerato Comercial), Педагогикалық бағыт (Bachillerato Pedagógico), Ауыл шаруашылығы бағыты (Bachillerato Agropecuario), Әлеуметтік даму бағыты (Bachillerato de Promoción Social). "Бакалавр" академиялық немесе кәсіптік жоғары білім алу үшін міндетті талап болып табылады. Дегенмен, техникалық және кәсіптік жоғары білім беру оқу орындары "өнер мен бизнес саласындағы" біліктілікке ие студенттерді де қабылдауға құқылы. Бұл біліктілік SENA мекемесімен екі жылдық оқу бағдарламасын аяқтағаннан кейін беріледі.