Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Баскуль – аттың секіру кезінде денесінің түзейтін табиғи дөңгелек доғасы. Ат секірудің ең жоғары нүктесіне жеткенде арқасымен көтеріліп, мойнын алға және төмен созуы керек. Идеалды жағдайда, құрлы қанаты (жамбас сүйегі) кедергіден ең биік нүктеде өтуі тиіс. Бұл көбінесе судан секіріп шыққан дельфин пішініндегі ат деп сипатталады. Баскуль жылқының қозғалыс кезінде құрлы қанатын көтеруді де білдіреді.
Bascule '/b//æ//s//k//juː//l/ is the natural round arc a horse's body takes as it goes over a jump. The horse should rise up through its back, stretching its neck forward and down, when it reaches the peak of his jump. Ideally, the withers are the highest point over the fence. This is often described as the horse taking the shape of a dolphin jumping out of the water. Bascule can also refer more generally to the raising of the withers while the horse is in motion.
Баскульдің маңызы
Жақсы қамыты бар жылқы "дөңгелек" секіріс жасайды, ал қамыты нашар жылқы "жазық" секіріс жасайды, басы жоғары көтеріліп, омыртқасы тік болады. Қоршаудан секіргенде арқасы ойысқан жылқының алдыңғы аяқтарын жоғары көтеруі қиын, сондықтан алдыңғы аяқтарын дұрыс бүгіп секіре алмайды. Көптеген табиғи талантты секірушілер жақсы қамытқа ие. Дегенмен, тек қана күшімен биікке секіре алатын, қамыты нашар жылқылар да бар. Кейбір қамыттың болуы барлық секіруші жылқылар үшін маңызды, себебі ол биік кедергілерді еңсеруде механикалық тиімділікке көмектеседі. Жақсы қамыт шоу-сапырында қажет, бірақ шоу-аңшылар үшін аса маңызды, өйткені судьялар жылқыда осы қасиетті іздейді. Басқа да спорт түрлерінде, мысалы, үшқырлы сайыста, қамыттың дөңгелектігі секіріс уақытын ұзартуы мүмкін (сағатқа қымбат секундтар қосылады). Сонымен қатар, кейбір кросс-кантри секірулерін дұрыс қону үшін жазық секіру керек. Мысалы, тік құлауларды аз қамытпен секіру керек, сонда қону мүмкіндігінше қысқа болады, бұл жылқының аяқтары мен мінгеннің тепе-теңдігіне аз стресс түсіреді. Тік жол жүгіру сияқты спорт түрлерінде қамыт қажет емес, себебі қоршауды секіру үшін қосымша уақыт кетеді. Сондықтан жылқыларды "ритмнен шығып" жазық секіруге ынталандырады. Сонымен қатар, тік жол жүгіру кезінде жылқының қамыт жасауына кеткен қосымша энергия бекерге кетеді. Аң аулауда жиі "жазық" секіріс қажет. Көп қамыты бар секіріс мінгенге қиындық тудырады, және жылқы "мiнгеннi шығарып тастайды", яғни оны жалаңға шығарады. Егер жарыста оңайлық көрсету маңызды болса, жазық секіріс мінгенге көмектеседі.
A horse with bascule is one with a "round" jump, while a horse with poor bascule may jump "flat" with his head in the air and his spine relatively straight. A hollowed back over the fence tends to prevent the animal from lifting his forearms very high, thus preventing the necessary tucking motion of his front legs to jump clear. Most naturally talented jumpers have good bascule. However, there are several very athletic horses that can jump great heights with considerably poor bascule due to sheer power. Some bascule is an important trait for all jumping horses, as it is more mechanically efficient for clearing high obstacles. Good bascule is desirable in show jumping, but is essential in the show hunters, being one of the main qualities that a judge looks for in the horse. Less of a bascule is desirable in other disciplines, such as eventing, when the added roundness would result in the jump taking a longer time (adding valuable seconds to the clock). Additionally, some cross country jumps are best jumped flat, to ensure an appropriate landing. For example, drops are best jumped with little bascule, so that the landing is made as short as possible, putting less stress on the horse's legs and the rider's balance. In sports such as steeplechase, bascule is not desirable, because of the added time it takes to jump the fence. Therefore, the horses are encouraged to jump flatter and "out of stride." Furthermore, the extra energy required for a horse to bascule over a hurdle in steeplechasing would be wasted. A "flat" jump is often desirable in hunt seat equitation. A jump with a great deal of bascule is challenging to ride, and is said to "pop the rider out of the tack," which means it "pops" them out of the saddle. In a competition where the appearance of ease is critical, a flat jump can benefit the rider.
Баскальға арналған жаттығу
Жақсы жаттығу аттың баскальін толыққанды дамытуға көмектеседі, бірақ жалпы жаттықтырушылар осы туа біткен қабілеттің шегіне дейін жаттықтыру мүмкіндігімен шектеледі. Төртбұрышты жаттығулар (grid work) жануардың баскальін дамытуда көбінесе ең тиімді болып табылады. Кейбір секірулер жақсы баскальге, әсіресе көтерілмелі боксшыға (ascending oxer) қолайлы. Басқа секірулер, мысалы, тік қабырғалы тосқауылдар (steeplechase fences), олардың үстінен сырғу үшін жазық секіруді қолдайды. Стильдегі тосқауылдарда аттың күшті, дөңгелек секіруі зиянды, себебі ол уақыт пен энергияны қажет етеді. Сонымен қатар, аттың тосқауылдан асып өту қабілеті – оның икемділігімен байланысты. Кейде тыныш атмосфера немесе жақсартылған дайындық атқа омыртқасын жақсырақ иіруге көмектеседі. Жалпы, жаттығу аттың табиғи баскальдің жетіспеуін толықтыра алмайды.
Good training can help to develop a horse's bascule to its fullest potential, but overall trainers are limited in how much they can train in this innate ability. Grid work is usually most helpful in developing the animal's bascule. Certain jumps tend to favor good bascule, most notably the ascending oxer. Other jumps, such as steeplechase fences which are meant to be brushed through, favor a flat jump. In the case of the steeplechase fence, it is detrimental for the horse to have a powerful, round jump, because it consumes time and energy. Additionally, the ability to bascule over a fence is a matter of flexibility in the horse. In some cases, a more relaxed atmosphere or improved conditioning may help the horse to flex his spine better. In general, training cannot compensate for a lack of natural bascule in a horse.