Жергілікті саясат: философиясы мен қағидалары

Кіріспе

Саяси философия

Локализм – жергілікті мәселелерге басымдық беретін саяси философиялардың кең спектрі. Жалпы алғанда, локализм тауарлардың жергілікті өндірісі мен тұтынылуын, жергілікті билікке бағынуды, сондай-ақ жергілікті тарихты, мәдениетті және өзіндік ерекшелікті қолдауды қамтиды. Локализмді регионализммен және орталықтандырылған үкіметпен салыстыруға болады, ал оның қарама-қарсысы – унитаризм. Локализм сонымен қатар орталық үкіметті құрудың жүйелі тәсілі ретінде қарастырылады, бұл жергілікті тәуелсіздікті сақтап қалуға мүмкіндік береді, уақыт өте келе билік пен саяси құрылымдардың орталықтандырылуына жол бермейді. Теориялық тұрғыдан алғанда, локализм мен кеңесу демократиясы арасында маңызды байланыстар бар. Бұл, ең алдымен, азаматтарды оларды әсер ететін шешімдерге қатыстырудың демократиялық мақсатына қатысты. Осының салдарынан, локализм демократиялық және саяси қатысу алаптарын нығайтуға және қоғамдық кеңістіктің байланысын кеңейтуге ықпал етеді.

Тарих

Локалистер әлем тарихы бойында көптеген әлеуметтік және экономикалық институттардың аймақтық, аймақаралық немесе жаһандық деңгейге қарағанда жергілікті деңгейде құрылғанын (негізінен 19-ғасырдың соңы мен 20-ғасырдың басына дейін) айтады. Колониялық саясат, империализм және индустрияландырудың үздіксіз процестері жергілікті деңгейдің маңыздылығын азайтады. Локализмді қолдаушылардың көпшілігі осы өмір салтының қырларын қорғауды мақсат етеді; осы мағынада "жергілікті деңгейде қайта құру" деген сөз тіркесі жиі қолданылады. 20-ғасырда локализм Леопольд Кохр, Э. Ф. Шумахер, Венделл Берри және Киркпатрик Сэйл сияқты авторлардың еңбектеріне көп сіңірді. Жалпы алғанда, локализм түрлі қозғалыстар мен мәселелерді қамтиды және демократиялық және экономикалық қатынастарды жергілікті деңгейде қайта құру арқылы әлеуметтік, экономикалық және экологиялық проблемаларды анықтаудың және оларды шешудің оңайырақ болатынын ұсынады. Олар анархизм, биорегионализм, экология, "жасыл" қозғалыс, сондай-ақ тамақ, ақша-кредит саясаты және білім саласындағы нақты алаңдаушылықтарды қамтиды. Саяси партиялардың барлық бағыттары кейде билікті жергілікті органдарға беруді қолдады. Осы ретте, Лейборист партиясының депутаты Алан Милберн "қызметтерді жергілікті деңгейде жауапкершілікке бағындыру, жергілікті қауымдастықтарға көбірек билік беру және осы процесте мемлекет, азаматтар мен қызметтер арасындағы қазіргі заманғы қарым-қатынасты құру" туралы айтты. 1970-ші жылдардан бастап АҚШ-та жергілікті өнімді қолдауға бағытталған, Элис Уотерс бастаған ерекше көзге түсетін локалистік қозғалыс пайда болды. Бұл қозғалыс органикалық шаруашылықтан бастау алды және органикалық сертификаттауға наразылықтың өсуімен және шағын фермерлер үшін индустриялық ауыл шаруашылығының экономикалық моделінің сәтсіздігімен байланысты болды. Жергілікті тұтынуды жақтаушылар протекционистік аргументтерді пайдаланғанымен, олар негізінен экологиялық аргументке сүйенді: тауарларды тасымалдаудан туындаған ластану жаһандық экономикада маңызды сыртқы фактор болып табылады және "жергілікті тағамды жеушілер" оны айтарлықтай азайта алады. Сонымен қатар, шешім қабылдау билігі жергілікті қауымдастықтардың қажеттіліктерін түсінбейтін билік ошақтарының орнына мәселеге тікелей қатысы бар адамдардың қолында болғанда экологиялық мәселелерді шешуге болады.

Localists assert that throughout the world's history, most social and economic institutions are scaled at the local level, as opposed to regional, interregional, or global (basically until the late 19th to the early 20th centuries). Through ongoing forms of colonialism, imperialism and industrialisation local scales become less central. Most proponents of localism position themselves as defending aspects of this way of life; the phrase "relocalization" is often used in this sense. In the 20th century, localism drew heavily on the writings of Leopold Kohr, E. F. Schumacher, Wendell Berry, and Kirkpatrick Sale, among others. More generally, localism draws on a wide range of movements and concerns and it proposes that by re localizing democratic and economic relationships, social, economic and environmental problems will be more definable and solutions more easily created. They include anarchism, bioregionalism, environmentalism, the Greens, and more specific concerns about food, monetary policy and education. Political parties of all persuasions have also occasionally favored the devolution of power to local authorities. In this vein Alan Milburn, a Labour Party MP, has spoken of "making services more locally accountable, devolving more power to local communities and, in the process, forging a modern relationship between the state, citizens and services"

Beginning in the 1970s, a particularly visible strain of localism in the United States was a movement started by Alice Waters to buy locally produced products. This movement originated with organic farming and likely gained impetus because of growing dissatisfaction with organic certification and the failing economic model of industrial agriculture for small farmers. While the advocates of local consumption draw on protectionist arguments, they also appealed primarily to an environmental argument: that pollution caused by transporting goods was a major externality in a global economy, and one that "localvores" could greatly diminish. Also, environmental issues can be addressed when decision making power is held by those affected by the issues instead of power sources that do not understand the needs of local communities.

Саяси философия

Локализм философиясы субсидиарлық принципімен байланысты. 21-ші ғасырдың басында локалистер жиі жаһандануды сынағандармен ортақ көзқарасқа ие болды. Локализмнің түрлері Жасыл қозғалыста кең таралған. International Socialism журналындағы бір мақалаға сәйкес, осы сияқты локализм "жаһандану тудырған проблемаларға жауап беруге" тырысады, "халықаралық сауданы азайтуға және тек "жергілікті" өзін-өзі қамтамасыз етуге негізделген экономика құруға" шақырады. Кейбір локалистер қоғам саяси тұрғыдан қауымдық желі бойынша ұйымдастырылуы керек деп санайды, әр қауым өз ісін халқының қалауынша еркін жүргізе алады. Қауымдардың мөлшері олардың мүшелері бір-бірін жақсы танып, бір-біріне тәуелді болатындай, шағын қала немесе ауыл сияқты анықталады. Локализм туралы айта келіп, The Ecologist журналының бұрынғы редакторы Эдвард Голдсмит: "Бүгінгі әлемдегі проблемаларды тек қана біздің қажеттіліктерімізді бұрын қанағаттандырған табиғи жүйелердің жұмысын қалпына келтіру арқылы ғана шешуге болады, яғни жеке адамдар, отбасылар, қауымдар және экожүйелер болып табылатын бірегей ресурстарды толыққанды пайдалану арқылы, олардың барлығы біосфераны немесе нақты әлемді құрайды" дейді. АҚШ Конгресінің көп жылғы демократ спикері Тип О'Нилл бір кезде "Барлық саясат – жергілікті" деп атақты түрде мәлімдеді. Ол кейіннен осы атпен кітап жазды: "Барлық саясат – жергілікті және ойынның басқа ережелері".

Жергілікті және популистік

Уэйн Йенг локализмнің еуропалық-американдық популизмнің бір саласы деген пікірге қарсы шығады. Йенг Гонконгтағы саяси жағдайда этникалық түсіністікті қолдайтын құндылық емес, жергілікті мәдениет пен азаматтық құндылық ретінде локализмнің мысалын келтірді. Джейн Уиллс популистік саясаткерлердің санының артуы жергіліктілікті мемлекеттік саясаттың негізі ретінде қолдайтынын айтты. Ол популизмді халықтың өзінің тәжірибесі мен қажеттіліктеріне сәйкес тілде сөйлейтін саяси құрылым деп түсіндірді. Кейбір локалистер кедей елдерден бай елдерге иммиграцияға да қарсы. Олардың пікірінше, мұндай иммиграцияның салдарынан кедей елдердің интеллектуалдық ресурстары төмендеп, "ақыл-ойдың ағылып кетуіне" (brain drain) әкеледі. Мысалы, соңғы он жылда Болгария жыл сайын 50 мыңнан астам білікті ғалым мен жұмысшыны эмиграция арқылы жоғалтқан. Олардың шамамен бестен бірі химия, биология, медицина және физика салаларындағы жоғары білімді мамандар болды.

Халықаралық қатынастар

Кейбір жергіліктік жақтастар саяси араласуға және бейбітшілікті сақтау шараларына қарсы. Олар қауымдастықтар өздерінің мәселелерін өздерінің күштерімен, өз уақытында және өздері шешкендей етіп табуы керек деп есептейді. Олардың пікірінше, барлық қоғамдарға мүмкіндік берілсе, ұзақ мерзімді бейбітшілікке қол жеткізуге қабілетті.