Жамес Харгест: Жаңа Зеландия саяхатшысы және әскери шендісі

Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері және әскери офицері, бригадир Джеймс Харгест (4 қыркүйек 1891 – 12 тамыз 1944) – Жаңа Зеландия әскери күштерінің офицері, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда қызмет еткен. 1931 жылдан 1944 жылға дейін Жаңа Зеландия Парламентінің депутаты болды, алғашқыда белгілі бір сайлау округін, содан кейін басқа округті өкілдік етті. 1891 жылы Гор қаласында туған Харгест, 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ерікті түрде Жаңа Зеландия экспедициялық корпусына қосылған кезде фермер болған. Офицерлік шен алып, 1915 жылы Галлиполи шайқасында қызмет етіп, ауыр жарақат алды. Жарақатынан айыққаннан кейін Батыс майданындағы активті қызметке оралды. Соғыстың соңғы кезеңдерінде жаяу әскер батальонына қолбасшылық етіп, басшылық қабілеті үшін бірнеше награда алды. Соғыстан кейін Жаңа Зеландияға оралып, шаруашылықпен айналысты. Харгест сол жылы Жаңа Зеландия Парламентіне Инверкаргилл округінен депутат ретінде сайланды. Бастапқыда тәуелсіз болған ол, 1936 жылы құрылған Ұлттық партияның белсенді қолдаушыларының бірі болды және партия жетекшілігінде атқарушы лауазымды иеленді. 1938 жылдан бастап Аваруа сайлау округін өкілдік етті және партия басшылығына үміткер ретінде қарастырылды, бірақ активті қызметке қайта оралғаннан кейін бұл мүмкіндік жойылды. 1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Харгест Екінші Жаңа Зеландия экспедициялық корпусына қосылуға тырысты. Денсаулығына байланысты алғашқы өтініші қабылданбады, бірақ Жаңа Зеландияның әрекет етуші Премьер-министрі Питер Фрейзердің араласуынан кейін қабылданды және 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясының құрамындағы 5-ші жаяу әскер бригадасының командирі болып тағайындалды. 1941 жылдың сәуір айында Грекия шайқасында бригадасын жетектеді. Крит шайқасы кезінде маңызды Малеме әуежайы маңына күштерін орналастыруда және шайқас басталғаннан кейін олардың қимылдарын бақылауда дұрыс шешім қабылдамады. Әуежайдың жоғалтылуы немістерге аралда бекініп алуға мүмкіндік берді, ал одақтас күштер Криттен эвакуацияланды. Шабуыл кезіндегі өзінің әрекеттеріне қарамастан, ол Бірінші дүниежүзілік соғыста алған Ардақты қызмет орденіне (DSO) тағы бір белгі қосылды. Солтүстік Африкадағы соғыс қимылдары күшейген кезде Харгест 1941 жылдың қарашасында "Crusader" операциясы кезінде бригадасын жетектеді, бірақ неміс әскерлеріне тұтқынға түсті. Италиядағы тұтқын лагерінде тұтқында болған ол қашып, 1943 жылдың соңында Англияға оралды. Осы ерлігі үшін екінші рет DSO орденімен марапатталды. 1944 жылдың маусымында Нормандияға түскен британдық 50-ші жаяу әскер дивизиясымен бақылаушы ретінде қызмет етті және екі айдан кейін артиллерия оғынан қаза тапты.

New Zealand politician and army officer

Brigadier James Hargest, (4 September 1891 – 12 August 1944) was an officer of the New Zealand Military Forces, serving in both the First and Second World Wars. He was a Member of New Zealand's Parliament from 1931 to 1944, representing firstly the and then the electorates. Born in Gore in 1891, Hargest was a farmer when he volunteered for the New Zealand Expeditionary Force following the outbreak of the First World War in August 1914. Commissioned as an officer, he served in the Gallipoli campaign in 1915 and was seriously wounded. Following his recovery from his wounds, he returned to active duty on the Western Front. He commanded an infantry battalion during the later stages of the war and received several awards for his leadership. After the war, he returned to New Zealand to resume farming. In Hargest entered the Parliament of New Zealand as the member for Invercargill. Initially an independent, he was one of the strongest supporters of the National Party that was formed in 1936, and held an executive role in the party hierarchy. From 1938, he represented the Awarua electorate and had been considered for the party leadership, but he was no longer available once he volunteered for active service. Upon the commencement of the Second World War in September 1939, Hargest attempted to join the Second New Zealand Expeditionary Force being raised for service. His application was initially declined for health reasons, but after intervention by Peter Fraser, the acting Prime Minister of New Zealand, he was accepted and appointed commander of the 5th Infantry Brigade, part of the 2nd New Zealand Division. He led his brigade during the Battle of Greece in April 1941 after an initial period performing garrison duty in England. During the Battle of Crete he displayed poor judgement in positioning his forces around the vital Maleme airfield and in controlling their movements once the battle commenced. The loss of the airfield allowed the Germans to gain a foothold on the island and the Allied forces eventually were evacuated from Crete. Despite his own performance during the battle, he received a bar to the Distinguished Service Order (DSO) that he had been awarded in the First World War. The fighting now shifting to North Africa, Hargest led his brigade during Operation Crusader in November 1941 but was captured by German forces. Held in a prisoner of war camp in Italy, he eventually escaped and was able to make his return to England in late 1943. He earned a second bar to his DSO for his efforts. He served as an observer with the British 50th Infantry Division for the Normandy landings in June 1944 and was killed by artillery just over two months later.

Ерте өмір

Джеймс Харгест 1891 жылдың 4 қыркүйегінде Жаңа Зеландияның Саутленд айманындағы Гор деген шағын қалада дүниеге келді. Оның ата-анасы, Джеймс және Мэри Харгест, Уэльстен еді. Әкесі бастапқыда жұмысшы болып жұмыс істеген, кейін Мандевиллде фермерлікпен айналысты. Харгест тоғыз баланың төртіншісі болды және Гор мен Мандевиллдегі мектептерде оқыды. Білімін аяқтағаннан кейін әкесімен бірге жұмыс істеді. 1911 жылы Территориялық күштерге қосылып, 1914 жылға қарай сержант шеніне жетті.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Харгест Жаңа Зеландия экспедициялық күштеріне (NZEF) қосылуға ерікті болды және Отаго атқыштар полкінде екінші лейтенант болып тағайындалды. Ол Галлиполи шайқасында қатысты және тамыз шабуылы кезінде ауыр жарақат алды. Бірнеше ай емделіп, 1916 жылдың шілдесінде Жаңа Зеландия дивизиясымен қайтадан қызметке кірісті. Отаго пехоталық полкінің 1-ші батальонына бекітілді, жыл соңына қарай майор шеніне көтерілді. Оның DSO орденіне берілген мінездемесінде былай делінген:

"Шабуыл кезінде көрсеткен ерекше батылдығы мен қызмет адалдығы үшін". Ол батальонды ерекше шеберлікпен басқарды. Оның тактикалық шешімдері өте тиімді болды, ол құнды ақпаратты жинап, жолдады. Ұдайы алдыңғы қатарда болғандықтан, ол барлық сапындағыларды жанкештілікке шақырып, батальон операцияларының сәтті аяқталуына зор үлес қосты, бұл оның жеке басшылық қабілетінің нәтижесі болды. Соғыстан кейінгі алғашқы кезеңде ол батальонына қолбасшылық етуін жалғастырды, олар 1919 жылдың 4 ақпанында Англияға аттанғанға дейін Кельн қаласында қарауылдық міндеттерді орындады.

Соғыс аралық кезең

1919 жылдың мамыр айында Харгест әйелі Мари Генриетта Уилкимен Жаңа Зеландияға оралды. Жұбайлар 1917 жылдан бері үйленген, бұл рәсім Англияда өтті, онда Мари Брокенхерсттегі Жаңа Зеландия әскери госпиталінде медбике болып қызмет еткен. Харгест фермалық шаруашылыққа қайта оралып, Инверкаргилл маңында жер сатып алды. Сэр Джозефтің қазасы тамыз айындағы толқуды тудырды, оған Харгест пен Уордтың екінші ұлы Винсент Уорд қарсы шықты. Харгест 571 дауыс (5,82%) жинаған Уордқа есе жіберіп, осылайша әкесі де, ұлы да одан жеңіліс тапты. Уорд-кіші мерзімі аяқталған соң зейнетке шықты, бұл Харгестке 1931 жылғы жалпы сайлауда үшінші рет Жаңа Зеландия Парламентіне өтуге мүмкіндік берді. Парламентте Харгест Саутленд аймағының мүдделерін қорғады, сонымен қатар қорғаныс және білім беру мәселелеріне де қызығушылық танытты. Ол бұл мандатты 1935 жылға дейін сақтап тұрды, содан кейін 1935 жылғы сайлауда Аваруа сайлау округіне ауысты. Алғашқыда тәуелсіз реформашы депутат болған ол, Біріккен партия мен Реформа партиясы арасындағы коалицияны қолдады. Коалиция Ұлттық партияға біріккен кезде Харгест жаңа партияға ресми түрде қосылды және «мүмкін, Ұлттық партияның құрылуына ең батыл атсалысқан реформашы депутат болды». Ұлттық партияның алғашқы кезеңінде оның басшылығы туралы ұзақ пікірталас болды, себебі құрамына кірген партиялардың бұрынғы басшылары бір-біріне лайықты емес еді. Сол кезде Оңтүстік аралдың көптеген депутаттары сенбі күні таңертең Веллингтондан түнгі пароммен келгеннен кейін Крайстчерчтің жылжымайтын мүліктерді дамытушысы Генри Г. Ливингстонның үйінде бас қосатын; Харгест, Адам Хамильтон және Сидни Холланд сол топқа жатты. 1936 жылдың қазанында Веллингтонда партияның Доминион кеңесінің алғашқы ресми отырысында Харгест атқару комитетіне қосылды. Осы отырыстан кейін басшылық мәселесі Гамильтон мен Чарльз Уилкинсон арасында бәсекеге ұласты. Бұрынғы Реформа партиясының басшысы Гордон Коутс және басқа да депутаттар Гамильтонды қолдап, шантажға жақын баспасөз хабарламасын жариялады, ал Харгест Коутсқа хат жазып, оның ұстанымын сынап, жаңа партия әлі де осал болғандықтан бірлікке шақырды. Нәтижесінде Гамильтон бір дауыс айырмасымен сайлауды жеңіп, Ұлттық партияның бірінші басшысы болды. Ұлттық партияны басқарған көп жылдар бойы Гамильтон адал, бірақ көзге түспейтін басшы ретінде танылды. Ұлттық партияның көрсеткіштері сайлауда жақсарғанымен, қосымша алты округті жеңіп алғанына қарамастан, Лейбористер партиясы әлі де үкіметте болды және Гамильтонды ауыстыру туралы пікірталастар болды. Харгест сайлауда Ұлттық партиядан Аваруа округіндегі мандатын сақтап қалды, ол партия басшылығына үміткерлердің бірі болды (екіншісі Кит Холиоак, бірақ ол өзінің сайлау округінен айырылды). Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Харгест дереу әскери қызметке ерікті түрде түсті. 1940 жылдың қарашасында Ұлттық партияның басшылығы Сидни Холландқа өтті; бұл уақытша жағдай деп есептелді, ол Холиоак немесе Харгест Парламентке оралғаннан кейін қайта қаралуы мүмкін еді. Харгест әскери қызметте болған кезінде парламент мүшесі болып қала берді және ол Швейцарияда тұтқын болғанда Аваруа округінен жалғыз кандидат ретінде қайта сайланды. 1935 жылы Харгестке Король Георг V күміс юбилейлік медалі табыс етілді.

Hargest returned to New Zealand in May 1919 with his wife, Marie Henrietta Wilkie. The couple had been married since 1917, the ceremony taking place in England where Marie was serving as a nurse in the New Zealand military hospital at Brockenhurst. Hargest returned to farming, buying land near Invercargill. The death of Sir Joseph triggered the August , which was contested by Hargest and Ward's second son, Vincent Ward. Hargest was beaten in by Ward Jr., who had a majority of 571 votes (5.82%), and Hargest had thus been beaten by both father and son. Ward Jr. retired at the end of the term, and this allowed Hargest to enter the New Zealand Parliament in the 1931 general election on his third attempt, becoming the MP for the Invercargill electorate. In parliament, Hargest was an advocate for the interests of Southland but was also interested in defence and educational matters. He held this electorate until 1935 before successfully switching to the Awarua electorate for the 1935 election. Initially an Independent Reform MP, he was a supporter of the coalition between the United Party and the Reform Party. When the coalition combined to become the National Party, Hargest formally joined the new party and was "possibly the Reform MP most committed from the first to the formation of the National Party". In its early period of the National Party, there was a lengthy discussion about its leadership, as the previous leaders of the constituent parties were not acceptable to the other. At the time, many South Island MPs would meet at the home of Christchurch property developer Henry G. Livingstone after arriving on Saturday mornings on the overnight ferry from Wellington; Hargest, Adam Hamilton, and Sidney Holland belonged to that group. At the first official meeting of the party's Dominion Council in October 1936 in Wellington, Hargest joined the executive committee. Following that meeting, the leadership question resulted in a contest between Hamilton and Charles Wilkinson. Former Reform Party leader Gordon Coates and other MPs sided with Hamilton and issued a press statement that bordered on blackmail, and Hargest wrote to Coates, rebuking him for his stance and pleading for unity, as the new party was still fragile. In the event, Hamilton won the election by one vote and became National's first leader. For much of the period that he was in charge of the National Party, Hamilton was regarded a conscientious but lack lustre leader. Although National's performance had improved in the election by winning an additional six electorates, Labour was still in government and there were discussions about replacing Hamilton. Hargest, who had retained his Awarua seat for National in the election, was one of two contenders for the party leadership (the other was Keith Holyoake, but he had lost his electorate). With the outbreak of the Second World War, Hargest immediately volunteered for active service. The National Party leadership eventually went to Sidney Holland in November 1940; there was a view that this was a temporary situation that could be reassessed once Holyoake or Hargest returned to Parliament. Hargest remained a member of parliament during his time on active service and in the , he was the sole candidate in the Awarua electorate whilst an internee in Switzerland; he was thus returned unopposed. In 1935, Hargest was awarded the King George V Silver Jubilee Medal.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Соғысқа ерікті түрде қатысуға ниеттенген Харгест Екінші Жаңа Зеландия экспедициялық күшінің (2NZEF) жаяу әскер бригадаларының біріне қолбасшылық ету үшін шетелде қызмет етуге ұмтылды. Алайда, 2NZEF-тің жаңа тағайындалған қолбасшысы генерал-майор Бернард Фрейберг 2NZEF-тің Харгест сияқты кейбір жоғары шенді офицерлерінің жасы мен командирлік тәжірибесіне қатысты алаңдады. Соңғы медициналық сараптама Харгестті Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қызметінен кейін қайталап басқарылмайтын оқтан салдарынан туындаған дертке бейімділігіне байланысты тек Отандық майданда қызмет етуге ғана лайық деп тапты. Бұл шешімге көңілі толмаған ол, Жаңа Зеландияның Премьер-министрі міндетін атқарушы Питер Фрейзерге 2NZEF-тегі бригадаға қолбасшылық ету туралы өтінішпен жүгінді. Фрейзер ресми кеңеске құлақ аспай, Харгестті 5-ші жаяу әскер бригадасының командирі етіп тағайындады. Осы оқиғаға қатысты Жаңа Зеландия әскери күштерінің Бас штабының бастығы генерал-майор Джон Дюиган Фрейбергке хат жолдап, өзінің наразылығын білдірді. Бригадир шені бар Харгест 1940 жылдың мамыр айында Жаңа Зеландиядан екінші эшелонмен бірге кетіп, оның бригадасы (21-ші, 22-ші және 23-ші батальондардан құралған) ең ірі құралым болды. Бастапқыда 2NZEF-тің Египеттегі бірінші эшелонымен қосылуы жоспарланған, бірақ неміс басқыншылығының қатеріне байланысты маршруты өзгертіліп, Англияға бағытталды. Бригада 1941 жылдың басында Мысырға жіберілгенге дейін Довер аймағында оқу-жаттығулар мен күзету жұмыстарын жүргізді.

Грекия мен Крит

Бірнеше апта ішінде бригада 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясының құрамында Грекияда болды және елге немістердің күтілетін шабуылына дайындық ретінде Алиакмон желісінде қорғаныс ұйымдастырды. Шабуылдан кейін Харгест бригадасы 14-16 сәуір аралығында Олимп асуындағы позицияларын қорғады, содан кейін көрші Жаңа Зеландия бригадаларының кері шегінуіне жабдықтау үшін қайта орналастырылды. Бригада 24 сәуір түнінде Критке эвакуацияланды. Харгест және оның бригадасы мамыр айында Крит шайқасына қатысты. 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясы Бригадир Эдвард Путтиктің басқаруында болды, себебі Фрейберг Криттегі барлық одақтас әскерлерден тұратын Крефорс командованиесін қабылдады. Путтик Харгест бригадасына Малеме әуежайын және оның шығыс жақтарын қорғау міндетін берді. Лейтенант-полковник Лесли Эндрю басқаратын 22-ші батальон әуежайдың өзін және көрші төбе, 107-ші нүктені күзетті, ал бригаданың қалған екі батальоны шығысқа қарай орналасты, ал Харгест штабын әуежайдан шалқары орналастырды. Критке келгеннен кейін бірнеше күн өткен соң одақтас позициялары неміс ұшақтарының бомбалау және шабуылдарына ұшырады, бұл 1-ші парашют дивизиясының неміс десанттарының әуе шабуылына дайындық болды. Бомбалау Харгесттегі соғыс салдарынан туындаған психикалық күйзелісті қайта оятып, оны әлсіз және шатас қылды. 20 мамырда парашюттерді тасымалдайтын планериялар әуежайдың батысында және маңында қонған кезде Эндрю өзінің бірнеше взводтары мен роталарынан үзіліп қалды, ал кейбіреулері неміс күштері тарапынан басып алынды. Жағдайдың қалай дамып жатқанын анықтай алмағандықтан, Бригада штабындағы Харгестпен байланысы да үзілді. Эндрю Харгестке жағдайдың ауырлығын жеткізіп, басқа батальондардан күш сұрады, олар өздерін ұстап тұруға жеткілікті күшті болды. Харгест қолда бар әскерлердің жоқтығын бұрыс айтты. Бұл Эндрюді өзінің кішкентай взводтық резервімен қалдырды, ол сәтсіз қарсы шабуылда қолданылды. Соңында Эндрю 107-ші нүктеден кері шегінуге рұқсат сұрады; Харгест: "Егер қажет болса, қажет" деп жауап берді. Малеме әуежайының Критті қорғау үшін маңызды екенін жақсы білгенімен, Харгест Эндрюді одан бас тартуға немесе жағдайды өзі көруге тырыспады. Сол күні кешке Харгест жіберген жаяу әскердің күшейту ротасының кешігіп келгеніне қарамастан, Эндрю өз позициясын күндіз қорғау мүмкін емес деп шешті және бригаданың басқа батальондарына қосылу үшін өз бөлімшелерін кері тартты. 21 мамыр күні таңертең немістер әуежайды да, 107-ші нүктені де басып алды. Әуежайды басып алу неміс күштеріне Критке тікелей күш түсіруге және олардың нашар позицияларында берік тұрақ құруға мүмкіндік берді. Келесі күні әуежайды және 107-ші нүктені қайтару үшін қарсы шабуыл Харгест штабында ұйымдастырылды. Ол шаршап, қарсы шабуылдың егжей-тегжейлі жоспарын жасау үшін конференцияға дейін қысқа уақытқа ұйықтап, бұл басқа қатысушылардың көбіне ұнамады. Кейіннен ол сәттілік мүмкіндіктеріне пессимистікпен қарады және шабуылды тоқтатуға тырысты. Шабуыл сәтсіз аяқталды, бірақ әлі де майдан шебінен алыс тұрған Харгест өзінің бригадасы бастапқы позицияларына оралғанға дейін жақсы жүріп жатыр деп қате ойлады. Оның пессимизмі Путтикке әсер етті, ол Фрейбергтен 5-ші жаяу әскер бригадасын кері шегінуге рұқсат етуін сұрады, ол тиісті түрде жасады. Бұл 31 мамырда Криттен кері шегіну мен эвакуациялауды бастады, Харгест Мысырға гидроұшақпен ұшып кетті, ал оның бригадасы теңіз арқылы келді. Мысырға оралғаннан кейін Харгест Фрейбергтің Криттегі шайқасты жүргізуін, Орта Шығыстағы одақтас күштердің қолбасшысы генерал Арчибальд Уэвеллмен кездесуінде сынға алды. Ол осыған ұқсас пікірлерді Жаңа Зеландияның премьер-министрі Питер Фрейзермен кездескен кезде білдірді, ол сол кезде Египетте Жаңа Зеландия күштеріне сапармен барған еді. Ол Фрейбергтің жоғары басшылармен кеңеспеуіне алаңдаушылық білдірді. Ол Фрейбергпен келіспеушілігін шеше алды және кейіннен Фрейзермен хат алысып, Фрейбергтің өзінің бағыныстыларымен қарым-қатынасына қанағаттануын білдірді. Харгесттің Криттегі өнер көрсетуі ресми бақылаудан қашып, оған DSO-ға бар берілді. Сондай-ақ, Грекия мен Криттегі әскери науқандарда көрсеткен қызметі үшін Грекия соғыс айқасымен марапатталды.

Within a matter of weeks, the brigade, as part of the 2nd New Zealand Division, was in Greece and manning defences on the Aliakmon Line in preparation for the anticipated invasion of the country by the Germans. Following the invasion, Hargest's brigade mounted a spirited defence of its positions at Olympus Pass from 14 to 16 April before it had to withdraw to provide cover neighbouring New Zealand brigades conducting their own retreat. The brigade was eventually evacuated on the night of 24 April to Crete. Hargest and his brigade took part in the subsequent Battle of Crete in May. The 2nd New Zealand Division was under the command of Brigadier Edward Puttick due to Freyberg taking command of Creforce, which consisted of all the Allied troops on Crete. Puttick gave Hargest's brigade the task of defending the airfield at Maleme and its easterly approaches. The 22nd Battalion, commanded by Lieutenant Colonel Leslie Andrew, guarded the airfield itself and a neighbouring hill, Point 107, with the other two battalions of the brigade positioned further east while Hargest situated his headquarters at some distance from the airfield. Within days of arriving on Crete, the Allied positions began to be the subject of strafing and bombing attacks by German planes as a precursor to an airborne invasion mounted by German paratroopers of the 1st Parachute Division. The bombing triggered in Hargest a re occurrence of his shell shock, rendering him lethargic and confused. When gliders containing paratroopers began landing around and to the west of the airfield on 20 May, Andrew became cut off from several of his platoons and companies with some being overrun by the German forces. Unable to gauge how the situation was unfolding, his communications with Hargest back at brigade headquarters also became disjointed. Andrew stressed the seriousness of the situation to Hargest and requested reinforcements from the other battalions, which were more than holding their own. Hargest incorrectly advised that there were no available troops. This left Andrew with his own small platoon size reserve, which was used in a failed counter attack. Eventually, Andrew sought permission to withdraw from Point 107; Hargest replied "Well, if you must, you must." Although well aware of the importance of Maleme Airfield to the defence of Crete, Hargest made no effort to dissuade Andrew or see the situation for himself. Despite the belated arrival of a reinforcing company of infantry sent by Hargest that evening, Andrew decided his position was not defensible in daylight and withdrew his units to join the other battalions of the brigade. The Germans took both the airfield and Point 107 early on the morning of 21 May. The capture of the airfield allowed German reinforcements to be landed directly on Crete and establish a strong foothold on their otherwise tenuous positions. A counterattack to take back the airfield and Point 107 was organised for the following day at Hargest's headquarters. He was exhausted and had to take a quick nap before a conference to work out detailed plans for the counter attack, much to the disgust of some of the other participants. Afterwards, he became pessimistic of the chances of success and unsuccessfully sought to have the attack called off. The attack did fail but Hargest, still well behind the frontlines, mistakenly believed it to be going well until he found that his brigade had returned to their starting positions. His pessimism began to affect Puttick, who asked Freyberg to allow the 5th Infantry Brigade to withdraw, which it duly did. This began an eventual retreat and evacuation from Crete on 31 May, with Hargest flying out for Egypt by seaplane, his brigade following by sea. Once he was back in Egypt, Hargest was critical of Freyberg's conduct of the fighting on Crete in a meeting with General Archibald Wavell, commander of the Allied forces in the Middle East. He expressed similar views in a meeting with the New Zealand Prime Minister, Peter Fraser, who was in Egypt at the time on a visit to the New Zealand forces. He also voiced concern over what he considered to be a lack of consultation by Freyberg with his senior commanders. He was able to resolve his differences with Freyberg and in later correspondence with Fraser expressed his satisfaction with the way Freyberg dealt with his subordinates. Hargest's own performance on Crete escaped official scrutiny and he was awarded a bar to his DSO. He was also awarded the Greek War Cross for his services in the military campaigns in Greece and Crete.

Солтүстік Африка

Криттің қалыс қалғаннан кейін 2-ші Жаңа Зеландия дивизиясы қайта жабдықталып, жаттығудан өтті, сосын Солтүстік Африка кампаниясында күресіп жатқан британдық Сегізінші армияға қосылды. 1941 жылғы қарашада «Крестоносец» операциясына қатысты, онда Сегізінші армия Тобрукқа жол ашуға тырысты. Харгест бригадасы дивизияның қалған екі бригадасының Тобрукқа қарай жылжуын қамтамасыз ету үшін пайдаланылды. Осы уақытта генерал-лейтенант Эрвин Роммельдің Африка корпусы одақтастарды айналып өтіп, Харгесттің орналасқан жеріне жақындады, ол қорғануды қиындататын көлік құралдарымен тығырықталған еді. Ол және оның бригадасының 700 адамы 1941 жылғы 27 қарашада Сиди Азиз маңындағы әуежайдың шетінде орналасқан штабы неміс танктерімен басып алынғанда тұтқынға түсті. Ол штаб-пәтерін жақын жердегі тіктеуге көшіруге келіспеді және бұйрықтары оған мұндай мүмкіндік бермейді деп жаңылысты. Тұтқынға алынғаннан кейін ол Роммельге жеткізілді, ол Харгесттің салюттеуден бас тартқанына наразы болғанымен, жаңа зеландиялықтардың жауынгерлік шеберлігін жоғары бағалады.

Соғыс тұтқыны

Харгест Италияға жеткізілді, бастапқыда Сульмона маңындағы виллада ұсталды, бірақ 1941 жылдың желтоқсанында тұтқындалған жаңа зеландиялық бригадир Реджинальд Майлзбен бірге Флоренция маңындағы Винчиглиата қамалына, «Кампо 12» деп белгілі лагерьге ауыстырылды. Кампо 12 – генералдар мен бригадирлер шені бар офицерлерге арналған тұтқын лагері болды, және тұтқындар төменгі шендегі сарбаздарға қарағанда жайлы жағдайда ұсталды. 1943 жылдың наурыз айының соңында Харгест пен Майлзті қоса, офицерлер тобы қамал қабырғаларындағы қолданыстан шығарылған шіркеуден қазылған туннель арқылы қашуға қол жеткізді. Алты қашқанның ішінде тек Харгест пен Майлз ғана бейтарап Швейцарияға қауіпсіз жетіп, Англияға жеке-жеке жол тартты. Харгест кейіннен былай деді: «Мен Люцернде болғанда Майлз қоңырау шалып, кетіп бара жатқанын және мені де кейіннен онымен бірге жүруге шақырды». Майлз Испания шекарасына жақын Фигерасқа жетті, бірақ депрессияға түсіп, 20 қазанда өзін-өзі өлтірді. Француз қарсыласының көмегімен Харгест Франция арқылы Испанияға өтіп, Барселонадағы британдық консулдығына жетті. 1943 жылдың желтоқсанында Англияға ұшып келді. Харгест – Италиямен келісімге қол қойылғанға дейін итальяндық әскери тұтқын лагерінен қашып, басқа елге жеткен үш адамның бірі болды (Милс олардың бірі еді). Швейцарияға қашқаны үшін Харгест өзінің DSO орденіне екінші табанды қосты. Кейін Британ империясы орденінің командирі болып тағайындалды. Ол қашқан оқиғасын «Қош бол, Кампо 12» атты кітапта жариялады. Харгесттің артында әйелі мен үш баласы қалды. Төртінші баласы Джеффри Харгест 1944 жылдың 30 наурызында Монте-Кассино шайқасында 23-ші батальонда қызмет етіп жүргенде 22 жасында қаза тапты. Ол Кассино әскери зиратына жерленген. Тағы бір ұлы Малайядағы төтенше жағдай кезінде әскери қызметте қаза тапты. Инверкаргилдегі Джеймс Харгест мектебі оның құрметіне аталған.

Hargest was transported to Italy where he was initially held in a villa near Sulmona but was transferred, along with a fellow New Zealander, Brigadier Reginald Miles, who had been captured in December 1941, to Castle Vincigliata, known as Campo 12, near Florence. Campo 12 was a prison camp for officers of general and brigadier rank and the prisoners were held under more comfortable conditions than soldiers of lesser rank. In late March 1943, a group of officers, including Hargest and Miles, managed to escape using a tunnel dug from a disused chapel within the castle walls. Of the six escapees, Hargest and Miles were the only two to reach safety in neutral Switzerland, where they split up to independently try to make their way to England. As Hargest later related "I was over in Lucerne when Miles rang up to say he was off, and to suggest I should follow him later". Miles made it to Figueras, close to the Spanish frontier, but, overcome with depression, killed himself on 20 October. With the help of the French Resistance, Hargest travelled through France to Spain, where he reached the British Consulate in Barcelona. He flew to England in December 1943. Hargest was one of only three men (Miles was one of the others) known to British Military Intelligence to have escaped from an Italian prisoner of war camp and made their way to another country prior to the armistice with Italy. For his escape to Switzerland, Hargest was awarded a second bar to his DSO. He was later appointed a Commander of the Order of the British Empire. He also wrote an account of his escape which was published as the book Farewell Campo 12. Hargest was survived by his wife and three children. A fourth child, Geoffrey Hargest, had been killed on 30 March 1944, aged 22 years, during the Battle of Monte Cassino while serving with the 23rd Battalion. He is buried in the Cassino War Cemetery. Another son was killed while on active service during the Malayan Emergency. James Hargest High School, an educational facility in Invercargill, is named after him.