Кіріспе

Жүріс-тұрыстық үмітсіздік тесті (немесе Порсольт мәжбүрлі жүзу тесті) – кеміргіштердің суға бату қаупіне реакциясын бағалайтын тест, нәтижесі негативтік көңіл-күйге осалдықты өлшеу ретінде қарастырылады. Бұл тест антидепрессанттардың тиімділігін анықтау үшін кеңінен қолданылады, бірақ оның интерпретациясына қатысты маңызды сын айтылған.

Әдіс

Жануарлар екі сынақтан өтеді, олар сумен толтырылған акрилдік шыны цилиндрде жүзуге мәжбүр болады және одан қашу мүмкін емес. Бірінші сынақ 15 минутқа созылады. Содан кейін, 24 сағат өткен соң, 5 минутқа созылатын екінші сынақ жүргізіледі. Екінші сынақта жануардың басын судан жоғары ұстау үшін қажетті қозғалыстардан басқа қозғалыс жасамастан өткізген уақыты өлшенеді. Бұл қозғалмау уақыты әртүрлі антидепрессанттармен және электроконвульсивті соққымен қысқарады. Бұл мінез-құлық сынағының егешқұйрықтарға арналған тағы бір жиі қолданылатын түрі тек бір сынақтан тұрады және алты минутқа созылады. Қазіргі заманғы нұсқалары жүзу және көтерілу мінез-құлықтарын жеке бағалайды, себебі жүзу мінез-құлықтары селективті серотонинді кері сіңіруге тосқаушылармен артады, ал көтерілу мінез-құлықтары селективті норэпинефринді кері сіңіруге тосқаушылармен, мысалы десипрамин мен мапротилинмен артады.

Түсінудегі дау

Классикалық тұрғыдан алғанда, екінші сынақтағы қозғалмау теріс көңіл-күйдің мінез-құлықтық байланысы ретінде қарастырылып, жануарда үмітсіздіктің бір түрін көрсетеді. Антидепрессанттар берілген кеміргіштер бақылау тобына қарағанда күштірек және ұзақ жүзеді (бұл сынақтың дұрыстығы туралы талаптардың негізін құрайды). Дегенмен, ғалымдар арасында қозғалмаудың күшеюі оқу немесе дағдылануды көрсете ме, және осылайша оң мінез-құлықтық бейімделу болып табылады ма деген пікірталас бар: жануар енді сынақ ортасына бейімделгендіктен, оның қорқуы азаяды. Бұл түсіндірмеге дәлел – алғаш рет қашып кетуге болатын контейнерге салынған (демек, үмітсіздік сезінбеген) егеуқұйрықтардың да екінші сынақта қозғалыс белсенділігі төмендегені. Моторлық қозғалысқа әсер ететін кейбір фармакологиялық препараттар, мысалы, стимуляторлар мен седативтер, жануарларды препараттың антидепрессанттық қасиеттеріне байланысты емес, әртүрлі уақыт бойы жүзуге мәжбүр етуі мүмкін. Зерттеушілер жануардың үй шаруасындағы немесе моторлық сынақ арқылы қозғалыс белсенділігін бағалауы керек. Егер бақылау тобымен салыстырғанда қозғалыс өзгерсе, басқа жануарлардың антидепрессанттық модельдерін қолдану керек. "Мінез-құлықтық үмітсіздік сынағы" термині антропоморфтық мәнге ие және ол біршама субъективті сипаттама болып табылады, себебі тест көңіл-күйді немесе үмітсіздікті сенімді түрде бағалайтыны белгісіз. Нақтырақ айтқанда, зерттеушілер "мәжбүрлі жүзу сынағы" деген сипаттамалық терминді қалайды.