Цин әулетінің императорлық гүзәрі: Вэньцзин тұңғыш ханым
Imperial Noble Consort Wenjing
Цин әулеті сарайындағы ақсүйек (1873-1924). Гуансюй императорының гүйлі әйелі, Дуанькан қадірлісі – өмірі, тегі, сарайға кірген күні және оның мұралық мүлігі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Цинь әулетінің императорлық жұбайы (1873–1924)
Qing dynasty imperial consort (1873–1924)
Императорлық асыл жұбайы Вэньцзин, сондай-ақ жесір императорлық асыл жұбайы Дуанкан (6 қазан 1873 – 24 қыркүйек 1924), Маньчжу шекаралық Қызыл Ту татар руынан, Гуанчжу императорының жұбайы (Император Дезонг, Цинь әулетінің соңғы монархы, 1875 жылдан 1908 жылға дейін тақ отырған).
Imperial Noble Consort Wenjing, also known as Dowager Imperial Noble Consort Duankang (6 October 1873 – 24 September 1924), of the Manchu Bordered Red Banner Tatara clan, was a consort of the Guangxu Emperor (Emperor Dezong, the penultimate monarch of the Qing dynasty, who reigned from 1875 to 1908).
Тонгжи дәуірі
Болашақ Императорлық асыл зайып Вэньцзин Тунчжи императорының билігінің 12-ші жылының тамыз айының 15-і күні дүниеге келді, бұл Григориан күнтізбесі бойынша 1873 жылдың 6 қазанына сай келеді.
The future Imperial Noble Consort Wenjing was born on the 15th day of the eighth lunar month in the 12th year of the reign of the Tongzhi Emperor, which translates to 6 October 1873 in the Gregorian calendar.
Гуанчжу дәуірі
1889 жылғы 26 ақпанда Татара ханым Тыйым салынған қалаға кірді және оған "Джин гүйпайымы" атағы берілді. Оның кіші әпкесі, болашақ императорлық асыл гүйпайымы Кешун, сол күні Тыйым салынған қалаға кірді және "Жэнь гүйпайымы" атағын алды. Қазір Тайваньтың Ұлттық сарай музейінде көрсетіліп тұрған "Жадеит капустасы" мүсіні де қалың малдың бір бөлігі болған деп саналады. Гуанчжоу императоры оған онша ұнамай, кіші әпкесіне көбірек мән берді. 1894 жылғы 6 ақпанда Татара ханым "Цзинь гүйпайымы" атағына көтерілді. 1894 жылғы қарашада Цзинь гүйпайымының кіші әпкесі Жэнь гүйпайымы Гуанчжоу императорына ықпалын теріс пайдаланғаны анықталды, мемлекеттік тағайындауларға араласып, әрекет еткені белгілі болды. 1894 жылғы 26 қарашада Цзинь гүйпайымы әпкесімен бірге император жесір Цысидің жазасына тартылып, шендерінен төмендетілді. Император жесір Цыси сондай-ақ Жэнь гүйпайымымен бірге болған сарай евнухын өлім жазасына кесуге бұйрық берді. Екі гүйпайымның туысы, шенеунік Жируи Пекиннен қуылды. 1895 жылғы 29 мамырда екі әпкесі де лауазымдарына қайта орналастырылды. Алайда Жэнь гүйпайымы үй қамауына алынды. 1900 жылы Сегіз елдің одағы Пекинге шабуыл жасағанда, императорлық сарай Тыйым салынған қаладан Сианьға қашып кетті. Олар Цзинь гүйпайымын ұмытып, қалдырып кеткен секілді, бірақ оны бір ақсүйек құтқарып, кейін Сианьға жеткізді. Ал Жэнь гүйпайымы, болса, император жесір Цысидің бұйрығымен құдыққа тасталғаннан кейін қайтыс болды деген қауесет бар. 1902 жылы императорлық сарай Пекинге оралғанда, Цин әулеті ықпалын жоғалтты.
On 26 February 1889, Lady Tatara entered the Forbidden City and was granted the title "Concubine Jin". Her younger sister, the future Imperial Noble Consort Keshun, entered the Forbidden City at the same time and was granted the title "Concubine Zhen". The Jadeite Cabbage sculpture, which is now on display in Taiwan's National Palace Museum, is believed to be part of the dowry settlement. The Guangxu Emperor did not really like her and instead favoured her younger sister. On 6 February 1894, Lady Tatara was elevated to "Consort Jin". In November 1894, Consort Jin's younger sister, Consort Zhen, was discovered to have abused her influence over the Guangxu Emperor by interfering in civil appointments. On 26 November 1894, Consort Jin was implicated and demoted along with her sister by Empress Dowager Cixi. The empress dowager also ordered the execution of a palace eunuch who collaborated with Consort Zhen. Zhirui, a cousin of the two consorts who served as an official, was banished from Beijing. On 29 May 1895, the two sisters were restored to their positions. However, Consort Zhen was placed under house arrest. When the Eight Nation Alliance invaded Beijing in 1900, the imperial court fled from the Forbidden City to Xi'an. They apparently forgot about Consort Jin and left her behind, but she was saved by a noble and brought to Xi'an later. Consort Zhen, on the other hand, died after being thrown into a well, allegedly on Empress Dowager Cixi's order. When the imperial court returned to Beijing in 1902, the Qing dynasty had lost its influence.
Сюаньтоң дәуірі
Гуанчжу императоры 1908 жылдың 14 қарашасында қайтыс болды, ал одан кейін императордан бір күн өткен соң император жесір Циси де қайтыс болды. Өлімі алдында Циси Зайфэннің ұлы Пуйиді жаңа император деп тағайындады. 1908 жылдың 18 қарашасында Татара ханым жесір ханшайым Жин дәрежесіне көтерілді. Соңғы император Пуидің өзінің туған анасы Юланнан басқа тағы бес асырап алған анасы болды. Олардың ішінде ең жоғары дәрежеде жесір патшайым Лонгю, ал екінші дәрежеде жесір ханшайым Жин тұрды. Қалған үшеуі – жесір императорлық асыл заты Жуанге, жесір императорлық асыл заты Цзиньи және жесір императорлық асыл заты Ронхуи – Гуанчжу императорының туысы және ізашары Тонгчжи императорының бұрынғы жұбайлары еді.
The Guangxu Emperor died on 14 November 1908, followed by Empress Dowager Cixi, who died one day after the emperor. Before her death, Cixi named Zaifeng's son, Puyi, as the new emperor. On 18 November 1908, Lady Tatara was elevated to Dowager Noble Consort Jin. Puyi, the Last Emperor, had five other adoptive mothers in addition to his own biological mother, Youlan. Among the five, Empress Dowager Longyu ranked the highest while Dowager Noble Consort Jin ranked second. The other three, Dowager Imperial Noble Consort Zhuanghe, Dowager Imperial Noble Consort Jingyi and Dowager Imperial Noble Consort Ronghui were former consorts of the Tongzhi Emperor, the Guangxu Emperor's cousin and predecessor.
Республика дәуірі
1911 жылы император жесір Лунью Пуй атынан тақтан бас тарту туралы құжатқа қол қойып, Цинь әулетінің құлауына себеп болды. Императрица жесір 1913 жылғы 22 ақпанда қайтыс болды, ал Татара ханым сарайдағы ең жоғары дәрежелі әйел атанды. 1913 жылғы 12 наурызда Татара ханым "Дуагер Императорлық Асыл Консорт Дюанканг" атағына ие болды. 1921 жылы Пуйдің анасы Юлан, Татара ханымның ұлының тәртіпсіздігі үшін жазғылық бергенінен кейін, опиум ішіп өзіне-өзі қол жұмсады. Пуй өзінің өмірбаяндық еңбегінде Татара ханымның жесір император Цысиді үлгі тұтқанын, бірақ Цысидің оның кіші әпкесінің өліміне кінәлі екенін жазды. Татара ханымның қатал мінезі жас император Пуйді жиі ашуландырса, анасы қайтыс болғаннан кейін ол оған қатысуын жұмсартты. Пуйге үйлену кезеңі жеткенде, Татара ханым мен Дуагер Императорлық Асыл Консорт Цзинъи кімнің императрица болуы керек деген мәселеде дауласты. Консорт Вэньцзин Ванроңды қолдаса, Цзинъи Вэньсиуді жақтады. Татара ханымның пікірінше, Вэньсиу императрица болуға лайық емес, сондай-ақ оның әулеттік тегі Ванроңға қарағанда төмен болды. Дегенмен, Пуйдің бірінші таңдауы Вэньсиу болды, бұл Татара ханымды қынжырлатты. Ол императорлық сарайдағы басқа да абыройлы тұлғалармен және шенеуніктермен кеңесіп, Пуйді Ванроңды императрица етіп таңдауға және Вэньсиуді консорт ретінде тағайындауға көндірді. Татара ханым 1924 жылғы 24 қыркүйекте, Пуй Тыйым салынған қаладан күштеп шығарылуға азықалғанда қайтыс болды.
In 1911, Empress Dowager Longyu signed the abdication documents on behalf of Puyi, bringing an end to the Qing dynasty. The empress dowager died on 22 February 1913, and Lady Tatara became the highest ranked woman in the palace. On 12 March 1913, Lady Tatara was elevated to "Dowager Imperial Noble Consort Duankang". In 1921, Puyi's birth mother, Youlan, committed suicide by swallowing opium after being publicly reprimanded by Lady Tatara for her son's misbehaviour. Puyi wrote in his autobiography that Lady Tatara saw Empress Dowager Cixi as a role model even though Cixi was responsible for the death of her younger sister. Lady Tatara's strictness often angered the young emperor Puyi, but she softened her approach towards him after his birth mother died. When the time came for Puyi to marry, Lady Tatara and Dowager Imperial Noble Consort Jingyi had an argument over who should be the empress. Consort Wenjing favoured Wanrong while Jingyi preferred Wenxiu. In Lady Tatara's opinion, Wenxiu was not beautiful enough to be empress and she came from a lesser family background as compared to Wanrong. Despite so, Puyi's first choice was Wenxiu, and this frustrated Lady Tatara. She held a discussion with other nobles and officials in the imperial court, and they succeeded in persuading Puyi to select Wanrong as his empress and to name Wenxiu as a consort. Lady Tatara died on 24 September 1924 just before Puyi was forced to leave the Forbidden City.