Кіріспе

Уэльстің Рексем қаласындағы бұрынғы теміржол алаңы – Крос Ньюд сарайы.

Крос Ньюд – Уэльстің Рексем қаласындағы үлкен бу локомотивтері депосы, пойыз құрастыру алаңы және түйіскен теміржол болған.

Тарих

Wrexham және Minera темір жолы 22 мамырда 1862 жылы ашылды, Ұлы Батыс темір жолының басшысының хабарламасынан басқа, аса ешқандай салтанатты шара болған жоқ. Хабарламада осы күннен бастап аталмыш желідегі барлық тасымал Wheatsheaf станциясының орнына Croesnewydd станциясы арқылы жүзеге асырылатыны айтылды. Бұл жаңа станция – «Кросневидтен Рутин жолына қарайтын тас жолдың бойында, каналдан шамалы қашықтықта орналасқан» жүк станциясы болатын. Мұнда жүздеген вагон сыйымдылығы бар алты тұйық жол қарастырылған, сондай-ақ бірнеше көмір шахталарынан, оның ішінде Минера әк зауытынан, Браутон Холл темір зауытынан, Бримбо доменді пештерінен және желідегі басқа да жүктердің салмағы өлшенді. Wrexham қаласындағы Croes Newydd локомотив депосы GWR-дың «northlight» үлгісіндегі соңғы құрылыс болды, ол дөңгелек ғимарат түрінде салынды және кіру үшін орталық айналмалы платформаға тәуелді болды. Ол Ұлы Батыс темір жолымен салынды және 1902 жылы Wheatsheaf торабындағы ескірген жабдықты ауыстыру мақсатымен ашылды. Депо үлкен тораптың ортасында орналасқан, Честерден Шрусбериге дейінгі темір жол бағыты бір жағынан өтеді, ал тармақ – Wrexham және Minera тармағы еді. Депода GWR біріктірілген су мұнарасы мен көмір тиейтін платформасы да болды, бұл үлгі кейіннен стандартталды. «Northlight» үлгісі максималды күн сәулесін өткізу үшін жасалған болса да, шатыр терезелері тез арада қарауытып, жарық деңгейін төмендетті. Депода «жұмыс аттары» деп аталған бірнеше локомотивтер сақталды, олар жүк тасымалын жүзеге асырды. Осы локомотивтердің соңғылары – BR Standard 9F локомотивтері, британдық булы локомотивтердің соңғы үлгісі болды. 1960 жылдардағы BR-дың қысқарту шаралары кезінде депо 1967 жылы жабылды. Алайда, ол BR жүйесіндегі GWR стандартты кеңдіктегі жұмыс істейтін локомотивтерге арналған соңғы депо болды, 56XX танк локомотивтері 1966 жылға дейін тізімде болды.

Жабылудан кейін

1970-ші жылдардың соңына дейін бұрынғы депоның солтүстік қисығындағы сайдингтер демалыс күндері дизель локомотивтерін, оның ішінде 25-ші және 40-шы класс локомотивтерін, Бримбо болат зауытының жұмыстарымен байланысты уақытша тоқтату үшін пайдаланылды. Бірақ, 1982 жылдың 1 қазанында Бримбо тармағының жабылуымен, бұл практика тұрақты тоқтау орны ретінде тоқтатылды. Жабылу мен 1980-ші жылдар аралығында Wrexham Corporation (қазіргі Wrexham County Borough Council) осы алаңның бір бөлігінде аула мен депо ашты. Мұнда қала және айналасындағы аймақтарға арналған тас тұзы сақталды, сондай-ақ суық ауа райында оны таратуға қолданылатын құм себу машиналары орналасқан. Бұдан басқа, шөп шабу және жол жөндеу техникасы да мұнда сақталды. Ғимараттардың бірінде шағын өрт болғаннан кейін депо жабылып, 2009 жылы жақын орналасқан Рексем өнеркәсіптік аймағына көшірілді. 1990-шы жылдары үшбұрыштан оңтүстік-батысқа қарайғы сайдингтер қала маңындағы тұрғын үйлерге айналдырылды; бұл аудан Дэвид Лорд атымен, атақты авиатор Дэвид Лордтың құрметіне Llys David Lord (Дэвид Лорд Корты) деп аталды. Қоршауды орнату жұмысы соншалықты жылдам болды, жаңадан орнатылған қоршаудың астында сайдингтердің рельстері қалды! Сайдингтерден басқа, тек ескі BR тежегіш вагоны ғана қалды. 2000-шы жылдары жақын орналасқан Wrexham Maelor ауруханасы үшбұрыштың батысындағы маршрудтау алаңының орнына тұрақ алаңын кеңейтті.

Қазіргі жағдай

Енді сарай мен пойыз құрастыру алаңы жойылғаннан кейін, қалған жалғыз нысандар – Крос Ньюд Солтүстік және Оңтүстік Форк сигналдық посттары болды. Бірақ, Рексем және Минера темір жолының жабылуы Оңтүстік Форк сигналдық постын жапты, нәтижесінде Солтүстік Форк посты Рексем аймағындағы жалғыз пост ретінде қалды. 2010 жылы ұлттық супермаркеттер желісі Morrisons қалған бос жердің көп бөлігін супермаркет және оған іргелес тұраққа айналдыру ниетін жариялады. Бұл жердің шамамен елу жылдан бері алғаш рет пайдаланылуы, және ол қатаң экологиялық ережелерге бағынады, себебі жылдар бойы өспеген бұталар мен бастапқы пайдаланудан қалған төмен жатқан қалдықтар түрлі-түрлі жануарлар мен өсімдіктердің табиғи ортасына айналды. Жердің бір бөлігі болашақта пайдалану үшін бұталы жер ретінде сақталады, ал Солтүстік Форк жолы Солтүстік Форк сигналдық постының жанындағы теміржол өткеліне дейін жаяу және велосипед жолы ретінде пайдаланылады. Бұл Рексем және Минера темір жолының Мосс аңғарына дейінгі бағытының бір бөлігін құрайды.

Апаттар мен оқиғалар

14 ақпан 1925 жылы локомотивтік жұмысшы Джеймс Уоринг вагондар рельстермен сырғанап түсіп жатқанда, өткелдің қанатты рельсіне аяғы ілігіп қалды. Ол вагондардың бірімен соқтығысып, сол қолын рельске түсірді, сосын сол қолы басылып, ампутацияланды. 7 шілде 1928 жылы Уоринг енжардың бастығы болды. Ол үш вагонды гравитация күшімен жылжытып жатқанда, көріп үлкермеген төртінші вагонмен соқтығысты. Бұл апат оның өліміне себеп болды.