Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Албан Бергтің фортепиано сонатасы (Klaviersonate), Op. 1, 1910 жылы жарияланды, бірақ оның дәл қашан жазылғаны белгісіз; дереккөздер оны 1909 жылы жазылғанын көрсетеді. Бұл соната – Бергтің өзіне жеке опus нөмірі берген фортепианоға арналған жалғыз шығармасы.
Alban Berg's Piano Sonata (Klaviersonate), Op. 1, was published in 1910, but the exact date of composition is unknown; sources suggest that it was written in 1909. The Sonata is Berg's only piano work to which he gave an opus number.
Тарих
Берг алғаш рет 1904 жылдың күзінде Арнольд Шенбергтен гармония және контрапункт сабақтарын алды. Кейін, 1907 жылдың күзінде ол композицияны оқуға оралды, ол сонаталық бөлімдерді зерттеумен аяқталды. Осы кезеңде сонаталық бөлімдердің бірнеше эскиздері жасалған және Op. 1 осы эскиздерден туындаған деп есептеледі. Композицияның нақты күні белгісіз; партитураның екінші қайта басылымы 1908 жылмен белгіленгенімен, дереккөздер соната 1909 жылдың көктеміне немесе жазына дейін аяқталмағанын көрсетеді (Шейделер, 2006). «Пиано сонатасы», Op. 1-нің премьерасы 1911 жылдың 24 сәуірінде Венада Этта Верндорф орындауында болды. Концертте Берг пен Антон Веберннің басқа да шығармалары орындалды. Пианист Лео Поль Морин 1922 жылы Париждегі премьерасы үшін осы туындыны орындады. 1920 жылы шығарма қайта басылу үшін өзгертілді, ал 1925 жылы «жаңартылған басылым» (Ibid.) үшін тағы да өзгерістер енгізілді.
Berg first studied under Arnold Schoenberg in the autumn of 1904, taking lessons in harmony and counterpoint. Later, in autumn 1907, he returned to begin studies in composition, which ended with the study of sonata movements. Several draft sketches of sonata movements date from this period and it is thought that Op. 1 followed from these drafts. The exact date of composition is unknown; although the second reissue of the score bears the date 1908, sources suggest that the Sonata was not composed until the spring or summer of 1909 (Scheideler, 2006). The premiere of the Piano Sonata, Op. 1 was given in Vienna on 24 April 1911 by Etta Werndorff. Other works by Berg and Anton Webern were also played at that concert. Pianist Léo Pol Morin notably performed the work for its Parisian premiere in 1922. The work underwent alterations for republication in 1920 and further changes were made in 1925 for publication of a "revised edition" (Ibid. ).
Құрамы мен құрылымы
Соната үш немесе төрт контрастты бөлімнен тұратын дәстүрлі классикалық формада емес, B минор тональдығында ортаталатын бір бөлімнен тұрады. Берг бастапқыда Сонатаны дәстүрлі көп бөлімді туынды ретінде жоспарлаған, оның басындағы бөлімін баяу бөлім және финал бөлімі күтілген. Дегенмен, ол ұзақ уақыт бойы басқа бөлімдер үшін ешқандай идея таппады. Берг Шёнбергке жүгінді, ол шабыттың жоқтығы Бергтің «айтарын айтқанын» білдіретінін айтты. Шёнбергтің кеңесімен Берг аяқталған бөлімді жариялап, оны жеке туынды ретінде қалдыруға шешім қабылдады. Туынды B минор тональдығымен аталатын болса да, Берг хроматизмді, бүтін тонды гаммаларды және ауыспалы тональдық орталықтарды жиі қолданады, бұл тональдық тұрақсыздық сезімін тудырады, ол тек соңғы бірнеше тактта ғана шешіледі. Туындының құрылымы дәстүрлі сонаталық формада: экспозиция, даму және реприза; алайда, композиция Арнольд Шёнбергтің «дамыту арқылы вариация» идеясына да көп сүйенеді, бұл музыкалық туындының бірлігін қамтамасыз ету үшін композицияның барлық элементтерін бір идеядан шығару әдісі. Осы жағдайда, композицияның көп бөлігі екі бастапқы мотивке дейін ізбасарланады.
The sonata is not in the typical classical form of three or four contrasting movements, but consists of a single movement centered in the key of B minor. Berg originally intended for the Sonata to be a more traditional multi movement work, the opening movement followed by a slow movement and a finale. However, for a long period he lacked any ideas for these other movements. Berg turned to Schoenberg, who commented that the lack of inspiration meant that '[Berg] had said all there was to say'. Following Schoenberg's advice, Berg decided to publish the finished movement and let it stand by itself. Although the piece has the nominal key of B minor, Berg makes frequent use of chromaticism, whole tone scales, and wandering key centers, giving the tonality a very unstable feel, which only resolves in the final few bars. The structure of the piece is traditional sonata form, with an exposition, development and recapitulation; however, the composition also relies heavily on Arnold Schoenberg's idea of "developing variation", a method to ensure the unity of a piece of music by deriving all aspects of a composition from a single idea. In this case, much of the composition can be traced back to the two opening gestures.