Мартин Мункачи: Фотографтың өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Мартин Мункасси (туған Мартон Мермельштейн; 18 мамыр 1896 – 13 шілде 1963) – Германияда (1928–1934) және АҚШ-та, Нью-Йорк қаласында негізделген венгр фотографы.

Өмір жолы және шығармашылығы

Мункасси – спортқа маманданған журналист және фотограф болды. Ол кезде спорттық фотосуреттерді тек жарық болатын күні, ашық ауада түсіруге болатын. Мункассидің жаңалығы – спорттық фотосуреттерді әдемі әрі техникалық шеберлік қажетті, мұқият жасалған динамикалық кадрлар ретінде шығару болды. Мункассиге атақ әкелгені – өлімге соққан төбелес кезін суретке түсіргені. Сол суреттер сотта айыпталушының үкіміне әсер етіп, Мункассиге зор даңқ әкелді. Осы даңқының арқасында 1928 жылы ол Берлинде «Berliner Illustrirte Zeitung» газетінде жұмысқа орналасты, ал оның алғашқы жарияланған суреті – мотоциклдің суға шашыраған сәті болды. Ол «Die Dame» журналында да жұмыс істеді. Мункасси спорт пен сәннен бөлек, берлиндіктердің – байлардың да, кедейлердің де, барлық қызметтерін суретке түсірді. Ол «Berliner Illustrirte Zeitung» газеті үшін фоторепортаждар жасау мақсатымен Түркияға, Сицилияға, Мысырға, Лондонға, Нью-Йоркке және Либерияға сапарлады. Қазіргі заманның жылдамдығы мен жаңа фотосуреттердің қызықтылығы оны қатты әсер етті, әсіресе ұшу. Оның аэрофотосуреттері, әйелдерге арналған ұшу мектебінің әуеден түсірілген суреттері, Цеппелиннен түсірілген суреттері бар, соның ішінде Бразилияға сапарындағы суреттері де бар, онда ол жолаушылары жоғарыдағы дирижабльге қолдарын серпіпті қайықтан өтті. 1933 жылдың 21 наурызында ол Потсдамның тағдырлы күнін суретке түсірді, сол күні қарт президент Пол фон Гинденбург Германияны Адольф Гитлерге тапсырды. «Berliner Illustrirte Zeitung» газетінің тапсырысымен ол Гитлердің жақын шеңберін суретке түсірді, әлде ол еврей және шетелдік болғанына қарамастан. Мункасси Нью-Йоркке кетіп, «Harper's Bazaar» сән журналымен 100 000 долларлық келісімшартқа қол қойды. Оны 1933 жылы Кармель Сноу тауып, «Harper's Bazaar» журналының желтоқсан айындағы «Palm Beach» купальниктері туралы санына сурет түсіруге көндірді. Ол осы сан үшін модель Люсиль Брокауды камераға қарай жүгіріп келе жатқанда суретке түсірді, бұл модельдің қозғалыста суретке түсірілуінің алғашқы мысалы болды. Ол әдеттегіден айырмашылығы, студиядан шығып, ашық ауада, жағажайда, фермаларда, далаларда, әуежайда түсіре бастады. Ол танымал журналда жалаңаш суреттермен суреттелген алғашқы мақалалардың бірін жасады. 1934 жылы нацистер «Berliner Illustrirte Zeitung» газетін мемлекеттік меншікке алды, оның еврей бас редакторы Курт Корфты жұмыстан шығарды және оның инновациялық фотосуреттерін неміс әскерлерінің суреттерімен ауыстырды. Ол 1963 жылдың 13 шілдесінде қайтыс болды. Мункассинің портреттеріне Кэтрин Хепберн, Лесли Ховард, Жан Харлоу, Джоан Кроуфорд, Джейн Рассел, Луи Армстронг және Фред Астердің билеген сәті кіреді. Мункасси Нью-Йорктегі Рэндалл аралында футбол матчын тамашалап жүргенде жүрек соққысынан қайтыс болды, кедейлік пен дау-дамазда өмір сүрді. Бірнеше университеттер мен мұражайлар оның мұрағаттарын қабылдаудан бас тартты, олар әлемнің әр тарапына шашырап кетті. Берлиндегі Ульштейн мұрағаты мен Гамбургтегі Ф. К. Гундлахтың коллекциясында Мункассидің ең үлкен екі жинағы сақталуда. Мункассинің отбасы (Хилберт отбасы) Венгрияда тұрады.

Munkácsi was a newspaper writer and photographer in Hungary, specializing in sports. At the time, sports action photography could only be done in bright light outdoors. Munkácsi's innovation was to make sport photographs as meticulously composed action photographs, which required both artistic and technical skill. Munkácsi's break was to happen upon a fatal brawl, which he photographed. Those photos affected the outcome of the trial of the accused killer, and gave Munkácsi considerable renown. That renown helped him get a job in Berlin in 1928, for Berliner Illustrirte Zeitung, where his first published photo was a motorcycle splashing its way through a puddle. He also worked for the fashion magazine Die Dame. More than just sports and fashion, he photographed Berliners, rich and poor, in all their activities. He traveled to Turkey, Sicily, Egypt, London, New York and Liberia, for photo spreads in Berliner Illustrirte Zeitung. The speed of the modern age and the excitement of new photographic viewpoints enthralled him, especially flying. There are aerial photographs; there are air to air photographs of a flying school for women; there are photographs from a Zeppelin, including the ones on his trip to Brazil, where he crossed over a boat whose passengers wave to the airship above. On 21 March 1933, he photographed the fateful Day of Potsdam, when the aged President Paul von Hindenburg handed Germany over to Adolf Hitler. On assignment for Berliner Illustrirte Zeitung, he photographed Hitler's inner circle, although he was a Jewish foreigner. Munkácsi left for New York City, where he signed on, for a substantial $100,000, with Harper's Bazaar, a fashion magazine. He was discovered by Carmel Snow, who in 1933 persuaded him to photograph the Harper's Bazaar December edition's 'Palm Beach' bathing suit issue. For this issue, he had the model Lucille Brokaw run toward the camera while he photographed her, which was the first instance of a fashion model being photographed in motion. In a change from usual practice, he often left the studio to shoot outdoors, on the beach, on farms and fields, at an airport. He produced one of the first articles in a popular magazine to be illustrated with nude photographs. In 1934, the Nazis nationalized Berliner Illustrirte Zeitung, fired its Jewish editor in chief, Kurt Korff, and replaced its innovative photography with pictures of German troops. He died on July 13, 1963. Munkácsi's portraits include Katharine Hepburn, Leslie Howard, Jean Harlow, Joan Crawford, Jane Russell, Louis Armstrong, and the definitive dance photograph of Fred Astaire. Munkácsi died in poverty and controversy after suffering a heart attack while attending a soccer game at Randall’s Island in New York City. Several universities and museums declined to accept his archives, and they were scattered around the world. Berlin's Ullstein Archives and Hamburg's F. C. Gundlach collection are home to two of the largest collections of Munkácsi's work. Munkácsi's family (The Hilbert Family) remain in Hungary.